Chrześcijaństwo w ujęciu biblijnym nie jest koncepcją doktrynalną ani zorganizowanym systemem religijnych obrzędów, nakazów czy zakazów. Jego sensem oraz najgłębszą istotą jest osobisty związek człowieka z Chrystusem, PANEM Niebios i Ziemi. Również w ujęciu religioznawczym biblijne chrześcijaństwo nie jest religią, ponieważ – według definicji z tej dziedziny nauki – religią jest zespół przekonań i obrzędów, które człowiek powinien praktykować w celu zyskania przychylności swojego bóstwa, wyrażającej się w postaci błogosławieństwa wiecznego życia lub innych oczekiwanych i pożądanych korzyści. Nie tym zajmuje się biblijne chrześcijaństwo. Ono koncentruje się na przekazie tego, co Jedyny Bóg, Prawdziwy PAN i Wiekuisty Władca Niebios suwerennie i samodzielnie dokonał w Jezusie Chrystusie, aby umożliwić człowiekowi wieczną społeczność z sobą samym. Mówi więc ono o działaniu Świętego Boga w stosunku do upadłego człowieka, który w żaden sposób nie jest w stanie pokonać przepaści grzechu oddzielającego go od Najwyższego.

W przeciwieństwie do biblijnego chrześcijaństwa, które zainicjowane przez Chrystusa stało się we wszelkich kategoriach absolutną nowością, wszelkie systemy religijne funkcjonowały i funkcjonują zawsze według jednakowego schematu, tzw. modelu świątynnego (więcej w Komentarzu NPD → Świątynny model religijności a biblijne chrześcijaństwo).

Redakcja NPD ma głęboką nadzieję, że to nowe, dynamiczne wydanie Pisma św. będzie służyło zrozumieniu nowości Bożego dzieła oraz wprowadzeniu każdego czytelnika w osobistą relację z Chrystusem i umocnieniu w Nim.

Zrobiliśmy wszystko, co było w naszej mocy, aby tekst NPD był nie tylko wierny merytorycznie przekazowi myśli zawartych w oryginalnych tekstach Bożego Słowa, spisanych w językach hebrajskim, aramejskim i greckim, ale także łatwo zrozumiały dla współczesnego czytelnika, który nie ma przygotowania egzegetycznego czy teologicznego. Mamy oczywiście pełną świadomość, że bez pomocy Bożego Ducha nasza praca nie przyniesie żadnego duchowego owocu. Dlatego modlimy się, żeby Duch Świętego Boga, to znaczy Duch Chrystusa, osobiście przemawiał do każdego czytelnika NPD i prowadził go do zrozumienia oraz pełnienia woli Niebiańskiego Ojca.

Cała Biblia jest jednym wielkim świadectwem o Jezusie Chrystusie. Stary Testament jest zapisem Bożych zapowiedzi przyjścia Jezusa i przygotowaniem ludzi na to wydarzenie.

Nowy Testament, a w zasadzie Dobra Wiadomość o ratunku w Chrystusie, jest z kolei zapisem ziemskiego życia, misji i nauczania Jezusa, a także tego, jak informacja o dziele, którego On dokonał, została zaniesiona przez Jego wysłanników i uczniów do wszystkich narodów Ziemi. W komentarzach i przypisach redakcyjnych staraliśmy się zwracać na to szczególną uwagę.

Redakcja NPD

Niniejszy przekład nie jest wynikiem pracy jednego czy kilku tłumaczy, lecz został zrealizowany metodą dynamicznych ekwiwalentów znaczeniowych przez Redakcję NPD w oparciu o zebrane materiały, do których należą Biblia Hebraica Stuttgartensia wyd. 4, Stuttgart 1990, a także liczne etymologiczne przekłady interlinearne oraz słowniki i komentarze biblijne.

Redakcja:

Zespół Wydawnictwa NPD

Korekta:

Katarzyna Dziedzicka i Zespół NPD

Projekt okładki:

Radosław Krawczyk

Redakcja językowa wraz z redakcją techniczną:

Małgorzata Biegańska-Bartosiak

Redaktor naczelny:

Piotr Wacławik

Copyright © 2023 by Wydawnictwo NPD, Warszawa.

All rights reserved.

Wydanie pierwsze (2023)

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury

Wszelkie prawa zastrzeżone.

Ta książka ani żadna jej część nie może być przedrukowywana ani w jakikolwiek inny sposób reprodukowana czy powielana mechanicznie, fotooptycznie, zapisywana elektronicznie lub magnetycznie, ani odczytywana w środkach publicznego przekazu bez pisemnej zgody wydawcy. W sprawie zezwoleń należy zwracać się do:

Wydawnictwo NPD

02-798 Warszawa, ul. Polnej Róży 1

e-mail: redakcja@BibliaNPD.pl

Redakcja: tel. 504 793 694

Sprzedaż publikacji Wydawnictwa NPD prowadzi Oficyna Wydawnicza VOCATIO

Dział handlowy: 508 091 946

e-mail: sklep@vocatio.com.pl

www.vocatio.com.pl

W razie cytowania fragmentów zaczerpniętych z tego przekładu

należy w adresie biblijnym wpisać skrót (NPD), np. Ps 23,1 (NPD) lub (Ps 23,1 NPD).

Więcej informacji na stronie:

www.BibliaNPD.pl

ISBN 978-83-7829-373-6

Fragment

WSTĘP

KSIĘGA IZAJASZA

W JAKI SPOSÓB MOŻNA STAĆ SIĘ UCZNIEM JEZUSA CHRYSTUSA

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

WSTĘP

Drodzy Czytelnicy,

niniejsza publikacja jest przeznaczona dla osób, które nie są objęte jakąkolwiek opieką eklezjalną. Z tego powodu ma szczególną postać i jest dość nietypowa jak na polskie warunki kulturowe. Została przygotowana z użyciem potrójnego kryterium ekwiwalentów dynamicznych (semantycznego, merytorycznego i kontekstualnego) i dlatego można ją śmiało nazwać przekładem o potrójnej naturze dynamicznej. Co więcej, podczas redakcji tekstu stosowaliśmy znany z tradycji hebrajskiej targumiczny styl translacji, co w polskiej tradycji przekładów biblijnych jest przedsięwzięciem całkowicie nowatorskim. W ten sposób NPD ma charakter tłumaczenia wyjaśniającego teksty, jak to miało miejsce w hebrajskich targumach. Więcej szczegółowych informacji na temat tej metody przekładu, jego formy i stylistyki znajdą Państwo na stronie www.BibliaNPD.pl. W taki sposób został już opracowany i opublikowany cały Nowy Testament (NPD), który w naszym wydaniu otrzymał tytuł Dobra Wiadomość o ratunku w Chrystusie.

Potrzeba realizacji takiego tłumaczenia Bożego Słowa rodziła się podczas rozmów ewangelizacyjnych członków Zespołu Redakcyjnego NPD ze zwykłymi ludźmi, którzy w ich trakcie wielokrotnie zgłaszali potrzebę dysponowania przystępnym tłumaczeniem Biblii, które byłoby zrozumiałe nie tylko dla specjalistów, ale także dla zwykłych zjadaczy chleba. Niestety, dla wielu osób język i styl współczesnych tłumaczeń Biblii są ciągle poważną barierą w dotarciu do istoty przekazu Pisma św. Inną trudnością, z jaką zmagają się odbiorcy tradycyjnych przekładów, jest dość powszechne ich zorientowanie na pielęgnowanie i kultywowanie religijności. A przecież chrześcijaństwo w swej źródłowej, biblijnej formie nie jest religią – nie spełnia bowiem podstawowych kryteriów definicji religioznawczych. Nie powinno więc być obciążane typowym dla systemów religijnych zbiorem obrzędów i ceremonii. Oddawanie czci Jedynemu Bogu powinno – zgodnie ze słowami Jezusa – odbywać się „w duchu i w prawdzie”, gdyż „takich czcicieli chce mieć Ojciec” (por. J 4,23). Życie chrześcijańskie powinno być zatem codziennym, prostym i szczerym, osobistym związkiem ze zmartwychwstałym Chrystusem, a nie systemem pielęgnującym obrzędowy ceremonializm. Innymi słowy, ma być ono życiem, w którym ludzki duch jest poddany Bożemu Duchowi Uświęcenia, a ludzka dusza poddana Prawdzie Bożego Słowa, które objawiło się na świecie w widzialny sposób w osobie Chrystusa (por. J 1,14). Takiego życia chce dla nas Jezus, tego więc powinniśmy się trzymać, by pełnić wolę Boga.

Wydawca

KSIĘGA IZAJASZA

Rozdziały:

[    1 ] [    2 ] [    3 ] [    4 ] [    5 ] [    6 ]

[    7 ] [    8 ] [    9 ] [  10 ] [  11 ] [  12 ]

[  13 ] [  14 ] [  15 ] [  16 ] [  17 ] [  18 ]

[  19 ] [  20 ] [  21 ] [  22 ] [  23 ] [  24 ]

[  25 ] [  26 ] [  27 ] [  28 ] [  29 ] [  30 ]

[  31 ] [  32 ] [  33 ] [  34 ] [  35 ] [  36 ]

[  37 ] [  38 ] [  39 ] [  40 ] [  41 ] [  42 ]

[  43 ] [  44 ] [  45 ] [  46 ] [  47 ] [  48 ]

[  49 ] [  50 ] [  51 ] [  52 ] [  53 ] [  54 ]

[  55 ] [  56 ] [  57 ] [  58 ] [  59 ] [  60 ]

[  61 ] [  62 ] [  63 ] [  64 ] [  65 ] [  66 ]

Autor księgi
Prorok Izajasz (hebr. Jeszajahu lub w skróconej wersji Jeszajah, co znaczy „JHWH zbawia” lub „JHWH jest zbawieniem”) urodził się ok. roku 765 p.n.e. (inni podają rok 767 p.n.e.) w bogatej, arystokratycznej rodzinie zbliżonej do dworu królewskiego. Dzięki temu otrzymał dobre wykształcenie, zarówno literackie, jak i ogólne, które gwarantowało solidną orientację w sprawach społecznych, religijnych i politycznych kraju. Izajasz nie urodził się prorokiem, lecz do tej funkcji został powołany przez Boga, co wydarzyło się w roku śmierci króla Ozjasza (738 r. p.n.e.) – por. Iz 6,1-11. Aby mógł właściwie sprawować funkcję Bożego proroka, jego usta musiały zostać duchowo oczyszczone z grzechu. Tego oczyszczenia dokonał serafin ogniem z Bożego Ołtarza w Niebiosach (por. Iz 6,1-7). Izajasz miał wówczas 27 lat. Swoją służbę pełnił przez blisko 60 lat, aż do roku 680 p.n.e. Z uwagi na nobliwe pochodzenie prorok ten miał wyjątkową swobodę w docieraniu z Bożym przekazem do władców Królestwa Judy.

Izajasz był żonaty z prorokinią, z którą miał dwóch synów. Nadał im symboliczne imiona bazujące na przesłaniach, które głosił. Imię pierwszego brzmiało Szear Jaszub („Reszta się nawróci” – por. Iz 7,3). Nawiązywało ono do zwiastowanej klęski oraz odrodzenia się ludu Judy. Imię drugiego to Maher-Szalal Chasz-Baz („Rychły łup, bliska zdobycz” – por. Iz 8,3). To zapowiadało klęskę wrogów Judy – Królestwa Izraela oraz Damaszku.

Tradycja żydowska oraz literatura apokryficzna podają, że Izajasz zginął śmiercią męczeńską (przerżnięty piłą – por. Hbr 11,37) w 85. roku swojego życia. Miało się to stać podczas panowania jednego z najgorszych i najbardziej krwawych królów Judy, Manassesa (por. 2 Krl 21,1-18).

Czas powstania księgi
Służba prorocka Izajasza miała miejsce w VIII wieku przed Chrystusem w czasie panowania królów: Ozjasza, Jotama, Achaza, Ezechiasza i jego syna Manassesa, który zgładził Izajasza. W dziejach cywilizacji rozwijającej się wokół basenu Morza Śródziemnego był to czas wielkich historycznych wydarzeń – jak założenie Rzymu w roku 753 p.n.e. czy powstawanie greckich miast-państw (tzw. polis) – m.in. Sparty i Agory (później zwanej Atenami).

Miejsce powstania księgi
Jerozolima – miasto w Królestwie Judy, z którym Izajasz był mocno związany i w którym nie tylko mieszkał, lecz także działał.

Adresaci księgi
Zgodnie z Iz 1,1 adresatami księgi są mieszkańcy królestwa południowego, które powstało z rozpadu Królestwa Salomona na część północną (Izrael) i południową (Judę). Pewne fragmenty proroctwa Izajasza wyraźnie odnoszą się do szerszego kontekstu – całej ludzkości, a nie tylko do Hebrajczyków.

Kontekst spisania księgi
Z Iz 1,1 wynika, że Księga Izajasza jest swoistym zbiorem esejów, które prorok spisywał na przestrzeni lat prowadzonej służby. Na tle pozostałych proroków ST Izajasz wyróżnia się jako ten, który przekazał najwięcej najważniejszych proroctw mesjańskich i którego wypowiedzi odnoszące się do Mesjasza (Chrystusa) są najczęściej cytowane w NT. Bibliści podkreślają, że Księga Izajasza jest swoistą ewangelią zawartą w Starym Testamencie i stanowi centralny punkt tej części Biblii. Jezus z Nazaretu szczególnie chętnie odnosił się do tej księgi (por. Mt 11,5; Mt 13,14-15; Mt 15,7-9; Mt 21,13; Mt 24,29; Mk 4,12; Mk 7,6-7; Mk 9,48; Mk 11,17; Mk 12,10; Łk 4,18-19; Łk 7,22; Łk 10,15; Łk 19,46; Łk 21,26; Łk 22,37). Do niej nawiązywali także ewangeliści, Apostołowie oraz inni pisarze nowotestamentowi (por. Mt 1,23; Mt 3,3; Mt 4,14-16; Mt 8,17; Mt 12,18-20; Mt 21,5; Mk 7,37; Łk 3,4-6; J 1,23; J 6,45; J 12,38; Dz 7,49-50; Dz 13,47; Dz 28,25-28; Rz 2,24; Rz 9,27-29; Rz 9,33; Rz 10,11; Rz 10,15-16; Rz 10,20-21; Rz 11,27; Rz 11,34; Rz 14,11; Rz 15,12; 1 Kor 1,19; 1 Kor 2,9; 1 Kor 2,16; 1 Kor 14,21; 1 Kor 14,25; 1 Kor 15,32; 1 Kor 15,54; 2 Kor 6,2; 2 Kor 9,10; Ga 4,27; Hbr 2,13; Jk 5,4; 1 P 1,24-25; 1 P 2,6-9; 1 P 2,22-25; 1 P 3,14-15; 2 P 3,13; Ap 4,8; Ap 7,16-17; Ap 21,4).

Eseje prorockie Izajasza spisane zostały w szczególnej formie literackiej, która była typowa dla całej hebrajskiej literatury profetycznej. Jej styl jest zupełnie odmienny od dzieł literackich świata zachodniego i dlatego czasami trudny do zrozumienia. Większe trudności w odczytywaniu przesłania sprawia zachodnim czytelnikom jedynie literatura apokaliptyczna zrodzona w kręgu kultury żydowskiej (np. Księga Daniela czy Apokalipsa w relacji Jana). Z tego powodu niezwykle istotne jest, by podczas odczytywania pism prorockich takich jak Księga Izajasza stosować nie tylko podstawowe, lecz także rozszerzone zasady hermeneutyki biblijnej, które współczesnemu polskiemu czytelnikowi pomogą spojrzeć na analizowane teksty oczami starożytnych odbiorców. Jedynie wówczas można odkryć sedno przesłania zawartego w księdze. Warto przy tym pamiętać, że jedną z generalnych cech starożytnego języka hebrajskiego było to, iż nie zajmował się on koncepcjami abstrakcyjnymi, lecz służył do komunikowania myśli i przekazów z wykorzystaniem obrazów malowanych słowem.

Wspomniana wyżej cecha języka hebrajskiego znalazła szczególnie wyrazistą postać w tzw. stylu prorockim. Zasadniczo miał on charakter poetycki, który polegał na zapisywaniu prorockich przekazów w postaci metafor (przenośni), sugestywnych obrazów lub symboli. Ich funkcją było emocjonalne podbicie wymowy prorockiego obwieszczenia albo nadanie mu szczególnej ostrości. Nie chodziło w nim o literalizm przedstawianych obrazów, lecz o pobudzenie emocjonalnych skojarzeń, jakie były kojarzone z użytą metaforą, obrazem czy symbolem. Dla przykładu, porównanie głosu Boga do ryku lwa miało oddziaływać na emocje przez wzbudzenie strachu (bojaźni), który zwykle towarzyszy człowiekowi stojącemu oko w oko z ryczącym drapieżnikiem. Literalne wiązanie ryku lwa z głosem Boga byłoby skrajnym nieporozumieniem.

Cel spisania księgi
Wezwanie Żydów do opamiętania się z grzechu w każdej dziedzinie ich życia – osobistej, społeczno-politycznej i religijnej. Istotną częścią tego wezwania było ostrzeżenie ludu Izraela przed karą, jaka na nich nadciąga z powodu odstąpienia od Boga Żywego.

Temat księgi
Niespełna 300 lat po osiągnięciu największej potęgi i świetności, jaką w czasach króla Dawida i początkach panowania Salomona przeżywał Izrael, kraj znalazł się w zupełnej rozsypce. Podział na królestwo północne i południowe oraz najazdy Asyryjczyków i Babilończyków dopełniły dramatu. Żydzi, niezmiennie czując się wybrańcami Bożymi, zachodzili w głowę, dlaczego Najwyższy cofnął swoją opiekę nad narodem, który wyprowadził z egipskiej niewoli. W swoich dociekaniach nie chcieli jednak zobaczyć, że to ich własne wybory doprowadziły do tego, iż Najwyższy odwrócił się od nich. Izraelici swoją niezwykłą skłonnością do podążania za różnego typu bożkami ciągle pobudzali PANA do gniewu. Bóg jest nie tylko Święty, lecz także jest Bogiem Jedynym. Z tego powodu ma prawo oczekiwać, szczególnie od narodu, któremu objawił się w największym stopniu, że wszelka cześć i chwała będą kierowane tylko ku Niemu. Wiekuisty wyraźnie zakomunikował Żydom, iż jest Bogiem Zazdrosnym (hebr. El Kanna) o swoją chwałę – por. Wj 20,4-5. Jednak oni w większości się tym nie przejęli. Historia tego narodu niezmiennie pokazuje ich ciągłe odstępstwa od Jedynego i Świętego Boga do różnego typu bożków, za których postaciami i wizerunkami w rzeczywistości kryją się siły ciemności (demony – por. Ps 106,36-37) zbuntowane przeciwko Bogu (por. Iz 14,3-15). Ten stan rzeczy sprawił, że Żydzi coraz częściej zaczęli doświadczać poważnych konsekwencji swoich wyborów. Nie mieli zresztą dla siebie żadnego wytłumaczenia, gdyż od początku byli dobrze poinformowani o konsekwencjach swej wierności lub niewierności Bogu (por. Pwt 29,8-30,20). Razem z tą wiedzą otrzymali również osobiste doświadczenie Mocy i Obecności PANA oraz wolną wolę i zdolność podejmowania decyzji. Niestety, pokolenie po pokoleniu oddalali się od PANA coraz bardziej.

Mimo tego Bóg, który jest bogaty w miłosierdzie (por. Ef 2,4), wielokrotnie dawał Izraelitom kolejne szanse na opamiętanie się i zwrot ku życiu zgodnemu z Jego wolą i charakterem. W tym celu posyłał do nich proroków z napominaniem i wyjaśnianiem, w jaki sposób powinni postępować według Jego Słowa. Jednak Izraelici ciągle lekceważyli Jego upomnienia*. Ten sam wzorzec widać w historii Izajasza, jednego z najwybitniejszych mężów Bożych z grupy posłanych do Izraela. To on, spośród wszystkich proroków ST, w najpełniejszy sposób przedstawił zarys dzieła zbawienia zaplanowanego przez Boga do realizacji w Chrystusie (Mesjaszu). Życie i służba Izajasza zostały opisane w 2 Krl 19 – 20; 1 Krn 26 – 32 oraz w samej Księdze Izajasza.

Bóg, używając Izajasza, wyjaśnił Żydom przyczyny karcenia, jakiego doświadcza ich naród, jednak – swoim zwyczajem – wskazał im również drogę powrotu, drogę, którą sam przygotował w Chrystusie. Z tego powodu, pomijając wstawkę historyczną, Księga Izajasza składa się z trzech zasadniczych części: Księgi gróźb i potępienia, Księgi wyzwolenia i odnowy oraz Księgi triumfu i pocieszenia. Razem stanowią one Dobrą Wiadomość o ratunku w Chrystusie (Mesjaszu), która została w samym środku Biblii. Wyjaśnia on skutki i konsekwencje grzechu, wskazuje na ratunek, który jest tylko w Bożym Mesjaszu, oraz przedstawia pełną nadziei przyszłość Bożego Królestwa, które obejmie Nowe Boże Stworzenie.

Kluczowy werset
Iz 9,5-6 (NPD): Narodził się nam chłopiec, Syn został nam dany, na Jego barkach została złożona wszelka władza. Nazwano Go imieniem: Cudowny Doradca, Bóg Potężny, Odwieczny Ojciec, Książę Pokoju. On swoją potęgą zaprowadzi pokój, a Jego władza będzie trwała bez końca. W splendorze zasiądzie na tronie Dawida i swoje Królestwo na wieki ugruntuje prawością i sprawiedliwością. PAN Zastępów dokona tego, aby w Nim ujawnić wielkość swej żarliwej, zazdrosnej miłości.

Plan księgi

Część pierwsza
KSIĘGA OSTRZEŻEŃ i POTĘPIENIA
(rozdziały 1–35)

I. OSTRZEŻENIA DLA JUDY I IZRAELA

1. Oskarżenie Judy i Izraela w. 1,1-31

2. Nadchodzące Królestwo PANA w. 2,1-5

3. Ostrzeżenie przed nadchodzącym Sądem w. 2,6-22

4. Zapowiedź sądu nad Judą i Jerozolimą w. 3,1-15

5. Ostrzeżenie dla kobiet z Jerozolimy w. 3,16-4,1

6. Obietnica Mesjasza i oczyszczenia ludu w Jego Duchu w. 4,2-6

7. Pieśń o PANU i Jego Winnicy w. 5,1-7

8. Grzech Judy i sąd Boży w. 5,8-30

II. ZAPOWIEDŹ EMMANUELA

9. Oczyszczenie i powołanie Izajasza w. 6,1-13

10. Wiadomość dla króla Achaza w. 7,1-9

11. Znak Emmanuela w. 7,10-25

12. Zapowiedź nadchodzącej inwazji asyryjskiej w. 8,1-10

13. Wezwanie do zawierzenia PANU w. 8,11-22

14. Nadzieja w Mesjaszu w. 8,23-9,6

15. Gniew PANA wobec Izraela w. 9,7-10,4

16. Sąd nad Asyrią w. 10,5-19

17. Nadzieja dla ludu PANA w. 10,20-34

18. Nowy Pień z kłącza Jessego w. 11,1-16

19. Pieśń wielbiąca Zbawiciela w. 12,1-6

III. OSTRZEŻENIA DLA INNYCH LUDÓW I NARODÓW

20. Wyrok na Babilon w. 13,1-22

21. Zapowiedź powrotu z wygnania w. 14,1-2

22. Drwina z króla babilońskiego w. 14,3-23

23. Zapowiedź wybawienia w. 14,24-27

24. Ostrzeżenie dla Filistei w. 14,28-32

25. Ostrzeżenie dla Moabu w. 15,1-16,14

26. Ostrzeżenie dla Damaszku oraz Izraela w. 17,1-14

27. Ostrzeżenie dla Etiopii w. 18,1-7

28. Ostrzeżenie dla Egiptu w. 19,1-25

29. Kolejne ostrzeżenie dla Egiptu i Etiopii w. 20,1-6

30. Ostrzeżenie dla Babilonu w. 21,1-10

31. Ostrzeżenie dla Edomu w. 21,11-12

32. Ostrzeżenie dla Arabii w. 21,13-16

33. Ostrzeżenie dla Jerozolimy w. 22,1-14

34. Ostrzeżenie dla zarządcy pałacu królewskiego w. 22,15-25

35. Ostrzeżenie dla Tyru w. 23,1-18

36. Zapowiedź spustoszenia Judei w. 24,1-23

37. Pochwała sądu i zbawienia w. 25,1-12

38. Pochwalna pieśń na cześć PANA w. 26,1-19

39. Wezwanie dla wierzących Żydów w. 26,20-21

40. Zapowiedź kary dla Izraela oraz jego odnowy w. 27,1-13

IV. ZAPOWIEDŹ KAR I BŁOGOSŁAWIEŃSTW

41. Kara dla Samarii w. 28,1-13

42. Zapowiedź kary dla religijnych przywódców Judy w. 28,14-29

43. Kara dla Jerozolimy w. 29,1-8

44. Kara dla narodu żydowskiego w. 29,9-16

45. Zapowiedź nadejścia Bożego Królestwa w. 29,17-24

46. Bezużyteczne przymierza Judy z Egiptem w. 30,1-8

47. Ostrzeżenie dla buntowniczej Judy w. 30,9-17

48. Błogosławieństwa dla pokornego ludu PANA w. 30,18-33

49. Kara dla Egiptu w. 31,1-9

50. Zapowiedź ostatecznego wyzwolenia Bożego ludu w. 32,1-33,1

51. Hymn zaufania PANU w. 33,2-9

52. Boża odpowiedź w. 33,10-24

53. Wiadomość dla narodów w. 34,1-17

54. Oczekiwanie nadejścia chwały PANA w. 35,1-10

Część druga
KSIĘGA HISTORYCZNA
(rozdziały 36–39)

V. NAJAZD ASYRYJSKI

55. Inwazja Asyrii na Judę w. 36,1-22

56. Ezechiasz szuka pomocy u PANA w. 37,1-20

57. Zapowiedź ocalenia Judy w. 37,21-38

58. Choroba Ezechiasza i jego powrót do zdrowia w. 38,1-8

59. Pieśń dziękczynna Ezechiasza w. 38,9-20

60. Wysłannicy z Babilonu w. 39,1-8

Część trzecia
KSIĘGA POCIESZENIA I TRIUMFU
(rozdziały 40–66)

VI. POCIECHA DLA IZRAELA

61. Pociecha dla ludu PANA w. 40,1-31

62. Boża pomoc dla Izraela w. 41,1-29

63. Wybrany sługa PANA w. 42,1-9

64. Pochwalna pieśń na cześć PANA w. 42,10-17

65. Niechęć Izraela do posłuszeństwa Bogu w. 42,18-25

66. Wybawca Izraela w. 43,1-13

67. Obietnica zwycięstwa w. 43,14-28

68. Tylko PAN jest Bogiem w. 44,1-8

69. Kult bożków objawem głupoty prowadzącej do bałwochwalstwa w. 44,9-28

70. Cyrus – zwycięski sługa PANA w. 45,1-13

71. PAN Bogiem wszystkich ludzi w. 45,14-25

72. Fałszywi bogowie Babilonu w. 46,1-13

73. Zapowiedź upadku Babilonu w. 47,1-15

74. Krnąbrny lud PANA w. 48,1-11

75. Wyrwanie z mocy Babilonu w. 48,12-22

VII. ZAPOWIEDŹ MESJASZA

76. Poszerzenie misji Izajasza w. 49,1-7

77. Obietnice odnowy dla Izraela w. 49,8-50,3

78. Posłuszny Sługa PANA w. 50,4-11

79. Wezwanie do zaufania PANU w. 51,1-8

80. Wołanie Izajasza do PANA i odpowiedź Stwórcy w. 51,9-23

81. Uwolnienie Jerozolimy w. 52,1-12

82. Cierpiący Sługa PANA w. 52,13-53,12

83. Przyszła chwała Niebiańskiej Jerozolimy w. 54,1-17

84. Zaproszenie do zbawienia przygotowanego przez PANA w. 55,1-13

85. Błogosławieństwa dla wszystkich narodów w. 56,1-57,2

86. Potępienie bałwochwalczego kultu w. 57,3-14

VIII. ZAPOWIEDŹ NOWEGO LUDU BOŻEGO

87. Boże przebaczenie dla ludzi pokornego serca w. 57,15-21

88. Prawdziwy i fałszywy post w. 58,1-14

89. Wezwanie do wyznania grzechu w. 59,1-21

90. Wezwanie mieszkańców Jerozolimy do moralnej odnowy w. 60,1-9

91. Wizja Nowej, Niebiańskiej Jerozolimy w. 60,10-22

92. Dobra Wiadomość dla ludzi zgnębionych w. 61,1-9

93. Radosna pieśń Ludu (Oblubienicy) PANA w. 61,10-11

94. Modlitwa Izajasza za Jerozolimę w. 62,1-12

95. Sąd nad wrogami PANA w. 63,1-6

96. Pieśń – modlitwa Izajasza w. 63,7-64,11

97. Odpowiedź PANA na modlitwę Izajasza w. 65,1-66,24

Część pierwsza

KSIĘGA OSTRZEŻEŃ I POTĘPIENIA

OSTRZEŻENIA DLA JUDY I IZRAELA

1

Oskarżenie Judy i Izraela

1 Oto zbiór* Bożych przekazów* dla Judy i Jerozolimy, które Izajasz, syn Amosa*, otrzymał od Najwyższego podczas panowania królów Judy: Ozjasza, Jotama, Achaza, Ezechiasza. 2 Niebiosa oraz Ziemio, nadstawcie swych uszu* na to, co mówi PAN:

„Dzieci*, które wychowałem i o które się troszczyłem,

wystąpiły przeciwko mnie, idąc za buntem swoich serc!

3 A przecież nawet głupie zwierzęta, jakimi są wół i osioł,

szanują swego pana i cenią starania, które on ma o nie.

Jednak lud Izraela* popadł w obłęd* i tak nie postępuje!

Niezależnie od ilości dobra, jakim ich obdarzam,

odwracają się ode mnie i mnie lekceważą”.

4 O, jakże grzesznym jesteście narodem! Jak wielka wina was obciąża! Jesteście zbójeckim pokoleniem, wyrodnymi dziećmi swych zepsutych przodków! Odstąpiliście od PANA, wzgardziliście Świętym* Izraela, plecami odwróciliście się do Boga Najwyższego! 5 Jak wielka kara jest wam potrzebna za ciągłe trwanie w buncie? Czy nie rozumiecie, że z tego powodu serca w was podupadają, a szalone myśli ciągle na wskroś nurtują wasze głowy? Gdzie was jeszcze uderzyć? Ciała wasze są chore od nieustannego obijania. 6 Od stóp aż po czubek głowy nie ma już na was zdrowego miejsca. Cali jesteście pokryci ranami. Wszędzie sińce i pręgi*, których nikt nie leczy, oliwą nie namaszcza*, aby ulżyć w cierpieniu. 7 Kraj wasz leży w ruinie, miasta zostały pożogą zniszczone. Nachodźcy na waszych oczach plądrują wasze pola. Niszczą wszystko, co tylko w ręce im wpadnie! Kraj wasz zamieniają w bezkresne pustkowie, które wyglądem przypomina Sodomę po zagładzie. 8 Ostała się jedynie Jerozolima*, lecz i ona wygląda jak szałas w winnicy pozbawionej stróża, jak skład na warzywa zniszczony po zbiorach. Jest zdewastowana niczym miasto porzucone po długim oblężeniu. 9 Gdyby PAN Zastępów* nie dał nam szansy odrodzenia*, bylibyśmy jak Sodoma – podobni do Gomory*. 10 Zatem wy, przywódcy Jerozolimy*, wsłuchajcie się w Słowo PANA! Także i ty, ludu Judy*, posłuchaj tego, co mówi wasz Bóg*, 11 gdyż PAN dla was wszystkich ma taki przekaz:

„Cóż mi po wszelkich waszych ofiarach? Czy sądzicie, że ja potrzebuję jakichkolwiek całopaleń, tłuszczu z waszych baranów albo z innych zwierząt?

Nie mogę już patrzeć na krew, którą toczycie z byków, baranów i kozłów ofiarnych*, kiedy 12 przybywacie, by stawić się* przed moim obliczem! Czy myślicie, że żądam, byście wydeptywali dziedzińce świątyni, którą dla mnie wzniesiono*? 13 Nie przynoście mi więcej waszych bezwartościowych ofiar! Kadzidło, które dla mnie spalacie*, jest mi obrzydliwe! Mam już dość waszego sposobu świętowania nowiów* i szabatów, a także dni postnych i waszych religijnych zgromadzeń! Wszystko to jest pełne grzechu, obłudy i nieprawości! 14 Z głębi Ducha nienawidzę waszych świąt i ofiar. Nie mogę już na nie patrzeć. Stały się dla mnie męczącym ciężarem. 15 Dlatego od tej chwili odwrócę się od was i nie będę wysłuchiwał waszych próżnych modlitw, choćbyście je mnożyli i wznosili tłumnie, ręce swe podnosząc. Macie bowiem dłonie niewinną krwią splamione.

16 Obmyjcie się z grzechu! Oczyśćcie swe dusze i serca! Nie każcie mi więcej patrzeć na wasze złe czyny! Porzućcie grzeszne drogi, którymi chodzicie! 17 Usilnie ćwiczcie się w czynieniu dobra! Szukajcie prawości! Pomóżcie uciśnionym! Weźcie w obronę sieroty i porzucone kobiety*! 18 Wtedy dopiero – takie są słowa PANA – przybliżcie się do mnie, a ja was oczyszczę*! I choćby wasze grzechy były szkarłatne niczym purpura, ja z nimi się rozprawię i w śnieżną biel przemienię. Choćbyście nawet byli do cna zbrukani jak skrwawiony szkarłat, ja was – niczym wełnę – całkowicie wybielę*. 19 Jeśli tylko będziecie mi posłuszni, sprawię, że zawsze będziecie mieli jedzenia pod dostatkiem. 20 Jeśli jednak będziecie nadal odwracać się ode mnie i nie będziecie mnie słuchać, zginiecie od mieczy waszych wrogów. Z pewnością tak się stanie, ponieważ to ja, PAN, wam to zapowiadam! 21 O, Jerozolimo, jakże się to stało, że będąc mi wierną, nagle stałaś się rozwiązła niczym prostytutka? U ciebie gościła prawość oraz sprawiedliwość, a teraz jest w tobie pełno zbójców i morderców! 22 Kiedyś byłaś srebrem, lecz teraz jesteś żużlem. Kiedyś byłaś winem najlepszej jakości, teraz jesteś jak rynsztok pełen nieczystości. 23 Twoi przywódcy są buntownikami, wspólnikami złodziei i bandą nierobów. Wszyscy biorą łapówki, w niczym nie zważając na skargi sierot i płacz samotnych kobiet*. 24 Dlatego mówię ci to wprost – takie są słowa Pana*, PANA Zastępów*, Mocnego* Izraela – twoi wrogowie dadzą mi pocieszenie, ich rękami dokonam na was pomsty za wasze nieprawości. 25 Przez nich moc moją przeciw tobie skieruję. Przetopię cię w piecu wielkiego cierpienia. Brud i żużel starannie usunę z twojego wnętrza, by w końcu cię oczyścić jak wyborne srebro. 26 Potem poślę do ciebie sprawiedliwych sędziów i mądrych doradców, jakich dawniej miałaś. Wtedy to, Jerozolimo, ponownie się staniesz domem sprawiedliwości i miastem, które jest mi wierne*”.

27 Słuchajcie tego, co mówi PAN Prawy i Sprawiedliwy. Ocaleni* zostaną tylko ci mieszkańcy Jerozolimy*, którzy się opamiętają i okażą skruchę z powodu swoich grzechów. 28 Natomiast grzeszników i buntowników niechybnie czeka zniszczenie. Zagłady doświadczą wszyscy, którzy odstępują od PANA.

*

29 Ze wstydem pomyślicie o czasach, kiedy w „świętych” gajach dębowych składaliście ofiary przeróżnym bożkom*. Niech rumieniec wstydu obleje was na wspomnienie grzechów, jakich dopuszczaliście się w swych „świętych” lasach i ogrodach. 30 Jeśli się nie opamiętacie, uschniecie jak liście na tamtych dębach i staniecie się jak ogród wody pozbawiony. 31 I choćbyście byli potężni niczym wielcy mocarze, znikniecie w jednej chwili jak słoma ogniem strawiona. A wszystkie wasze czyny i wasze dokonania będą jak iskry jej płonących snopków. Tego ognia nikt nigdy ugasić już nie zdoła*.

2

Nadchodzące Królestwo PANA

1 Oto kolejne widzenie dotyczące Judy oraz Jerozolimy, jakie zostało dane przez Boga Izajaszowi, synowi Amosa.

2 W czasach ostatecznych* stanie się tak, że chwała* Świątyni PANA* zostanie wyniesiona ponad wszelkie inne chwały* i do niej zwrócą się wszystkie narody* Ziemi. 3 Do niej skierują się liczne ludy, mówiąc: „Wstąpmy na wysokości PANA, do świątyni Boga* Jakuba! Tam PAN nas pouczy o swoich drogach, abyśmy mogli być Mu posłuszni”. Wtedy nastąpi czas, w którym nauka PANA i Jego Słowo rozejdą się z Jerozolimy*, by wszędzie były głoszone*.

4 Później zaś sam PAN będzie rozsądzał między narodami i decydował o sprawach przez nie podnoszonych. Dopiero wtedy narody przekują miecze na lemiesze*, a ostre włócznie zamienią na sierpy. Żaden naród już nie wypowie wojny innemu i nikt już nie będzie studiował sztuki wojennej*. 5 Zatem i ty, domu Izraela, postępuj drogą światłości PANA!

Ostrzeżenie przed nadchodzącym Sądem

6 PAN porzucił swój lud, gdyż sprzymierzyli się z obcymi ze Wschodu, praktykującymi magię i wróżbiarstwo*, podobnie jak czynią to Filistyni. 7 Ziemia Judy napełniła się srebrem oraz złotem, jest pełna koni i wozów bojowych*. 8 Ziemia Judy wypełniła się także bożkami, którym lud cześć oddaje, choć są przedmiotami, jakie sami wytworzyli sobie własnymi rękami, i biją im pokłony, cześć boską im oddają! 9 Tak sami siebie doprowadzili do upodlenia, dlatego wyginą bez przebaczenia!

10 Nic im nie pomogą skalne pieczary. W strachu nie zdołają ukryć się przed PANEM i wielką chwałą Jego Majestatu. 11 Nadchodzi bowiem Dzień, kiedy wasza duma zostanie poniżona, a PAN wywyższony. 12 W tym Dniu PAN Zastępów* ukarze pyszałków, w proch ziemi ich rzuci, by się ukorzyli, 13 zetnie ich jak wyniosłe cedry na Libanie i potężne dęby na równinach Baszanu. 14 Z ziemią zrówna wszystkie wyżyny* i pagórki, 15 zniszczy wieże wysokie i mury niedostępne, 16 zatopi wielkie handlowe okręty*, a także małe łodzie cumujące w porcie.

17 Tak zostanie złamana buta wszystkich ludzi. Ich zniszczona pycha legnie w prochu ziemi. PAN zaś będzie nad wszystko wywyższony. 18 Wizerunki bożków zostaną powalone, obrazy i posągi rzucone na ziemię, nie zdołają przetrwać – zniszczone całkowicie. 19 Gdy PAN powstanie, aby wstrząsnąć Ziemią, Jego wrogowie struchleją ze strachu. Będą szukać kryjówek w norach i jaskiniach z lękiem przed chwałą Jego Majestatu. 20 Porzucą swe bożki ze srebra i złota, zostawią je szczurom i ślepym nietoperzom. 21 Sami zaś wpełzną do jaskiń głębokich, ukryją się między skalnymi głazami*. W strachu będą uciekać przed PANEM i przed wielką chwałą Jego Majestatu, kiedy już powstanie, aby wstrząsnąć posadami Ziemi*.

22 Przestańcie zatem pokładać swoją ufność w ludziach! Wszyscy są bowiem nietrwali jak ulotne tchnienie, które zostało im dane do życia w doczesności. Tacy nic nie pomogą w sprawach wiekuistych.

3

Zapowiedź sądu nad Judą i Jerozolimą

1 Dlatego Pan*, PAN Zastępów*, odetnie Judę i Jerozolimę od wszelkich zasobów żywności oraz źródeł wody, 2 a potem wytraci wszystkich przywódców* narodu – wszystkich mocarzy, wojowników, sędziów i proroków. 3 Odbierze życie dowódcom wojskowym*, dostojnikom oraz ich doradcom, specjalistom biegłym – każdemu w swej sztuce – a także ich uczniom*.

4 Władzę nad tymi, którzy pozostaną, odda w ręce młokosów, co sprawi wielki zamęt, 5 bo każdy z nich zechce lud wykorzystywać. Wtedy ludzie wystąpią przeciwko sobie – sąsiad z sąsiadem będzie toczył walki. Młodzież zbuntuje się przeciw autorytetom, a prostacy obelgami oplują dostojnych. 6 Wtedy brat powie bratu w domu swego ojca: „Skoro płaszcz posiadasz, zostań nam przywódcą. Przejmij panowanie nad stertą zgliszcz i ruin!”. 7 Lecz ten im odpowie: „Nic wam nie pomogę*, bo nie mam zapasów żywności ani ubrań. Nie proście mnie zatem, bym został przywódcą tego ludu”.

8 Juda i Jerozolima muszą doświadczyć ruiny, gdyż słowa swe i czyny przeciwko PANU kierują. Ciągle ponawiają swe bunty przeciw Niemu i przeciwko chwale Jego Obecności. 9 Własna hipokryzja poświadcza ich grzechy, którymi nieustannie publicznie się chwalą niczym Sodoma* – bez żadnego wstydu. O, jakże straszliwy los czeka je na wieki, same na siebie to zło sprowadzają!

10 Jedynie ludziom prawym będzie dobrze się wiodło, ci będą się cieszyć owocami swej pracy. 11 Tak samo jest pewna zagłada niegodziwców. Ci również otrzymają wszystko, na co zasłużyli; czeka ich wieczna kara za wszelkie ich postępki.

12 Ludu mój! Ciężka kara dotknie cię niechybnie, gdyż rządzą tobą młokosy razem z kobietami. Ludu mój! Ci, którzy teraz tobie przewodzą, straszliwie pobłądzili i wiodą cię na niechybną zagładę. Podstępnie też niszczą wszystkie drogi ku prawości.

13 Widziałem, jak PAN powstał, by lud swój osądzić. 14 Przywódcy tego narodu i jego książęta pierwsi usłyszą oskarżenie PANA:

„To wy zniszczyliście mój lud – mą winnicę – biednych okradając, rabując bezbronnych, swe stodoły ich kosztem zapełniliście! 15 Jak śmiecie lud mój wpędzać w tak wielkie nieszczęścia? Dlaczego depczecie ich godność osobistą*?”.

Te słowa kieruje do was Pan* – wieczny PAN Zastępów*.

Ostrzeżenie dla kobiet z Jerozolimy

16 Następnie PAN osądzi kobiety jerozolimskie*, które pewne siebie po mieście spacerują, pobrzękując ozdobami wiązanymi u kostek, i uwodzą mężczyzn, oczami przewracając. 17 Pan* pokryje ich głowy licznymi strupami. PAN też sprawi, że wszystkie włosy im wypadną, a ich łyse głowy będą z daleka widoczne. 18 Sam Pan je pozbawi wszystkich pięknych ozdób: opasek na czołach, dzwonków, naszyjników, 19 kolczyków, bransolet i skrzących się welonów. 20 Przepadną ich diademy, łańcuszki u kostek, wstążeczki, perfumy i drogie wisiorki, 21 pierścionki i kolczyki w nosach zaczepiane, 22 wspaniałe szaty, płaszcze, woale i torebki, 23 a także lusterka i cała delikatna bielizna, kosztowne głów zawoje i ozdobne szale. 24 Wtedy, zamiast roztaczać wytworny zapach perfum, będą cuchnąć z daleka obrzydliwą stęchlizną. Zamiast przepasywać się gustownymi szarfami, będą przewiązane grubymi sznurami. W miejsce wykwintnie ułożonych fryzur będą mieć gołe głowy na znak swojej hańby. Zamiast szat bogatych wdzieją szorstkie wory. Ich piękno przeminie, sromota pozostanie. 25 Wielu mężczyzn wtedy wyginie w tym mieście, a dzielni wojownicy polegną na wojnie. 26 Wówczas Jerozolima* okrutnie zapłacze i cała się okryje straszliwą żałobą. Będzie przypominać zgwałconą kobietę bezradnie leżącą na twardym klepisku.

4

1 W tym dniu niewielu mężczyzn pozostanie żywych. O każdego z nich będzie zabiegać siedem kobiet. Będą one wołać: „Weź nas wszystkie za żony. Same dbać będziemy o żywność i ubranie. Daj nam tylko nazwisko i zdejmij z nas hańbę”.

Obietnica Mesjasza i oczyszczenie ludu w Jego Duchu

2 W przyszłości z tej ziemi wyrośnie Krzew Winny*, rozkwitnie i zostanie okryty chwałą PANA*, a owoc* Jego ducha ozdobi ocalałych. 3 Wszyscy na Syjonie*, którzy w Nim wytrwają* i którzy w Jerozolimie okażą się świętymi*, zostaną zapisani w Jego Księdze Życia*.

4 To Pan* zmyje hańbę cór jerozolimskich*, oczyści je krwią przelaną przy murach tego miasta*. Jego Duch jak płomień* wypali ich wnętrza i dokona zniszczenia w dniu Wielkiego Sądu*. 5 Wtedy dopiero PAN rozciągnie nad Jerozolimą* i nad każdą społecznością, która Go wysławia, słup obłoku swej chwały i osłony za dnia, a w nocy słup ognia, aby im przewodzić*. 6 On sam będzie dla ludu schronieniem* od spiekot i miejscem ich ucieczki przed deszczem i burzą.

5

Pieśń o PANU i Jego Winnicy

1 Posłuchajcie wszyscy, gdyż chcę wam zaśpiewać pieśń o mym Przyjacielu i Jego Winnicy*.

Ona od wieków do Niego należała.

Założył ją na wzgórzu bardzo urodzajnym.

2 Ogrodził ją, okopał, z kamieni oczyścił

i obsadził swoją najlepszą winoroślą.

W jej środku zbudował wieżę dla strażników*,

a pod nią wykuł tłocznię wspaniałą.

Oczekiwał bowiem plonu szlachetnego,

lecz ona Mu zrodziła owoc bardzo gorzki.

3 I wtedy zawołał swym potężnym głosem:

„Niechaj wszyscy mieszkańcy Jerozolimy

oraz cały lud Judy stawią się przede mną,

by sąd przeprowadzić i rozstrzygnąć spór

pomiędzy mną a Winnicą do mnie należącą!

4 Wszystko bowiem zrobiłem dla mojej Winnicy,

aby plon wydała – plon słodki i obfity!

Dlaczego więc gorzki owoc mi zrodziła,

cierpkie grona i plony na nic nieprzydatne?

5 Oto co zamierzam uczynić z mą winnicą:

rozbiję jej ogrodzenie i pozwolę na to,

by została zniszczona, doszczętnie rozgrabiona.

Żywopłot*, który ją chronił, do cna wykorzenię,

by dzikie zwierzęta mogły ją tratować!

6 A potem ją zostawię, by na ugór zdziczała.

Już więcej nie będę przycinał w niej winorośli

ani ziemi spulchniał – zostawię ją odłogiem.

Pozwolę, by zarosła cierniami i chwastami.

I rozkażę chmurom wodę przynoszącym,

by nawet kropli deszczu na nią nie spuściły”.

7 Otóż tą Winnicą – Winnicą PANA Zastępów* –

jest dom Izraela, a Juda – Jego szczepem wybranym.

PAN czekał, by one prawością obrodziły,

lecz zamiast tego krew niewinna ciągle w niej płynęła.

On pragnął z niej zebrać owoce prawości,

lecz zamiast tego słyszał krzyki uciśnionych.

Grzech Judy i sąd Boży

8 O, jakże straszliwa kara* gromadzi się na wszystkich, którzy swe posiadłości ciągle powiększacie. Wszystko skupujecie: dom po domu i pole po polu, przez co innym brakuje już miejsca do mieszkania. Wznosicie swe rezydencje na gruntach tak rozległych, że wkrótce sami w tym kraju zostaniecie. 9 PAN Zastępów* los straszny dla was przygotował. Na własne uszy słyszałem, jak mówił te słowa:

„Ogromna liczba domów popadnie w ruinę;

wielkie i piękne posiadłości nie będą mieć mieszkańców.

10 Dziesięć mórg* winnicy da wina ledwo dwadzieścia litrów*,

a dziesięć miar zasiewu da jedną miarę* plonu”.

11 Niechybna zagłada czeka tych z was, którzy ochoczo wstajecie jeszcze przed świtaniem, by wcześnie rozpoczynać swe zdrożne libacje ciągnące się do nocy późnej i głębokiej. 12 Dbacie jedynie o to, by na waszych hulankach grały cytry i harfy, tamburyny i flety! Nigdy nie myślicie o PANU Zastępów i nie patrzycie na to, czego On dokonuje. 13 Dlatego lud ten zostanie pojmany w niewolę, gdyż nie ma poznania Tego, który jest Bogiem. Z głodu wyginą wielcy całej tej społeczności, a prosty lud będzie cierpiał z powodu pragnienia. 14 Szeroko się rozwiera zachłanna gardziel Szeolu*, by połknąć wielmożów i całe pospólstwo, razem tworzących bandę wyjącą z uciechy. 15 A kiedy to nastąpi, lud w końcu się ukorzy, oczy pyszne i butne uznają swą hańbę. 16 Wtedy PAN Zastępów* wprowadzi praworządność, a Boża* świętość rozkwitnie Jego sprawiedliwością. 17 Wówczas stada owiec wejdą między ruiny i tam będą się pasły jak na połoninach, koziołki pokarm znajdą na zniszczonych placach.

18 Niechybna zagłada czeka wszystkich, którzy wszędzie swe grzechy za sobą ciągają, opleceni kłamstwem niby powrozami. 19 Drwią sobie nawet ze Świętego* Izraela, mówiąc: „Pośpiesz się i zrób coś! Pośpiesz się i pokaż, co robić potrafisz! Przekonajmy się w końcu, co czynić zamierzasz”.

20 Biada tym, co się ośmielają zło dobrem nazywać, a dobro jako zło ludowi z rozmysłem przedstawiają!

Biada tym, co ciemność światłością nazywają, a światłość określają mianem ciemnoty i głupoty!

Biada tym, co fałszują znaczenie pojęć i wartości, tym, którzy prawdę wywracają do góry nogami*!

21 Biada tym, którzy sami siebie za mędrców uważają i we własnych oczach uchodzą za roztropnych!

22 Biada tym, co w libacjach sławę zdobywają, a ilością wypitej wódki mierzą swoją wielkość.

23 Biada tym, co za łapówki winnych uwalniają, prawych ograbiając z należnej im sprawiedliwości.

24 Jak jęzory* ognia z łatwością trawią słomę, a płomień z dymem puszcza suche siano, tak zginą oni marnie – zostaną zniszczeni. Dusze ich zgniją, a dzieła przepadną, gdyż porzucili Prawo PANA Zastępów*, publicznie gardząc Słowem Świętego* Izraela! 25 Z ich powodu gniew PANA zapłonie przeciwko ludowi! On swoją prawicę już wzniósł ponad nimi, by zmiażdżyć ich doszczętnie, zupełnie wytracić! Góry spłoszone zadrżą w głębinach swych posad, gdy ujrzą, jak trupy ludu walają się po ulicach niczym gnój, którego nikt sprzątać się nie kwapi.

Jednak i to nie uśmierzy strasznego gniewu PANA. Pięść Najwyższego pozostanie nad ludem wzniesiona. 26 Jednak zanim uderzy, wezwie wielki naród, by przybył tam pośpiesznie z samego krańca Ziemi. 27 A oni się nie zmęczą ani się nie potkną. Bez snu będą biegli, bez żadnego wytchnienia. Nikomu pas się nie zsunie ani nie zerwie rzemień u sandałów. 28 Ich strzały będą ostre, a łuki napięte do bitwy gotowe. Kopyta ich koni będą snopy iskier krzesać, a huk kół rydwanów zagrzmi jak trąba powietrzna. 29 Jak lwy rycząc, runą na daną im zdobycz. Pochwycą mój lud i powloką go w jarzmie do niewoli. I nie będzie nikogo, kto mógłby lud ocalić. 30 W tym dniu wrogie narody zaryczą nad swymi ofiarami, zagrzmią niczym fale wzburzonego morza. Chmury ciemnej żałości i wielkiego smutku uniosą się nad Izraelem i przyćmią nad nim światłość.

ZAPOWIEDŹ EMMANUELA

6

Oczyszczenie i powołanie Izajasza

1 W roku śmierci króla Ozjasza* zobaczyłem Pana*, który siedział na swoim Tronie na wysokościach, a tren Jego szaty wypełniał Świątynię*. 2 Wokół Niego unosiły się potężne serafiny mające po sześć skrzydeł. Dwoma zakrywały swe twarze, dwoma zakrywały nogi, a pozostałe dwa skrzydła służyły im do latania. 3 Wszystkie one zgodnie wołały:

„Święty, Święty, Święty* jest PAN Zastępów*!

Cała Ziemia jest świadectwem Jego wielkiej chwały!”.

4 Ich potężne głosy wstrząsały Świątynią do samych fundamentów i napełniały ją kłębami dymu. 5 Wtedy pomyślałem sobie: Moja zguba jest nieunikniona. Jestem bowiem człowiekiem o nieczystych wargach pochodzącym z ludu o skalanych ustach, a moje oczy oglądały Króla, PANA Zastępów*! 6 Wtedy jeden z serafinów* podleciał do mnie, trzymając w ręku rozżarzony węgiel, który szczypcami wziął z Ołtarza. 7 Dotknął nim moich ust i powiedział: „Ten oto węgiel dotknął twoich warg. Twoja wina została zgładzona, a twój grzech odpuszczony”. 8 I wówczas usłyszałem głos Pana*, który pytał:

„Kogo mam wysłać jako posłańca do mego ludu? Kto pójdzie, by obwieścić mu naszą* wolę?”.

Odpowiedziałem na to: „Panie, ja pójdę! Poślij mnie!”.

9 On zaś rzekł:

„Idź i przemawiaj do mego ludu słowami: «Słyszycie moje słowa, lecz nie chcecie ich rozumieć; widzicie moje czyny, lecz nie chcecie ich pojmować!». 10 O, jakże nieczuły w sercu stał się ten lud. Wręcz zasłaniają sobie oczy i zatykają swe uszy, by niczego nie widzieć i niczego nie słyszeć. Nie mają w sercach pragnienia, by cokolwiek pojąć; nie chcą zwrócić się ku mnie, abym ich ocalił*!”.

11 Wtedy spytałem: „Jak długo, Panie*, mam to czynić?”.

A On odrzekł:

„Dopóki ich miasta nie zostaną zniszczone tak, że nikt w nich mieszkać już nie będzie; dopóki ich domy nie opustoszeją, a cały ich kraj w pustkowie się nie zamieni. 12 Nie zaprzestaniesz mówić, dopóki Ja, PAN, nie wygnam ich w dalekie strony, a kraj ich zupełnie się nie wyludni*. 13 Powróci do niego jedynie Reszta – dziesiąta część ludu. Naród ten będzie przypominał zniszczone drzewo, którego pień został ścięty i powalony. Jednak Święty Korzeń, jaki w ziemi pozostał, wyda zupełnie Nowy Pień*”.

7

Wiadomość dla króla Achaza

1 Za panowania króla Achaza*, syna Jotama i wnuka Ozjasza, przeciwko Jerozolimie wyprawili się aramejski król Resin i izraelski król Pekach, syn Remaliasza. Jednak miasto wytrzymało ich szturm i nie zostało zdobyte. 2 Gdy na dwór królewski dotarła wiadomość: „Aram sprzymierzył się z Izraelem* przeciwko nam!”, serce króla oraz serca jego ludu zadrżały ze strachu, tak jak trzęsą się drzewa podczas wichury. 3 Wtedy PAN powiedział do Izajasza:

„Razem ze swym synem Szear Jaszubem* wyjdź naprzeciw Achaza. Spotkasz go na końcu kanału, którym doprowadza się wodę do górnej sadzawki, w pobliżu drogi wiodącej na Pole Folusznika. 4 Powiedz mu, by przestał się zamartwiać. Przekaż mu, że nie musi obawiać się strasznego gniewu tych dwóch dopalających się pochodni: króla Resina z Aramu i Pekacha, syna Remaliasza. 5 Powiedz mu: «To prawda, król Aramu i król Izraela wyruszyli przeciwko tobie. Myślą sobie: 6 ‘Napadniemy na Judę i wywołamy przerażenie pośród jej ludności. Wtedy droga do Jerozolimy stanie przed nami otworem i na królewski tron Judy wprowadzimy syna Tebeela*’. 7 Ale PAN, twój Pan*, mówi, że to się nie stanie, 8 a za sześćdziesiąt pięć lat Damaszek, który jest stolicą Aramu, i którego królem obecnie jest Resin, zostanie kompletnie zdruzgotany razem z Izraelem, 9 którego stolicą jest Samaria z jej obecnym królem Pekachem, synem Remaliasza. Jeśli mi nie zaufasz, twój naród nie przetrwa»”.

Znak Emmanuela

10 I dalej PAN polecił przekazać Achazowi taką wiadomość:

11 „Poproś mnie, PANA, swego Boga*, o jakiś znak, żebym ci, Achazie, mógł dowieść, że zmiażdżę twoich wrogów, tak jak obiecałem. Możesz prosić mnie o jakikolwiek znak z Niebios lub z Szeolu”.

12 Achaz jednak odparł:

— O nic prosić nie będę, gdyż nie ośmielę się wystawiać PANA na próbę.

13 Wtedy Izajasz zwrócił się do reszty dostojników towarzyszących królowi, mówiąc:

— Czy słyszeliście to wy wszyscy, którzy należycie do królewskiego rodu Dawida?! Czy nie wystarczy wam, iż nadużywacie mojej cierpliwości? Czy musicie jeszcze wystawiać na próbę cierpliwość Boga*? 14 Posłuchajcie zatem: sam Pan* da wam znak. Oto dziewica pocznie i porodzi Syna, i nazwą Go Emmanuel, to znaczy „Bóg z nami”*. 15 Do czasu, aż nauczy się odrzucać zło i wybierać dobro, będzie on spożywał tylko ser i miód. 16 Lecz zanim ten chłopiec nauczy się odrzucać zło i wybierać dobro, ci dwaj królowie, których teraz tak bardzo się obawiasz, nie będą już żyli, a ich ziemia kompletnie opustoszeje.

17 PAN sprowadzi straszne nieszczęście na ciebie, na lud twój i twoją rodzinę. Już wkrótce nadejdzie groza, jakiej nie odczuwano od czasu podziału królestwa Salomona na Izrael i Judę. Potężny król Asyrii nadciągnie ze swoim wielkim wojskiem*!

18 Nadejdzie czas, że PAN przywoła wojska z górnego Egiptu i z Asyrii. Ich wojownicy obsiądą wasz kraj jak muchy i będą was żądlić niczym pszczoły. 19 Przybędą w wielkich hordach i rozleją się po waszym kraju. Zasiedlą żyzne tereny, a także odludne doliny, jaskinie i okolice obrośnięte cierniami. 20 Wtedy Pan* użyje Asyryjczyków, których wezwałeś do obrony, niczym brzytwy, by wszystko dokładnie wygolić: twoją ziemię, zbiory i lud*.

21 A kiedy w końcu agresorzy przestaną plądrować twój kraj, za szczęściarza będzie mógł uchodzić ten, kto zdoła uchować choć jedną krowę czy dwie owce. 22 Ci, którzy pozostaną w kraju, będą się żywić serem i dzikim miodem, gdyż tylko to będzie w nim dostępne. 23 Wtedy też bujne winnice, warte obecnie tysiące sztuk srebra*, staną się klepiskami pełnymi cierni i ostów. 24 Cały kraj będzie dziki i pełen chwastów. Jedynie łowna zwierzyna będzie źródłem pożywienia dla tych, co mają łuki i strzały. 25 Nikt nie będzie wychodził na stoki, gdzie niegdyś rosły ogrody, gdyż będą one porośnięte ostem i cierniami, między którymi pasać się będą bydło, owce oraz kozy.

8

Zapowiedź nadchodzącej inwazji asyryjskiej

1 I ponownie PAN rzekł do mnie:

„Zrób sobie dużą tabliczkę i wyraźnymi literami wyryj na niej: Maher-Szalal Chasz-Baz*.

2 Wtedy poprosiłem kapłana Uriasza oraz Zachariasza, syna Jeberkiasza, znanych ze swej uczciwości, by przyszli do mnie i poświadczyli, że sporządziłem ten napis przed poczęciem mojego dziecka.

3 Potem zbliżyłem się do mojej żony*, a ona poczęła i urodziła syna. Wtedy PAN mi powiedział:

„Nadaj mu imię Maher-Szalal Chasz-Baz. 4 Ono bowiem jest zapowiedzią, że w ciągu kilku lat, jeszcze zanim chłopiec nauczy się mówić «tata» i «mama», król Asyrii najedzie Damaszek oraz Samarię i zagarnie całe ich bogactwo”.

5 Niedługo potem PAN ponownie przemówił do mnie słowami:

6 „Lud Judy wzgardził moją opieką, łagodną jak spokojnie płynące wody Siloe*, i zaprząta sobie głowę jedynie tym, co może się im przytrafić z rąk króla Resina i króla Pekacha. 7 Dlatego ja, PAN*, sprawię, że król Asyrii z całym swym potężnym wojskiem pochłonie was jak wezbrane wody rzeki Eufrat*, która występując ze swego łożyska, zalewa powodzią wszystkie drogi i kanały. 8 I wedrą się do Judy, zatapiając kraj Emmanuela* – od jednego jego krańca po drugi.

9 Lecz niech zadrżą również owe ludy zebrane z odległych krain, gdyż one także zostaną zniszczone. Gotujcie się do wojny, na której polegniecie! O tak, gotujcie się do walki i drżyjcie! 10 Możecie układać plany wojenne i wymyślać strategie, lecz one wszystkie zostaną w końcu udaremnione, ponieważ dla mego ludu to ja jestem Emmanuel”.

Wezwanie do zawierzenia PANU

11 Innym razem PAN ponownie w zachwyceniu przymusił mnie do pisania. Zapisałem wówczas: Nie myślcie w taki sposób, jak to czynią inni! 12 Nie uważajcie za spisek wszystkiego, co pospólstwo spiskiem nazywa. Nie bójcie się gróźb ani nie dajcie się nikomu zastraszyć. Nie pozwalajcie zmącić w sobie jasnego myślenia*. 13 Nie lękajcie się nikogo prócz PANA Zastępów*. Tylko Jego miejcie w sercach za Świętego* i bądźcie zawsze napełnieni Jego bojaźnią*! 14 On stanie się dla Judy i dla Izraela bezpiecznym schronieniem*. On również będzie dla nich kamieniem potknięcia*, skałą, która na nich runie, niszcząc obydwa domy Izraela*. Zaś dla mieszkańców Jerozolimy stanie się On sidłem, pułapką, w którą wpadną i z której się nie uwolnią. 15 Wielu z nich przez Niego potknie się i padnie – tak bardzo, że nigdy więcej się nie podniosą. Wielu przez Niego zaplącze się w sidła, które pochwycą ich mocno na wieki*.

16 Wszystko to spisałem na świadectwo tego, co PAN uczyni wobec mego narodu. Zapis ten powierzę mym uczniom, którzy przekażą go następnym pokoleniom. 17 I chociaż PAN odwrócił się od ludu Izraela*, będę wyczekiwał pomocy jedynie od Niego, gdyż tylko w Nim pokładam nadzieję.

18 Ja i dzieci, które dał mi PAN, nosimy imiona* ujawniające plany, jakie PAN Zastępów* mieszkający na Syjonie ma wobec swojego ludu. 19 Dlaczego zatem, by poznać przyszłość, chadzacie do wróżbitów, którzy wywołują duchy ludzi zmarłych? Dlaczego słuchacie tych, którzy coś mruczą albo bełkoczą? Nie słuchajcie ich szeptów! Czy naród Boga Żywego nie powinien Jego pytać, zamiast zwracać się do umarłych? 20 PAN bowiem to powiedział:

„Sprawdzaj takich koniecznie, porównuj ich słowa z moim świadectwem! A jeśli to, co głoszą, nie zgadza się z mym Słowem, to nie ma w nich Prawdy ani mej Światłości! 21 Mój lud zostanie zabrany do niewoli. Będzie tam prześladowany i doświadczy głodu. A kiedy głód się nasili, wpadnie w gniew i wielką rozpacz. Wtedy swymi pięściami będzie wygrażać Niebiosom i mnie, Boga*, swego króla, także będzie przeklinać. 22 Gdziekolwiek bowiem wzrok swój skieruje, wszędzie będzie ucisk i wielkie strapienie. Wtedy czarna rozpacz ogarnie go zewsząd”.

Nadzieja w Mesjaszu

23 Jednak owa ciemność nie będzie trwała wiecznie. Jak w przeszłości PAN* upokorzył ziemie Zabulona i Neftalego, tak samo w przyszłości napełni je swą chwałą. Rozbłyśnie ona na ich drogach pomiędzy morzem a Jordanem, w ziemi, która stała się krainą* pogańską*.

9

1 Lud żyjący w ciemności ujrzy Światłość wielką. Ona bowiem rozbłyśnie ponad tą krainą, która obecnie znajduje się w okowach mroku. 2 Wówczas Izrael ponownie stanie się wielki. Jego ludność będzie bardzo się radować, podobnie jak żniwiarze cieszą się ze zbiorów, a wojownicy przy podziale obfitych łupów. 3 PAN bowiem połamie wielkie, ciężkie jarzmo, jakie nałożono na barki narodu, a także kij nadzorcy, którym go poganiano. Postąpi jak wtedy, gdy wojska Madianu rozgromił*. 4 Wtedy rynsztunek wojenny zostanie zniszczony i wrzucony w ogień na pastwę jego płomieni. [Wtedy też zawołają:] 5 Narodził się nam chłopiec, Syn został nam dany, na Jego barkach została złożona wszelka władza. Nazwano Go imieniem: Cudowny Doradca*, Bóg Potężny*, Odwieczny Ojciec, Książę Pokoju. 6 On swoją potęgą zaprowadzi pokój*, a Jego władza będzie trwać bez końca. W splendorze zasiądzie na tronie Dawida i swoje Królestwo na wieki ugruntuje prawością i sprawiedliwością. PAN Zastępów* dokona tego, aby w Nim ujawnić wielkość swej żarliwej, zazdrosnej miłości*.

Gniew PANA wobec Izraela

7 Pan* skierował swój gniew przeciwko Izraelowi, 8 o czym wkrótce przekonają się mieszkańcy Izraela* i Samarii, którzy w swej pysze i zadufaniu mówią: 9 „Co prawda nasz kraj leży obecnie w ruinie, lecz go odbudujemy i będzie jeszcze piękniejszy niż przedtem. Kruche cegły zastąpimy ciosanym kamieniem, a wycięte sykomory cedrami”.

10 PAN poskromi te przechwałki, sprowadzając na nich wrogie ludy. 11 Od wschodu nadejdą Aramejczycy, a od zachodu Filistyni. Szeroko otworzą swe paszcze i łapczywie pożrą Izraela. Lecz nawet to nie zdoła uśmierzyć gniewu PANA. Jego ręka pozostanie wzniesiona nad nimi, a pięść gotowa do uderzenia.

12 Jednak lud, mimo tej kary, wcale się nie opamięta i nie zwróci do PANA Zastępów*. 13 Dlatego pewnego dnia PAN odetnie Izraelowi głowę i ogon oraz pościna gałęzie palm i sitowie. 14 Tą głową Izraela są jego przywódcy, a kłamliwi prorocy – ogonem. 15 Oni bowiem stali się zwodzicielami ludu, którzy powiedli naród ścieżką ku zagładzie. 16 Dlatego Pan* nie oszczędzi nikogo. Młodzieńców ich nie obroni. Nawet dla wdów i sierot nie będzie miał litości. Wszyscy bowiem stali się bezbożnikami przepełnionymi niegodziwością. Jednak i to nie uśmierzy gniewu PANA. Jego ręka pozostanie wzniesiona, a pięść gotowa do uderzenia.

17 Niegodziwość ludu rozpanoszyła się jak pożar na suchej ściółce. Ogniem swym pożera nie tylko ciernie i osty, lecz także pochłania gęstwiny lasów, wzbijając przy tym ogromne kłęby dymu. 18 Cały kraj stanął w pożodze nieprawości, a gniew PANA Zastępów* nad nim zaciążył. Każdy mieszkaniec Izraela wciąż podsyca ten ogień. Nikt nie ma litości dla nikogo. 19 Na prawo i lewo brat walczy z bratem, by zdobyć dla siebie coś do jedzenia, lecz głodu nie mogą zaspokoić. W końcu zaczną pożerać się wzajemnie*. 20 Manasses będzie jeść Efraima, a Efraim Manassesa. Obaj pożrą Judę. Lecz i to nie uśmierzy gniewu PANA. Jego ręka pozostanie nad nimi wzniesiona, a pięść gotowa do uderzenia.

10

1 Straszliwa kara czeka wszystkich niesprawiedliwych prawodawców tworzących i wprowadzających niegodziwe ustawy, 2 którymi ubogiemu ludowi odbierają prawo do elementarnej sprawiedliwości. W ten sposób ograbiają wdowy i sieroty! 3 To do nich PAN kieruje słowa:

„Co uczynicie w dniu kary, gdy za moją zgodą z dalekiego kraju nadciągnie na was zagłada? Do kogo wtedy zwrócicie się o pomoc? Gdzie ukryjecie skarby gromadzone przez siebie? 4 Wiedzcie, że ja nie pośpieszę wam na pomoc. Wasze karki ugną się pod jarzmem niewoli lub wasze trupy będą leżeć wśród innych zabitych”.

Lecz nawet to nie zdoła uśmierzyć gniewu PANA. Jego ręka pozostanie wzniesiona nad nimi, a pięść gotowa do uderzenia.

Sąd nad Asyrią

5 „Także Asyrię – ten bicz mego gniewu – w końcu czeka zagłada. Jej wojskowa potęga będzie przez jakiś czas maczugą w moim ręku. 6 Asyria zniewoli mój lud, który okazał się bezbożnym narodem. Splądruje go i zdepcze jak uliczne błoto. 7 Król Asyrii nie będzie miał pojęcia, że to Ja go posłałem. Będzie sądził, że napadł na mój lud, realizując własny plan podbicia i wyniszczenia wielu narodów. 8 Będzie mówił sobie: «Już niedługo wszyscy moi książęta będą królami rządzącymi w podbitych krajach. 9 Zniszczymy Kalno, tak samo Karkemisz. Chamat podda się nam podobnie jak Arpad. Zniszczymy Samarię, tak jak uczyniliśmy to z Damaszkiem 10 i z wielu królestwami, których bogowie byli potężniejsi od bogów Jerozolimy i Samarii. 11 A kiedy pokonamy Samarię i jej bogów, zniszczymy Jerozolimę z jej bogami»”.

12 A kiedy Pan* już dokona w Jerozolimie wszystkiego, co zamierzył, posługując się w tym dziele królem Asyrii, zwróci się przeciwko niemu i ukarze go za pychę i jego wyniosłość. 13 Przechwalał się bowiem słowami: „Wszystkie wojny wygrałem dzięki własnej mądrości i potędze. Zdobyłem wiele krajów, pokonałem ich królów, ludy powaliłem, a ich zasoby zagarnąłem. 14 Splądrowałem skarbce tych królestw, tak jak się wybiera jaja z porzuconych gniazd, których ptak już nie broni machaniem skrzydeł, otwartym dziobem czy rozpaczliwym piskiem”.

15 Posłuchaj zatem, królu asyryjski: Czy siekiera ma prawo wynosić się nad drwala i twierdzić, że jest od niego ważniejsza? Czy piła ma prawo żądać większej chwały niż ten, który swą ręką wprawia ją w ruch? Czy kij może uderzyć, gdyby nie został ręką pochwycony, albo laska może sama się poruszać? 16 Dlatego, królu, za twą pychę i wielką wyniosłość Pan* – PAN Zastępów* – ześle straszliwą plagę na twą butną armię, a płomienie ognia strawią całą twoją sławę. 17 PAN, który jest Światłością Izraela; Ten, który sam jeden jest Święty*, stanie się ogniem gorejącym i w jednej chwili pochłonie twoją armię. Pewnej nocy spali was niczym ciernie i osty. 18 I chociaż twoje wojska są niczym lasy i sady niezmierzone, to czeka je zagłada. Twoi wojownicy zostaną wyniszczeni. Będą marnieć, dogorywając jak chorzy zarazą zmorzeni. 19 Z twojej wielkiej armii zostanie ledwie garstka – tak mała, że nawet dziecko będzie w stanie wszystkich ich policzyć.

Nadzieja dla ludu PANA

20 Wtedy pozostali mieszkańcy Izraela i Judy* przestaną wam ufać i zwrócą się do PANA, który was zniszczył – do Świętego* Izraela. 21 I nadejdzie dzień, że owa Reszta powróci* do Boga Mocnego*. 22 Choćby liczba synów Izraela była tak wielka jak liczba ziaren piasku na brzegu morza, tylko mała ich część* zostanie uratowana*. Zagłada pozostałych została już postanowiona. Tak się dokona sprawiedliwość 23 Pana*. PAN Zastępów* podjął taką decyzję i w całej krainie zostanie ona wykonana. 24 Pan*, PAN Zastępów*, powiedział bowiem:

„Ludu mój – ludu, który mieszkasz w Jerozolimie* – nie bójcie się Asyryjczyków, nawet jeśli będą uciskać was tak bardzo, jak dawniej czynili to Egipcjanie. 25 Ten ucisk nie potrwa długo. Po krótkim czasie mój gniew odwróci się od was i skieruje przeciw Asyryjczykom, przynosząc im zagładę”.

26 PAN Zastępów* wysmaga ich biczem swojej potęgi, tak jak w czasach Gedeona zgromił Madianitów przy skale Oreba* albo w czasach Mojżesza zatopił Egipcjan na drodze, którą wcześniej swój lud przeprowadził*. 27 PAN to uczyni, by zrzucić ciężar z ramion swego ludu – by złamać jarzmo niewoli, które noszą na swoich karkach.

28 Jednak wcześniej nadejdzie wielkie wojsko z Asyrii! Nadciągną od strony Samarii. Przejdą przez Ajjat* i wejdą do Migron*. W Mikmas pozostawią część swego taboru. 29 Następnie przez przełęcz dojdą do Geba*, gdzie na noc rozbiją swój obóz. Przerażenie ogarnie Rama, a mieszkańcy Gibea, miasta Saula, będą uciekać, by ratować życie. 30 Bat Gallim* zawyje z trwogi, a Laisza oraz Anatot powinny posłuchać tego ostrzeżenia! 31 Madmena będzie szybko umykać, a mieszkańcy Gebim znajdą schronienie. 32 Tego samego dnia wróg dojdzie do Nob i wzniesie pięść przeciwko Syjonowi*, wzgórzu w Jerozolimie. 33 I zaraz potem ujrzycie jak Pan*, PAN Zastępów*, wycina swój naród jak drzewo toporem! Zacznie od przywódców i urzędników wysokich rangą. 34 Potem zajmie się resztą jak drwal powalający drzewa na Libanie*.

11

Nowy Pień z kłącza Jessego

1 Jednak przyjdzie dzień, że z zachowanego korzenia – z kłącza* Jessego* – wyrośnie Nowy Pień*. 2 Na Nim to spocznie Duch PANA – Duch mądrości i rozumu, Duch rady i mocy, Duch wiedzy i bojaźni PANA. 3 Będzie On nasycony bojaźnią PANA, dlatego nie będzie sądził z pozorów ani wydawał wyroków na podstawie pogłosek, lecz 4 stanie w obronie ubogich i uciśnionych. Swym słowem jak rózgą uderzy w niegodziwców* i w końcu ich wytraci tchnieniem ust swoich*. 5 Sprawiedliwość i prawda przylgną do Niego jak odzienie. 6 Wówczas wilk z jagnięciem zaczną żyć już w zgodzie, a lampart z koźlęciem położą się razem. Cielęta i młode lwy będą paść się wspólnie, a nawet dziecko będzie mogło bezpiecznie je poganiać. 7 Krowa i niedźwiedzica podzielą się pastwiskiem, a ich młode razem zaczną leżakować. Lew będzie jeść trawę, jak robi to bawół, a 8 maluch będzie beztrosko bawić się w gnieździe kobry albo baraszkować ze stadem młodych żmijek. 9 Nic złego nikomu zdarzać się nie będzie, gdy Boża świętość będzie wywyższana, a Ziemia napełni się tak bliską i serdeczną znajomością PANA* jak basen morza, w którym wody jest pod dostatkiem.

10 Lecz najpierw ujawni się Nowy Pień zakorzeniony w kłączu Jessego. Będzie on znakiem dla wszystkich narodów. A kiedy wszystkie ludy złożą w Nim swą nadzieję, miejsce Jego Odpocznienia stanie się wszystkim znane. 11 I wtedy po raz drugi* Pan* uwolni swój naród i wykupi resztę, która pozostała w Asyrii, Dolnym i Górnym Egipcie, Etiopii*, Elamie, Babilonii*, Chamat i na wszystkich wyspach*. 12 I wywyższy ten Znak* między narodami, aby wokół Niego zgromadzić rozproszony lud Judy oraz Izraela, który zbierze ze wszystkich stron Ziemi.

13 Wtedy to Juda oraz Izrael* przestaną wreszcie ze sobą walczyć i trwać we wzajemnej wrogości*. 14 Połączą swe siły, aby pokonać nadmorskich Filistynów. Wspólnie splądrują narody żyjące na wschodzie i zapanują nad ziemiami Edomu oraz Moabu, a Ammonici będą im poddani. 15 Wtedy PAN swą potężną prawicą uderzy rzekę Eufrat* i rozbije ją na siedem strumieni, tak jak kiedyś wiatrem podzielił Morze Czerwone*, by można było łatwo przekroczyć je suchą stopą. 16 W ten sposób dla reszty swego ludu, która przetrwała na wygnaniu w Asyrii, przygotuje drogę, podobnie jak to uczynił dawniej, gdy lud swój wyprowadzał z Egiptu.

12

Pieśń wielbiąca Zbawiciela

1 Wtedy każdy z was zaśpiewa: „Wysławiam PANA, bo chociaż rozgniewał się na mnie, to jednak teraz bardzo mnie pociesza! 2 Bóg* jest moim Zbawicielem, dlatego Jemu będę ufać i nie będę się lękać! PAN jest moją siłą, moją pieśnią szczęścia i moim wybawieniem!”.

3 W wielkiej radości będziecie obficie czerpać wodę ze źródła zbawienia*! 4 Wtedy również będziecie śpiewać: „Wysławiajcie PANA! Ogłaszajcie wśród ludów Jego charakter* i opowiadajcie im o Jego wspaniałych dziełach*! Przypominajcie im, jak bardzo jest wzniosły i jak wspaniały! 5 Śpiewajcie PANU, gdyż On dokonuje cudownych rzeczy! Niech całą Ziemię obiegnie pieśń o Jego chwale! 6 Niech cały Jego lud* radośnie głosi Jego chwałę, bo Ten, który jest pośród was, jest wielki – On, Święty Izraela”.

OSTRZEŻENIA DLA INNYCH LUDÓW I NARODÓW

13

Wyrok na Babilon*

1 Pewnego dnia Izajasz, syn Amosa, otrzymał od PANA następujący przekaz o wyroku, jaki zapadł na Babilon:

2 „Wznieś Znak* na nagim pagórku* i zawołaj, aby się zebrali – wchodząc przez bramy przeznaczone dla możnych i dostojników – ci, którym 3 ja rozkazałem, by do mnie przyszli. Będą to wszyscy mi poświęceni, którzy – mimo mego gniewu – nie przestali radować się moją wspaniałością. 4 Posłuchaj, ich gwar już niesie się po górach! Czy słyszysz chrzęst ich kroków? Wrzawa i poruszenie powstają między narodami, gdyż to ja, PAN Zastępów*, wezwałem ich, aby się zeszli, ponieważ chcę dokonać ich przeglądu, zanim zacznie się wojna. 5 Z ziemi dalekiej i krańców nieboskłonu przybędą także inni*. Ci będą moim wojskiem – orężem gniewu PANA – dla potępienia tej przeklętej ziemi*”.

6 A zatem, Babilonie, krzycz z przerażenia, gdyż już bliski jest dzień PANA! Dzień, w którym Wszechmocny* zniszczy ciebie! 7 Twe wojska sparaliżuje strach i wielka słabość. 8 Struchleją serca nawet najmężniejszych posłów i w trwodze będą doświadczać cierpień niebywałych. Będą się zwijać jak kobieta cierpiąca w porodzie. Jeden na drugiego będzie spoglądać bezradnie, gdy łuny płonącego miasta czerwienią ogarną ich twarze*.

9 Nadchodzi bowiem straszliwy Dzień PANA – palący dzień Jego gniewu. Jego wzburzenie zamieni tę Ziemię w pustkowie, a wszyscy grzesznicy zostaną z niej wytraceni. 10 Nieboskłon nad Ziemią ogarną ciemności. Nie będzie już widać świateł konstelacji gwiazd, a słońce zostanie zaćmione, podobnie jak księżyc.

11 „Ja, PAN, ukarzę świat za jego zło i nikczemników za ich grzechy. Poskromię chełpliwość pyszałków i upokorzę wyniosłość możnych. 12 A kiedy dokończę dzieła zniszczenia, niewiele osób pozostanie przy życiu. Trudno będzie ich spotkać, podobnie jak ciężko jest znaleźć samorodek złota z Ofiru.

13 Nieboskłon i ziemia zostaną wstrząśnięte w posadach. Do głębi zadrżą od mojego gniewu – gniewu PANA Zastępów*. Gdy moje oburzenie wyleje się na nie, 14 wszyscy będą stamtąd uciekać do swych krain. W popłochu rzucą się do ucieczki. Będą biegli bez przerwy aż do utraty tchu jak ścigany jeleń i jak owce pędzące na oślep bez pasterza. 15 Każdy pochwycony zostanie przebity mieczem. 16 Ich dzieci będą miażdżone na ich własnych oczach. Ich domy zostaną doszczętnie splądrowane, a żony brutalnie zgwałcone. 17 Za moją zgodą Medowie ruszą na Babilon i żadna ilość srebra czy złota nie zdoła go ocalić. 18 Siła ich młodzieńców zostanie zdruzgotana. Nikt się nie zlituje nad ich potomstwem. Będzie ono wycięte bez cienia miłosierdzia”.

19 Kiedy Bóg* zniszczy Babilon, to najwspanialsze z królestw, kwiat kultury chaldejskiej, stanie się ono pustkowiem jak Sodoma i Gomora. 20 Nigdy nie zostanie odbudowane. Pokolenia za pokoleniami będą przemijać, lecz ziemia ta nigdy nie będzie zaludniona. Nawet nomadzi będą ją z daleka omijać, a pasterze nie pozwolą swym owcom na niej nocować. 21 Wykroty tego miasta staną się legowiskiem dzikich zwierząt, a w jego zgliszczach zagnieżdżą się puchacze. Po jego rumowiskach ganiać będą pustynne strusie i dzikie kozy. 22 Hieny zawyją tam w ruinach zamków, a szakale wykopią nory w dawnych pałacach.

Czas Babilonu jest już policzony. Dzień jego zagłady nadejdzie rychło, bez żadnej zwłoki.

14

Zapowiedź powrotu z wygnania

1 W swoim miłosierdziu PAN znów da szansę potomkom Jakuba. Ponownie wybierze Izraela do realizacji swoich celów. Osiedli go na ziemi, którą dał mu wcześniej, by mógł się tam cieszyć odpocznieniem. Przyłączy do Izraela* ludzi z przeróżnych narodów, którzy staną się jego częścią*. 2 Narody całego świata pomogą ludowi Izraela wrócić do jego kraju. A gdy Izrael już tam wróci i zamieszka w ziemi PANA, narody te staną się sługami Izraela. Ci, którzy wcześniej trzymali ich w niewoli, teraz sami staną się ich niewolnikami. W ten sposób Izrael zapanuje nad swymi ciemiężcami.

Drwina z króla babilońskiego*

3 W tym dniu, gdy PAN uwolni swój lud od lęku i smutku, gdy skruszy kajdany jego niewoli, 4 z drwiną zaśpiewasz królowi Babilonu:

„Jakże się czujesz, wielki ciemiężco, gdy twoje gwałty dobiegły końca?

5 To PAN położył kres twej straszliwej władzy i twoim rządom, tyranie.

6 W swoim szaleństwie niemającym końca gnębiłeś wiele ludów.

W gniewie panowałeś nad narodami, trzymając je w żelaznym uścisku.

Nikomu litości nie okazywałeś, a twoja bezwzględność nie znała granic.

7 Razem z twoim końcem Ziemia odetchnęła i zapanował pokój.

Śpiew i wielka radość znów w niej rozbrzmiewają.

8 Nawet leśne drzewa – cyprysy i cedry Libanu – śpiewają radosną pieśń:

«Twa władza została złamana! Już nikt nie przyjdzie, aby nas ścinać!».

9 W krainie umarłych* powstało wielkie zamieszanie.

Wieść o twoim przybyciu wszystkich poruszyła.

Zmarli wodzowie i potężni królowie powstali, aby cię zobaczyć.

10 Wszyscy jednym głosem zawołali: «Teraz i ty jesteś słaby jak my!

11 Twój przepych i władza minęły. Razem z tobą zostały w grobie pogrzebane.

Czarowne dźwięki harf już nie rozbrzmiewają w twoich pałacach.

Twoim prześcieradłem i wstrętnym okryciem jest teraz robactwo».

12 Jakże się to stało, świetlisty synu poranka*,

że z Niebios runąłeś, choć byłeś tam jasną gwiazdą?

A jednak zrzucono ciebie na niskości Ziemi*.

Stałeś się rządcą świata i jego narodów!

13 Ty bowiem w swym sercu taką myśl powziąłeś:

«W Niebiosach ustanowię moje panowanie,

tron sobie tam postawię i władzę rozciągnę

ponad wszystkimi Bożymi* aniołami*.

Należy mi się miejsce na Boskich wysokościach,

gdzie będę jaśnieć wiedzą, radą i mądrością.

14 A gdy już zasiądę w najwyższych okręgach,

Stanę się równy nawet Najwyższemu*!».

15 Z tego powodu zostałeś odrzucony, ciśnięty na dno Otchłani!

16 Wszyscy, którzy tam przebywają, wlepiają w ciebie oczy i ciągle pytają:

«Czy nie jest to ten, który wstrząsał wszystkimi królestwami?

17 Czy to on rujnował świat i zmieniał go w pustynię?

Czyżby to był ten król, który burzył największe metropolie,

a w sercu nie miał litości dla jeńców i pokonanych?».

18 Królowie spoczywają w swych wielkich grobowcach,

19 lecz twoje zwłoki precz wyrzucą, jak płód wyszarpany z łona,

i legniesz w zbiorowej mogile pod wielką stertą trupów

tych, którzy w bitwie polegli, a potem w dole zostali udeptani.

20 Nigdy się nie doczekasz właściwego pochówku*,

bo kraj swój zniszczyłeś, a lud wymordowałeś.

Twój ród zostanie na wieki zniszczony.

21 Twoje potomstwo będzie na rzeź wydane,

aby nie zdołało przejąć władzy nad światem

i by nie odbudowało chwały twoich miast!”.

22 Oto co o królu Babilonu powiedział PAN Zastępów*:

„Ja sam powstanę przeciw niemu! Zniszczę chwałę Babilonu i wytępię do reszty całe jego potomstwo. 23 Uczynię Babilon siedliskiem jeży i miejscem bagnistym. Miotłą zagłady usunę ten kraj z powierzchni Ziemi. Ja, PAN Zastępów*, uczynię wszystko tak, jak zapowiadam!”.

Zapowiedź wybawienia*

24 Takie oświadczenie złożył PAN Zastępów*:

„Wszystko, co się dzieje, toczy się zgodnie z moim planem. Będzie tak, jak ja postanowiłem. 25 Podobnie jak złamię potęgę Asyrii w mojej ziemi i zdepczę ją na moich górach, tak uwolnię cały mój lud* spod niewolniczego jarzma i zdejmę ciężary z jego barków. 26 Taki mam plan dla całej Ziemi, gdyż moja władza i potęga rozciągają się nad wszystkimi narodami”.

27 A kiedy PAN Zastępów* poweźmie jakiś plan, któż mógłby go udaremnić? Gdy wyciąga swe ramię, któż mógłby Go powstrzymać od działania?

Ostrzeżenie dla Filistei

28 W roku śmierci króla Achaza*, otrzymałem taki przekaz:

29 „Nie ciesz się, Filisteo, że zmarł król*, który był moją rózgą na ciebie. Jego syn* wzbudzi u ciebie jeszcze większy strach niż ojciec, zaś jego następca* będzie niczym jadowita żmija pochodząca z wnętrzności węża*. Kolejny* będzie tak potężny i straszny jak latający smok. Ten zniszczy was doszczętnie! 30 Podczas gdy wy będziecie ginąć z głodu, a także od miecza, najbiedniejsi z mego ludu będą syci i bezpieczni na moich pastwiskach. 31 Wyjcie z przerażenia, mieszkańcy Filistei – zarówno wy, którzy mieszkacie w miastach, jak i wy poza ich bramami – gdyż wszystkich was czeka zagłada! Z północy bowiem nadciąga potężna armia, przed której żołnierzami nikt nie ujdzie cało. 32 Zaś obserwatorzy z innych narodów będą powtarzać: «PAN zbudował Jerozolimę* i najbiedniejsi z Jego ludu znajdują schronienie w jej murach»”.

15

Ostrzeżenie dla Moabu

1 Pewnego dnia otrzymałem taki przekaz o wyroku wydanym na Moab:

„Jednej nocy zostaną zniszczone twe miasta Ar* i Kir*. 2 Widząc to, mieszkańcy Dibonu* będą lamentować w swoich świątyniach i sanktuariach, opłakując los Nebo i Medaby*. Na znak żałoby ogolą swe głowy i brody. 3 Po ulicach będą chodzić w worach pokutnych, a w każdym domu będzie słychać straszliwy płacz. 4 Krzyki mieszkańców Cheszbonu i Elale będzie słychać daleko, nawet w Jahas! Najmężniejsi wojownicy będą wyć z przerażenia.

5 Moje serce płacze z powodu Moabu. Jego mieszkańcy uciekają do Soar i Eglat Szeliszijja. Wśród płaczu wspinają się drogą wiodącą do Luchit. Ich płacz słychać wzdłuż całej drogi do Choronaim. 6 A kiedy wyschną źródła potoków koło Nimrim, zżółkną trawy wokół nich i zniknie cała bujna roślinność z ich brzegów. 7 Wtedy zrozpaczeni uciekinierzy zabiorą ze sobą, co tylko będą mogli unieść, i ruszą przez wąwóz* zwany Potokiem Wierzb. 8 Wielkie zawodzenie obiegnie całą ziemię Moabu, od jednego jej krańca do drugiego – od Eglajim do Beer Elim. 9 W pobliżu Dibonu wody potoków będą czerwone od krwi. Lecz na tym się nie skończy. Na Dibon spadną kolejne nieszczęścia! Na ludzi ocalałych z rzezi będą polować wygłodniałe lwy.

16

1 Ze skalnej warowni na pustyni* poślijcie baranki do Jerozolimy* na znak wznowienia sojuszu* z królem Judy, 2 aby przy brodach Arnonu kobiety Moabu nie zostały pozostawione same sobie jak ptactwo z gniazd wypłoszone. 3 Będą tam wołać: «Pomóżcie nam! Brońcie nas przed wrogimi wojskami! Ukryjcie nas przed ich atakiem i nie wydajcie nas im!». Dlatego udzielam ci rady tak oczywistej jak cień leżący u twych stóp w południe: 4 Udziel gościny wygnańcom z Moabu. Niech – jako goście – zatrzymają się w twej ziemi. Ukryj ich przed niszczycielem do czasu, aż skończy się ich ucisk, a najeźdźcy znikną z ich kraju. 5 Wtedy w tej ziemi ustanowię tron, który obejmie sędzia z rodu Dawida. Będzie on zabiegał o prawość i sprawiedliwość”.

6 O PANIE, przecież Moab jest butną krainą. Tak wiele słyszeliśmy o jego pysze i arogancji, o jego wyniosłości i nieprawym języku. 7 Niech więc teraz ziemia Moabu napełnia się lamentem. Niechaj mieszkańcy Moabu płaczą za rarytasami z Kir Chareset. 8 Niech opłakują wyschnięte pola Cheszbonu i zniszczone winnice Sibmy, której wybornym winem upijali się władcy narodów. Moab był kiedyś niczym bujnie rosnąca winorośl, której pędy z jednej strony sięgały Jazer na pustyni, a z drugiej dochodziły do Morza Martwego*.

9 „Dlatego płaczę i lamentuję nad Jazer i winnicami Sibmy. Wylewam łzy z powodu Cheszbonu i Elale, gdyż zniszczono tam wszystkie letnie i jesienne zbiory. 10 Zniknęła wszelka wesołość, przepadła radość ze zbiorów. W winnicach nie słychać pogodnych śpiewów ani promiennych nawoływań. Winogron w tłoczniach już nikt nie wygniata. Ustały okrzyki radości. 11 Dlatego moje wnętrze zawodzi nad Moabem i pogrąża się w smutku z powodu Kir Chares, 12 gdyż lud Moabu, choć strachem przejęty, nadal w swoich sanktuariach* modli się do swych bożków, które w niczym nie mogą im pomóc”.

13 To wszystko niegdyś powiedział PAN o Moabie, 14 a ostatnio PAN dodał jeszcze:

„Za trzy lata – według obrachunku lat służby najemnika – niechybnie nadejdzie koniec potęgi Moabu. Ocaleje jedynie garstka jego mieszkańców”.

17

Ostrzeżenie dla Damaszku oraz Izraela*

1 Pewnego dnia otrzymałem taki przekaz na temat Damaszku:

„Wiedz, że przyjdzie czas, kiedy Damaszek przestanie istnieć! Pozostanie po nim jedynie wielkie rumowisko. 2 Miasta w jego sąsiedztwie na zawsze opustoszeją. Stada owiec bez obawy będą się pasły i wylegiwały na ich ulicach. Nie będzie nikogo, kto by je stamtąd przepędził. 3 Kiedy potęga królestwa Damaszku zostanie skruszona, zniszczone zostaną także twierdze Izraela*. Jak pogrzebana będzie chwała Izraela, tak samo będzie z Aramem” – stwierdził PAN Zastępów*. 4 „A kiedy chwała Izraela* zostanie zrujnowana, pojawi się ubóstwo. 5 Kraj będzie przypominać ściernisko, jakie w dolinie Refaim pozostawia żniwiarz, który jedną ręką chwyta zboże, a drugą ścina kłosy. 6 Ocaleją jedynie źdźbła przeoczone. Tylko nieliczni tam się ostoją – jak kilka oliwek na drzewie po zbiorach, może dwie lub trzy na najwyższych gałązkach albo cztery czy pięć na niższych gałęziach. Tak bardzo wyludni się Izrael” – zapowiedział PAN, Bóg* Izraela.

7 To sprawi, że w końcu pomyślicie o swoim Stwórcy i wzrok swój skierujecie ku Świętemu* Izraela. 8 Przestaniecie wpatrywać się w obrazy bożków, które uczyniliście własnymi rękami i umieściliście na swoich ołtarzach. Przestaniecie składać im cześć i oddawać hołdy. 9 Jednak do tego czasu wasze warownie opustoszeją i porosną gęstymi krzakami. Będą wyludnione, jak miasta Chiwwitów i Amorytów, które zostały porzucone przez ich mieszkańców uciekających w popłochu przed nadchodzącymi synami Izraela. Miasta Izraela staną się pustynią, 10 gdyż zapomnieliście o Bogu*, waszym Wybawicielu; zapomnieliście o Skale*, która może dać wam ocalenie. Sprowadziliście sobie obcych bogów niczym sadzonki winorośli, 11 która choćby szybko rosła i nawet zakwitała w dniu posadzenia, to przecież nigdy nie da wam zdrowego grona. Jej owocem będą jedynie ogrom smutku i bólu, których nic ukoić nie zdoła.

12 O, jakże biedna jesteś ziemio Izraela! Zewsząd dochodzi zgiełk wojska wielu narodów*, które napiera na ciebie z takim łoskotem, jaki wydają fale wściekłego morza walące o brzeg skalisty. 13 Lecz chociaż ono ryczy jak fale spienionego żywiołu, Bóg szybko je poskromi i zupełnie uciszy. Rozpierzchną się niczym plewa przez wiatr unoszona; jak obłok pyłu porwany przez dziką nawałnicę. 14 I choćby wieczorem Izrael trząsł się z przerażenia, to zanim nadejdzie poranek, jego wrogowie będą martwi leżeć pokotem. Taki los czeka łupieżców, którzy rabują lud PANA.

18

Ostrzeżenie dla Etiopii

1 O, jakże biedna jesteś ziemio Etiopii*, kraino szarańczy położona w górnym biegu Nilu, gdyż czeka ciebie niechybna zagłada. 2 Na nic zda ci się wysyłanie posłańców, którzy szybko płynąc czółnami w dół rzeki, przewożą na papirusach błagania o pomoc*. Pomknęli oni do narodu rosłego o gładkiej cerze, który sieje strach dookoła*, a także do ludu potężnego depczącego wszystko, który mieszka w ziemi pociętej rzekami*. Niczego jednak tym nie zyskali. 3 Lecz kiedy ja wzniosę chorągiew na wzgórzu Syjonu, niech oczy armii świata* skupią na niej swoją uwagę. Niech zebrane narody wytężą swój słuch, kiedy zadmę w róg*. 4 Takie bowiem słowa PAN wyrzekł do mnie:

„Chcę w spokoju przyglądać się z miejsca mego Odpocznienia*, jak wzrasta żar dnia letniego i tworzy się rosa w porze żniw”.

5 Kiedy kwiat opada i z gorzkiego zawiązka rodzi się dojrzały owoc, to sygnał, że nadszedł czas żniwa. Wtedy ogrodnik przycina pędy nożem i odcięte precz wyrzuca. Tak właśnie PAN postąpi z wami. 6 Wasze ogromne wojsko zostanie zniszczone i rozrzucone po polach jako żer dla ptaków drapieżnych i dla dzikich zwierząt. Sępy będą szarpać ich zwłoki przez całe lato, a dzikie bestie z gór przyjdą zimą, by obgryzać ich kości*.

7 Potem nadejdzie czas, że naród rosły o gładkiej cerze, a także lud potężny, depczący wszystko, który mieszka w ziemi pociętej rzekami, złożą PANU Zastępów* dary. Uczynią to na Górze Syjon*, a więc w miejscu, gdzie mieszka chwała PANA Zastępów*.

19

Ostrzeżenie dla Egiptu

1 Pewnego razu otrzymałem przekaz o wyroku wydanym na Egipt. PAN zapowiedział, że dosiądzie szybkiego obłoku* i z całą mocą uderzy na Egipt. Wtedy zadrżą przed Nim egipskie bożki, a serca Egipcjan zamrą z trwogi.

2 „Sprawię, że Egipcjanin będzie walczył z Egipcjaninem – brat z bratem, sąsiad z sąsiadem, miasto z miastem, a prowincja z prowincją. 3 Mieszkańcy Egiptu upadną na duchu, gdy ja zniweczę ich plany. Będą błagać swe bożki o radę; będą przyzywać duchy zmarłych oraz zwoływać jasnowidzów i wróżbitów, aby im radzili, co mają czynić. 4 Ja tymczasem wydam Egipt w ręce okrutnego, surowego króla, który będzie nad nim panować” – zapowiada Pan*, PAN Zastępów*. 5 „Wody Nilu opadną i rzeka zacznie wysychać. 6 Dopływy Nilu zaczną cuchnąć, a sitowie i papirus całkiem zwiędną. 7 Wyschnie cała roślinność rosnąca wzdłuż Nilu. Obsiane już pola zmarnieją z powodu suszy. Wszystko obumrze. 8 Rybacy, którzy w Nilu łowili ryby sieciami lub wędkami, będą zrozpaczeni. 9 Z powodu zniszczeń pól i krzewów zabraknie lnu i bawełny. 10 Załamani będą tkacze i wszyscy ich pomocnicy”.

11 Ach, jakże głupi są książęta i mędrcy egipscy*! Każda rada, której udzielają faraonowi, jest niedorzeczna. Ich chełpliwość w powoływaniu się na długą linię przodków uchodzących za mędrców jest zupełnie bezpodstawna! 12 Gdzie zatem, o faraonie, podziali się twoi mędrcy? Jeśli jeszcze masz jakichś, niech ci wyjaśnią, jakie zamiary PAN Zastępów* żywi wobec Egiptu.

13 Książęta Egiptu są głupcami, a mędrcy z Memfis* dali się zwieść. Ministrowie Egiptu, idąc za ich radami, rujnują swój kraj. 14 PAN pozwolił, aby ich sercami zawładnął duch zwodniczy, dlatego wszystkie decyzje, które podejmują, są złe i całkowicie błędne. To oni sprawiają, że w każdej dziedzinie Egipt się chwieje i niczym pijak tarza się w swoich wymiocinach! 15 Dlatego żaden plan czy zamiar, jaki poweźmie głowa państwa czy też jego najniższy urzędnik*, nie zostanie zrealizowany. Każdy człowiek – bogaty czy biedny* – 16 będzie drżał i kulił się ze strachu jak bezbronna kobieta widząca podniesioną pięść, gdyż zrozumieją, że PAN Zastępów* przeciwko nim wzniósł swoją prawicę! 17 Na samo przypomnienie tego, czego Najwyższy dokonał w Judzie*, każdy zostanie ogarnięty przerażeniem, gdy tylko uświadomi sobie, co PAN Zastępów* zamyśla przeciwko jego krajowi.

18 Jedynie pięć miast w ziemi egipskiej odda chwałę PANU Zastępów*. Będą to te, w których jest używany język kananejski*. Jednym z nich będzie Ir-Haheres*. 19 W tym czasie w samym środku Egiptu zostanie wzniesiony ołtarz ku chwale PANA, a na granicy kraju stanie monument* ku czci PANA*. 20 Będą one znakiem w ziemi egipskiej i świadectwem poddaństwa PANU Zastępów złożonym przez tamtych ludzi*. Dzięki temu, gdy będą wzywać PANA, by wziął ich w obronę przed ciemiężcami, On pośle im wybawcę, aby ich ocalić. 21 W ten sposób PAN da się poznać Egipcjanom, a oni GO* uznają i będą Mu składać ofiary krwawe i pokarmowe. A jeśli złożą PANU jakieś śluby, wypełnią je. 22 Po to właśnie PAN skarcił Egipcjan, aby do Niego się nawrócili. A kiedy to uczynią, PAN wysłucha ich błagań i da im uzdrowienie.

23 W tym czasie wygodna droga połączy Egipt z Asyrią. Oba narody będą się po niej swobodnie przemieszczać, lecz to Egipcjanie będą służyć Asyrii. 24 Izrael dołączy do tego sojuszu i razem będą błogosławieństwem pośrodku Ziemi. 25 Wtedy PAN Zastępów* powie: „Błogosławiony niech będzie Egipt – mój lud. Błogosławiona niech będzie Asyria – dzieło moich rąk. Błogosławiony niech będzie Izrael – moje dziedzictwo!”.

20

Kolejne ostrzeżenie dla Egiptu i Etiopii

1 W roku, w którym naczelny wódz Sargona, króla Asyrii, zdobył filistyńskie miasto Aszdod*, 2 PAN powiedział Izajaszowi, synowi Amosa:

„Zdejmij z siebie całe ubranie włącznie z sandałami!”.

Izajasz uczynił to i dalej chodził nagi i bosy. 3 Po pewnym czasie PAN oświadczył:

„Przez trzy lata mój sługa Izajasz chodził nagi i bosy jako znak straszliwych nieszczęść, które sprowadzę na Egipt i Etiopię*. 4 W taki właśnie sposób król Asyrii popędzi mieszkańców Egiptu i Etiopii wziętych do niewoli – zarówno młodzieńców, jak i starców. Każe iść im nago i boso – dla ich pohańbienia. 5 Wielki strach spadnie wtedy na Filistynów*, którzy wiązali nadzieje z potęgą Etiopii i chełpili się sojuszem z Egiptem. 6 Powiedzą sobie wówczas: «Jeśli coś takiego przytrafiło się Egiptowi, w którym pokładaliśmy naszą nadzieję, to jakie są nasze szanse? Kto nas obroni przed królem Asyrii?»”.

21

Ostrzeżenie dla Babilonu*

1 Pewnego razu otrzymałem widzenie nadmorskiej pustyni*, na którą pośród grzmotów – niczym nawałnica z Negebu – nadciągała z głębi lądu straszliwa zagłada. 2 Stanowili ją Elamici i Medowie*, którzy zerwali się do walki, by zakończyć jęk i narzekanie zniewolonych narodów z powodu zdrady i wielkiego bezprawia. 3 To, co ujrzałem, napełniło me wnętrze straszliwym drżeniem. Boleść, jakiej przy tym doznawałem, przypominała rozdzierający ból rodzącej kobiety. Wiadomość o tym, co ma się wydarzyć, wprost z nóg mnie zwaliła, a mgła przerażenia zasnuła mi oczy. 4 Serce w mych piersiach waliło jak oszalałe. Spokojny sen, jakim kiedyś cieszyłem się w nocy, zmienił się w koszmarne zmory przejmujące grozą.

5 Podczas gdy [w Jerozolimie] ucztę szykowano, rozścielano dywany i znoszono jedzenie oraz picie, ja zakrzyknąłem: „Cóż to robicie?! Wstawajcie i szykujcie swe oręże do bitwy!”, 6 bo Pan* mi powiedział:

„Postaw wartownika na szczycie miejskich murów, by raportował ci wszystko, co tylko zobaczy, niezależnie od tego 7 czy będą to rydwany, czy jeźdźcy pędzący dwójkami albo ludzie jadący na osłach i wielbłądach”.

8 W końcu wartownik* wrócił do mnie z wieży i złożył mi taką relację: „Dzień po dniu, mój Panie*, oraz noc po nocy wytrwale przebywałem na danym mi posterunku. 9 W końcu zobaczyłem rydwany pełne ludzi, a obok nich jeźdźców pędzących dwójkami, z których jeden zakrzyknął: «Upadł, upadł wielki Babilon, a wszystkie jego bożki zostały zniszczone!»”.

10 O ludu, mój ludu, zniszczony i przesiany! Przekazałem ci wszystko, co tylko usłyszałem od PANA Zastępów*, Boga* Izraela.

Ostrzeżenie dla Edomu

11 A taki obraz Edomu* w wizji otrzymałem: Ktoś z Edomu* wołał i natarczywie pytał: „Strażniku, strażniku, jak długo jeszcze jest do świtu? Kiedy ta noc się zakończy?”. 12 Wtedy wartownik odparł: „Ranek jest już blisko, lecz noc znów nadejdzie. Jeśli będziecie chcieli jeszcze o coś spytać, to wróćcie i zawsze śmiało pytajcie”.

Ostrzeżenie dla Arabii

13 Taki zaś przekaz otrzymałem na temat Arabii:

„Karawany z Dedan*, skryjcie się na pustyniach Arabii, 14 a ty, ludu z okolic Tema*, nakarm i napój znużonych zbiegów, 15 gdyż uciekają przed wzniesionymi mieczami i ostrymi grotami strzał – przed wielką grozą wojny. 16 Ale w ciągu roku, według obrachunku lat służby najemnika – takie są słowa Pana* – przepadnie cała chwała Kedaru*. 17 Przetrwa tylko garstka jego dzielnych łuczników. Ja, PAN, Bóg* Izraela, to zapowiadam!”.

22

Ostrzeżenie dla Jerozolimy

1 Kiedy przechodziłem przez Dolinę Hinnon*, otrzymałem wizję hulaszczej Jerozolimy, w której powstał wielki zamęt. Działo się coś, co sprawiało, że jej lud wyległ na ulice, a także wspinał się na dachy domostw. 2 W całym mieście panował straszliwy chaos. Wszędzie walały się ciała ludzi, których zabiły głód albo choroba*. 3 Wszyscy przywódcy uciekli, poddając miasto najeźdźcom bez żadnego oporu. Ludność również starała się umknąć, by nie zostać pojmana w niewolę.

4 Wtedy gorzko zapłakałem, gdyż zrozumiałem, że zniszczenie nadciąga na Jerozolimę*. 5 Nastał dzień straszliwego zamętu, popłochu i trwogi sprowadzony przez Pana* – PANA Zastępów*. Krzyki mordowanych docierały do Doliny Hinnon i odbijały się echem od stoków góry*. 6 Wśród najeźdźców zobaczyłem łuczników z Elamu*, Aramejczyków powożących rydwanami oraz wojowników z Kir* niosących wysoko podniesione tarcze. 7 Okoliczne doliny zostały wypełnione mrowiem rydwanów, a jeźdźcy natarli na bramy miasta.

8 Wtedy dopiero została otworzona zbrojownia Dom Lasu*. 9  Wtedy dopiero zostały przejrzane mury Jerozolimy* w celu sprawdzenia, czy nie wymagają naprawy. Dopiero wtedy zaczęto gromadzić wodę z Dolnej Sadzawki i 10 wyburzać część domów, aby kamienia z nich pozyskanego użyć do wzmocnienia murów*. 11 Dopiero wtedy zbudowano zbiornik pomiędzy dwoma murami miasta, by do niego sprowadzić wodę ze Starej Sadzawki. Jednak nikt nie zwrócił się o pomoc do Boga, który jest Stwórcą wszystkiego.

12 A kiedy Pan* BÓG Zastępów* wzywał was do płaczu i do porzucenia wszystkich waszych grzechów; kiedy kazał wam ogolić głowy i przywdziać stare wory na znak pokuty, 13 wy ucztowaliście. Zarzynaliście woły i barany, by sobie dogodzić. Piliście wino i powtarzaliście: „Jedzmy i pijmy, bo i tak pomrzemy!”.

14 PAN Zastępów* objawił mi, że ten wasz grzech nie będzie odpuszczony i wkrótce nadejdzie dzień, w którym wszyscy pomrzecie. Taki jest wyrok Pana*, PANA Zastępów*.

Ostrzeżenie dla zarządcy pałacu królewskiego

15 Następnie Pan*, PAN Zastępów* polecił mi, bym udał się do Szebny*, który podówczas był zarządcą pałacu, i przekazał mu taką wiadomość:

16 „Za kogo się uważasz, iż poleciłeś wykuć na wysokiej skale okazałą komnatę* dla siebie? 17 Ja, PAN, mocno cię chwycę, 18 zgniotę ciebie w kłębek i cisnę daleko na wygnanie. Tam skonasz i tam zniszczeją twoje rydwany, którymi tak bardzo się chlubiłeś, zakało rodu swego pana! 19 «Usunę cię z twego urzędu – mówi PAN. – Strącę cię z twego stanowiska, 20 i powołam na nie mego sługę Eliakima*, syna Chilkiasza. 21 Jemu przekażę twe dostojne szaty, tytuł i całą twoją władzę. On będzie jak ojciec dla mieszkańców Jerozolimy i całej ludności Judy. 22 Jemu przekażę klucz domu Dawida. Kiedy on drzwi otworzy, nikt ich nie zamknie, a gdy on je zamknie, nikt ich nie otworzy*. 23 Będzie on niczym hak – mocny i solidny, wbity w twarde podłoże, na którym zawiśnie splendor domu jego ojca, 24 czyli wszyscy jego potomkowie, zarówno wielcy, jak i mali*. 25 A gdy przyjdzie właściwy czas – mówi PAN Zastępów* – hak ten, choć wydawał się niezawodny, złamie się, a wszystko, co na nim wisiało, spadnie i się roztrzaska»”.

23

Ostrzeżenie dla Tyru

1 Pewnego dnia otrzymałem od Boga przekaz odnoszący się do Tyru*. Najwyższy kazał mi głosić: „Zapłaczcie, wielkie okręty* powracające z dalekich krain! Zacznijcie wylewać łzy, bo Tyr został zniszczony! Wieści, jakie o nim słyszeliście na Cyprze*, są całkowicie prawdziwe. 2 A wy, mieszkańcy wybrzeża, wy, kupcy z Sydonu*, pogrążcie się w milczącym smutku, gdyż przez to stracicie dostawy płynące zza morza, 3 które wasi wysłannicy sprowadzali po głębokich wodach. Stracicie ziarno z Egiptu* zbierane wzdłuż brzegów całego Nilu. Dzięki tym dostawom wasze miasto stało się centrum handlowym dla wielu narodów. 4 Zawstydź się Sydonie, potężna twierdzo morska, bo teraz będziesz niczym bezdzietna kobieta – bez synów i bez córek*”.

5 Gdy Egipt usłyszy wiadomość o Tyrze, pogrąży się w wielkim smutku, 6 a wy, lamentujący mieszkańcy wybrzeża, uciekajcie do Tarszisz! 7 Czy nie widzicie, co pozostało z waszego rozbawionego miasta, do którego od dawien dawna przybywali ludzie z odległych krain, aby się osiedlić?

8 Kto sprowadził zagładę na Tyr, na to miasto, które kiedyś tak bardzo królowało, a którego kupcy byli równi książętom i ziemskim dostojnikom? 9 PAN Zastępów* dokonał tego swoją potęgą, aby upokorzyć pychę tego miasta i okazać swą wzgardę wszystkim pragnącym ziemskiej sławy. 10 Zawróćcie zatem wielkie okręty, zawróćcie do ziemi nad Nilem, bo tu nie ma już waszego portu. 11 PAN swą rękę wyciągnął nad morzami i wstrząsnął ziemskimi królestwami. On wydał wyrok na Fenicję* i w perzynę obrócił jej twierdze. 12 Powiedział przy tym:

„Już nigdy więcej, córko Sydonu, nie będziesz się weselić! Byłaś niegdyś okazałym miastem, lecz już nie odzyskasz dawnej wspaniałości. Nawet jeśli twój lud ucieknie na Cypr, tam też nie zazna spokoju. 13 Będziecie niczym ziemia Babilonu*, którą spustoszyli Asyryjczycy, czyniąc z niej legowisko dla pustynnych zwierząt. W miejsce zburzonych pałaców wznieśli tam swoje wieże strażnicze”.

14 Lamentujcie zatem wielkie okręty, bo wasz port macierzysty został zniszczony! 15 Na siedemdziesiąt lat – co będzie równe długości życia pewnego króla – ludzie zapomną o istnieniu Tyru, jednak po tym czasie miasto przypomni o sobie, jak to jest w pieśni: 16 „Weź cytrę, przejdź się po mieście, zapomniana prostytutko! Graj pięknie, ładnie śpiewaj, aby się przypomnieć!”.

17 I wtedy, po siedemdziesięciu latach, PAN pozwoli, by miasto odżyło. Jednak mimo doświadczeń Tyr wcale się nie zmieni. Znów stanie się pełen nieprawości. Powróci do swej chciwości i niegodziwych zysków osiąganych z handlu ze światem. 18 Lecz tym razem jego dochody zostaną przez PANA zatrzymane. Trafią one do rąk ludzi, którzy służą PANU, aby mogli nabyć sobie jedzenie w obfitości oraz godne odzienie.

24

Zapowiedź spustoszenia Judei

1 Nadejdzie czas, że PAN spustoszy ziemię Judy* i zamieni ją w pustynię, a mieszkańców rozproszy po całym świecie. 2 Nikt nie zostanie oszczędzony – ani świeccy, ani kapłani; ani słudzy, ani ich panowie; ani służące, ani ich panie; ani kupujący, ani sprzedający; ani pożyczkodawcy, ani pożyczkobiorcy; ani dłużnicy, ani wierzyciele. 3 Judea zostanie doszczętnie splądrowana, ponieważ PAN tak zapowiedział! 4 Jej ziemia wyschnie, a zboża zmarnieją, ponieważ niebo nad nią zostanie zamknięte i deszczu nie będzie. 5 Ziemia ucierpi z powodu grzechów jej mieszkańców, gdyż wypaczyli Boże polecenia, przestąpili Jego prawa i złamali wiekuiste przymierze, które z nimi zawarł. 6 Z tego powodu przekleństwo dotknie ziemię judejską, a jej mieszkańcy zostaną zmuszeni do pokuty. Jednak tylko garstka z nich ocaleje. 7 Uschną jej winnice i w żałobie pogrążą się wszyscy, którzy wcześniej mieli w sobie radość. 8 Zamilkną dźwięki bębenków, ustaną radosne wrzawy biesiadników, dźwięki harf przeminą. 9 Nie będzie już wina, aby pić je wśród pieśni, a wódka nabierze smaku goryczy.

10 Zniszczenie dotknie Jerozolimę*. Domy będą ryglowane z obawy przed złodziejami. 11 Motłoch, gromadząc się na ulicach, z wrzaskiem będzie wina się domagał. Wszelka radość i szczęście opuści to miejsce. 12 Miasto zostanie zrujnowane, a jego bramy zniszczone.

13 Podobny los spotka lud całej Judei. Jedynie resztki z niego pozostaną – jak nieliczne oliwki na gałęziach po otrząsaniu drzew albo pojedyncze jagody po zbiorze winogron. 14 Lecz ci, którzy pozostaną, będą wysławiać Majestat PANA, głośno Mu śpiewając z radości. To oni od zachodu 15 po wschód i na wyspach przybrzeżnych będą głosić chwałę PANA i wielbić charakter* PANA, Boga* Izraela. 16 Ich śpiewy ku chwale Sprawiedliwego* będą słyszane aż po krańce Judei!

Lecz moje serce przepełnia smutek. Poznałem bowiem wielką tajemnicę, która niezwykle mi zaciążyła. Według niej zło dalej będzie się tu szerzyć, a zdrada nadal będzie panować dookoła. 17 Popłoch i przerażenie przeszyją serca wszystkich ludzi mieszkających w tej ziemi. 18 Uciekający od jej krzyków i od wielkiej grozy wpadną w straszną pułapkę, a ci, którym uda się z niej wydostać, zostaną uwikłani w kolejne sidła.

Zagłada spadnie na nich z wysoka, a ziemia pod ich stopami zadrga jakby w konwulsjach. 19 Zacznie pękać i będzie się rozstępować. Zadrga i zachwieje się w swoich posadach. 20 Ziemia jak pijak będzie się zataczać i chwiać jak szałas smagany wichrem nawałnicy. Na koniec upadnie i już się nie podniesie, gdyż jej grzechy* będą nie do uniesienia. 21 W tym dniu PAN ukarze wszystkich – zarówno upadłych niebiańskich aniołów*, jak i ziemskich władców pełnych pychy i buntu. 22 Zostaną oni stłoczeni w głębokim, ciasnym lochu i zamknięci do czasu Sądu na chwilę ogłoszenia wyroku. 23 A gdy PAN Zastępów* w otoczeniu zwierzchników* zasiądzie na swym Tronie na Górnym Syjonie* i rozpocznie rządy w Niebiańskiej* Jerozolimie, blask Jego chwały będzie tak wielki*, że gdyby słońce z księżycem dotrwały do tej chwili*, zarumieniłyby się ze wstydu.

25

Pochwała sądu i zbawienia

1 PANIE, chcę wielbić Ciebie i Twój charakter*. Pragnę Cię wysławiać, gdyż jesteś mym Bogiem*. Jesteś bowiem niezmienny i dokonujesz niezwykłych rzeczy, które sam przed wiekami w mądrości swej zaplanowałeś. 2 Miasta pełne pychy zamieniasz w zwały gruzów, a potężne warownie obracasz w perzynę. Gdy czynisz rumowiskiem pałace wielmożów, nikt więcej nigdy ich nie odbuduje. 3 Dlatego wszystkie narody oddadzą Tobie chwałę. Także ludy nieznające litości z drżeniem padną przed Tobą.

4 Lecz dla ludzi ubogich i w sercu pokornych* jesteś, PANIE, podczas nawałnicy pewnym i bezpiecznym schronieniem. Dla osób, które w ucisku do Ciebie się uciekają, jesteś niczym opoka dająca osłonę przed deszczem i upałem. Jesteś jak skała, która chroni przed zimnem 5 i palącym słońcem pustyni. Jak schładzasz ziemię cieniem chmur, tak samo studzisz gniew całych narodów. A one wtedy milkną i już nie wznoszą swoich groźnych śpiewów.

6 Nadejdzie jednak Dzień, w którym PAN Zastępów* na swoich wysokościach wyda wspaniałą ucztę dla swego ludu pochodzącego ze wszystkich narodów Ziemi*. A będzie to wystawna uczta, na której podawane będą wykwintne potrawy, klarowne stare wina długo leżakowane oraz wyborne mięsiwa*. 7 Tego dnia PAN zniszczy całun śmierci spowijający smutkiem wszystkich ludzi na Ziemi*. 8 Wtedy to BÓG, ich Pan*, raz na zawsze unicestwi śmierć* i z oczu swego ludu otrze wszelką łzę*. Wtedy też – jak to PAN zapowiedział – położy kres wszelkim zniewagom i szyderstwom, jakich doświadczał lud, który zaufał Mu na Ziemi! 9 I w tym Dniu lud ten wyzna: „Taki jest nasz Bóg*, któremu zaufaliśmy i który nas wybawił. Oto jest PAN, któremu zawierzyliśmy. Cieszmy się ze zbawienia, które On nam dał!”. 10 PAN będzie rządził na wysokościach*, a Jego przeciwnicy* zostaną zmiażdżeni jak słoma podczas młócki, którą wyrzuca* się na gnojowisko, aby tam sczezła. 11 Tak PAN potraktuje swoich przeciwników*. Zatopi ich w jeziorze*, przed którym żadne błagalne wyciąganie rąk ich nie uchroni. Tak położy On kres pysze swoich wrogów i wszystkim wstrętnym ich uczynkom. 12 On zburzy ich potężne warownie* i zrówna je z ziemią.

26

Pochwalna pieśń na cześć PANA

1 Tego Dnia w ziemi judzkiej będzie się śpiewać taką pieśń:

„Nasze miasto* jest potężne i zabezpieczone.

Mamy silne mury i wały obronne*.

2 Otwórzcie jego bramy dla osób sprawiedliwych!

Niech wejdą do niego ludzie, którzy są wierni Bogu,

3 wszyscy, których charakter został trwale

ukształtowany w Jego odwiecznym pokoju,

4 gdyż na wieki w PANU złożyli całą ufność

i uznali PANA za Opokę swojego zbawienia.

5 On bowiem pysznych poniża na wieki,

wyniosłych ze wzgardą obraca w proch ziemi,

6 którą rzuca pod nogi ludu pokornego

i pod stopy osób skruszonych w duchu*.

7 A oni chodzą prostymi ścieżkami

po drogach w ten sposób dla nich wyrównanych”.

8 PANIE, chcemy być posłuszni Twoim ustawom

i sławić Twój charakter* z głębi serc naszych.

9 Nasze dusze każdej nocy tylko Ciebie pragną,

a duch w nas tęskni za Tobą każdego poranka,

gdyż na Ziemi tylko Twe sądy i ustawy

uczą mieszkańców świata, czym jest sprawiedliwość.

10 Lecz nieprawi lekceważą nawet Twą łaskawość,

nic wiedzieć nie chcą o Twojej prawości.

Choćbyś, PANIE, swym dobrem ciągle ich otaczał,

nie ugną się przed Tobą i Twym majestatem,

11 a Twoje groźby, PANIE, traktują z pogardą.

Swoją troską o lud swój zaskocz ich, Boże,

a jej płomień niech pochłonie niewiernych na zawsze.

12 Ty, PANIE, jesteś źródłem naszego pokoju,

bo wszystko, co czynisz, jest dla naszego dobra.

13 I chociaż to Ty – PANIE, nasz Boże* – pozwoliłeś,

by obcy lud nas uciskał i panował nad nami,

to my, znając Twój charakter*, jedynie Tobie cześć oddajemy.

14 Wiemy, że nasi ciemiężcy w końcu kiedyś umrą

i wcale nie doświadczą radości zmartwychwstania*.

Oni już nigdy nie wrócą, aby dalej nas gnębić,

gdyż Ty ich ukarzesz i pamięć o nich zetrzesz.

15 Wysławiamy Cię, PANIE, bo tylko dzięki Tobie

naród nasz się pomnaża, a kraj się powiększa.

16 PANIE, zawsze Cię szukaliśmy, przy każdym ucisku,

kiedy nasze grzbiety gięły się pod Twoją prawicą*.

17 Byliśmy wówczas przed Tobą jak rodząca kobieta,

szarpana konwulsjami i gardło zdzierająca.

18 Wiliśmy się w bólu i w straszliwych cierpieniach,

które jednak dla świata były bezowocne*.

Niczego nie uczyniliśmy, aby kraj nasz zbawić;

nikogo nie wydaliśmy, kto by świat poprawił.

19 Mimo to jesteśmy w pełni przekonani,

że kto do Ciebie należy, żyć będzie na wieki.

A choćby nawet umarł, powstanie do Życia!

Jeśli został już wcześniej w ziemi pochowany,

obudzi się i z radości zacznie Tobie śpiewać,

bo światłość Twego Życia jak rosa na nim spocznie,

z Szeolu go wyprowadzi i blask mu przywróci.

Wezwanie dla wierzących Żydów

20 Skryj się zatem, mój ludu, w swych domach i komnatach. Drzwi za sobą zamknijcie, szczelnie zaryglujcie! Ukryjcie się do czasu, aż gniew PANA minie, gniew, który On kieruje przeciwko swoim wrogom*! Czas ten nie będzie trwał zbyt długo.

21 Popatrzcie! Oto PAN już wyrusza z Niebios, by karać mieszkańców Ziemi za ich nieprawości. Ziemia już nie będzie skrywać krwi przelanej ani swym płaszczem otulać ciał pomordowanych.

27

Zapowiedź kary dla Izraela oraz jego odnowy

1 Tego dnia PAN swym potężnym Słowem* rozprawi się ze wszystkimi siłami ciemności, które niczym zdradliwe węże zwinnie penetrują cały ziemski chaos*. 2 W tym dniu wzniesie On pieśń o swojej winnicy!

3 „Ja, PAN, sam jestem stróżem mojej winnicy.

To ja ją chronię, doglądam jej oraz ją podlewam.

Dniem i nocą jej strzegę, by zło jej nie spotkało.

4 Nie jestem skłonny do gniewu,

lecz jeśli ktoś w niej posieje osty albo ciernie*,

to spalę je razem z tym nieprzyjacielem*.

5 Jedyną jego szansą będzie błaganie o łaskę

i pokorne poddanie się mej władzy i potędze.

Ocaleje jedynie, gdy pokój ze mną zawrze*”.

6 Nadchodzi dzień, że Izrael* w końcu się zakorzeni*, zakwitnie i wyda tego owoc wspaniały! 7 PAN bowiem nie ukarał Izraela tak samo, jak skarcił jego wrogów. Swojemu ludowi wymierzył lżejszą karę. Tamtych unicestwił, a lud swój jedynie 8 precz wygnał z jego ziemi. Pognał ich niczym kurz pędzony huraganem ze wschodu. 9 Uczynił to, by obmyć Izrael* z jego grzechów. A kiedy już dokończy dzieła oczyszczenia, wszystkie pogańskie ołtarze będą leżeć w ruinie i nikt ich więcej już nie odbuduje. 10 Jerozolima* będzie wówczas zupełnie wyludniona, niczym pustynia bez żadnego śladu człowieka. Jedynie dzikie zwierzęta będą w niej żerować i obgryzać gałązki na pniach ocalałe. 11 A kiedy i te gałązki uschną całkowicie, pojawią się tam kobiety, aby je łamać na chrust potrzebny im do gotowania.

Wtedy będzie widoczne, jak głupi jest ten naród. A skoro sami od Boga się odwrócili, dlatego ich Stwórca* żadnej litości im nie okaże. Ten, który ich ukształtował, nie będzie miał dla nich żadnego miłosierdzia.

12 Nadejdzie jednak czas, w którym PAN żniwa przeprowadzi i wymłóci wszystko – od rzeki Eufrat na wschodzie aż po Nil* na zachodzie*. 13 Wtedy rozlegnie się dźwięk wielkiej trąby i wrócą do Jerozolimy* pokolenia zagubione w Asyrii* oraz rozproszeni w Egipcie, aby wielbić PANA na Jego świętej górze.

ZAPOWIEDŹ KAR I BŁOGOSŁAWIEŃSTW

28

Kara dla Samarii

1 Niechybna zagłada czeka Samarię – to miasto, które jest dumą i radością izraelskich* opojów. Jednak, mimo iż leży ono w żyznej dolinie, jego olśniewające piękno zagaśnie znienacka. Niechybna zagłada spadnie na to miasto – dumę ludzi przewrotnych zamroczonych winem! 2 Pan* bowiem pośle przeciw niemu kogoś* potężnego, kto uderzy w nie niczym straszliwy huragan pędzący burzę gradową i zwały wody niszczące wszystko swoim impetem. 3 Korona chwały opojów z Izraela zostanie stratowana i w ziemię wdeptana. 4 Zginie jak obumierające drzewko, które wcześniej swym kwieciem zdobiło dolinę. Zniknie niczym wczesna figa, która lata nie doczekała, gdyż przed czasem została zerwana i skonsumowana. 5 Nadchodzi bowiem dzień, kiedy PAN Zastępów* sam stanie się koroną i wieńcem chwały dla Izraela. On będzie radością dla Reszty* swego ludu. 6 To Jego Duch nasyci prawością serca ich sędziów, a odwagą i mocą serca ich obrońców.

7 Lecz teraz ludowi przewodzą opoje! Kapłani i prorocy chwieją się od wina i wciąż się zataczają od spożytej wódki. Są zbyt pijani, by znać wolę* PANA, na ziemię się osuwają, gdy mają wyrokować. 8 Ich stoły są pokryte treścią ich wymiocin; nie ma nigdzie miejsca wolnego od odchodów! 9 Kogo więc mam nauczać, komu mądrość głosić? Czy tym, co postępują jak niemowlęta, które, odstawione od matczynej piersi, potrafią jedynie wniebogłosy krzyczeć? 10 One jedynie potrafią bezmyślnie bełkotać swoje: „Caw lacaw, caw lacaw, kaw lakaw, kaw lakaw, zeer szam, zeer szam!”*.

11 Dlatego ustami obcego narodu*, który dziwnym językiem będzie do nich mówić, PAN lud swój skarci i da mu naganę. 12 Lecz będzie to oznaczać również czas zbliżania się tego Odpocznienia, które On szykuje, dla wszystkich znużonych, aby mogli wytchnąć. Lecz ich przywódcy nadal słuchać Go nie będą!

13 A chociaż PAN udzielił im swego ostrzeżenia, niczego nie pojęli, nic nie zrozumieli. Dalej tylko bełkoczą niczym niemowlęta, paplając językiem: „Caw lacaw, caw lacaw, kaw lakaw, kaw lakaw, zeer szam, zeer szam!”*. I bez mocy padają na wznak powaleni, pojmani w sidła swej własnej głupoty!

Zapowiedź kary dla religijnych przywódców Judy

14 Również i dla was, szydercy, którzy w Jerozolimie przewodzicie mojemu ludowi, mam przesłanie od PANA:

15 „Twierdzicie, że macie ze mną przymierze, które wam pozwoli od śmierci się wywinąć. Twierdzicie, że wybawi was ono z Szeolu i że kiedy nadejdzie destrukcja i zniszczenie, wy ocalejecie, przetrwacie bez szwanku! Ale to jest kłamstwo, wielkie to zwodzenie, gdyż swe bezpieczeństwo i miejsce schronienia wznosicie na oszustwie, którym się sycicie!”.

16 Dlatego dziś* Pan BÓG* wszystkich was ostrzega:

„Popatrzcie! Oto umieszczam na Syjonie cenny i wybrany kamień spajający*. Kto Jemu zaufa, ten się nie zawiedzie*. 17 W Nim jest moja prawość oraz sprawiedliwość! On będzie miarą waszego budowania! Zaś inne miejsca ratunku wzniesione na kłamstwie ulegną zniszczeniu w potokach mego gniewu! Zostaną zdruzgotane moim oburzeniem! 18 Wasze pakty ze śmiercią, układy z Szeolem, wasze mrzonki o bezpiecznym życiu wiekuistym, wkrótce się rozpadną, okażą ułudą, gdy nadejdzie zniszczenie, destrukcja i zagłada, które niczym potop zaleją was i zdepczą. 19 Każdego dnia ich fale od nowa będą nadciągać, rano smagać jak biczem, wieczorem zalewać, a strach, który sprowadzą, nigdy was nie opuści, każdej nocy będziecie grozą napełniani”.

20 Kiedy już poczujecie, że łoża macie za krótkie, aby w nich wypocząć, a wasze okrycia są nazbyt ciasne, by dobrze się nimi okryć, 21 PAN przybędzie nagle, kipiąc wielkim gniewem, jak wówczas, gdy na górze Perasim* pokonał Filistynów oraz Amorytów pod Gibeonem*. Przyjdzie, by zrealizować swe przedziwne dzieło, którego dokona obcymi rękami! 22 Nie drwijcie sobie zatem, by jeszcze większa kara was nie dopadła. Wyraźnie bowiem usłyszałem od Pana* – PANA Zastępów* – który jasno powiedział, że zagłada waszego kraju została w całości już postanowiona.

23 Słuchajcie mnie zatem; słuchajcie, kiedy wołam! Pilnie rozważcie znaczenie przypowieści, którą wam przekażę! 24 Czyż rolnik tylko orze, a nigdy nie sieje? Czy tylko skiby przewraca, a nigdy nie sadzi? 25 Czyż w końcu, gdy ziemię już przygotuje, nie zasiewa nasion czarnuszki i kuminu*? A czy ziaren pszenicy, jęczmienia, prosa i orkiszu nie rozrzuca na oddzielnych partiach swego pola? 26 Rolnik wie dobrze, co czynić powinien, gdyż Bóg* dał mu tego stosowne zrozumienie. 27 Podobnie nie młóci wszystkiego jednakowo. Do żniwa czarnuszki oraz kuminu nigdy nie używa zaprzęgu młockarskiego. Raczej młóci je, wybijając nasiona stosownymi cepami. 28 Do ziarna zboża na chleb podchodzi inaczej. Ponieważ jest ono twardsze, więc jeździ po żniwie zaprzęgiem młockarskim, lecz czyni to ostrożnie, zważając, by kołami nie miażdżyć ziarna bez końca. 29 Taka jest przedziwna wiedza PANA Zastępów*, który obdarza rolnika potrzebną mu mądrością*.

29

Kara dla Jerozolimy

1 „O Ariel* – Jerozolimo – niechybna zagłada czeka ciebie, choć jesteś miastem dawidowym. Co roku składasz mi wiele ofiar, 2 lecz mimo to sprowadzę na ciebie zagładę. W twych murach rozlegnie się wielki płacz i nastanie żałoba. Staniesz się bowiem tym, co znaczy „ariel” – ołtarzem spływającym krwią. 3 To ja będę twym wrogiem – wokół twych murów rozbiję obóz, wzniosę szańce i wieże oblężnicze. 4 Przygnę cię do ziemi tak, iż twój głos – niby mamrotanie ducha – będzie się wydobywał spod jej prochu, jakby z jej głębin.

5 Podobnie rozprawię się z twymi ciemiężycielami. W jednej chwili staną się jak pył porwany daleko, jak plewa unoszona gwałtownym wiatrem. 6 Ja, PAN Zastępów*, niespodziewanie nawiedzę ciebie. Uczynię to pośród grzmotów, trzęsienia ziemi i straszliwego zamętu; pośród nawałnic, burz i żarłocznych płomieni ognia, 7 a wtedy wszystkie narody walczące przeciwko tobie, Jerozolimo*, w przerażeniu czmychną jak nocne mary i senne widziadła! 8 Marzenia tych, którzy chcieli zdobyć ciebie, Jerozolimo*, będą przypominać rojenia głodnego, który śni, że je, lecz budzi się z pustym żołądkiem, albo rojenia spragnionego, który śni, że pije, lecz budzi się, mając suche gardło i odczuwając wielkie pragnienie”.

Kara dla narodu żydowskiego

9 Widząc to, będziecie kompletnie ogłupiali i tacy dalej pozostaniecie! Nie pojmiecie tego, co się dokonuje, bo jesteście ślepi i tacy dalej pozostaniecie! Jesteście bowiem pijani, lecz nie winem czy sycerą*! 10 PAN pozwolił, byście się odurzyli duchowym zamroczeniem: abyście mieli oczy, które nie widzą*, oraz uszy, które nie słyszą*. 11 Z waszym poznaniem nadchodzących wydarzeń będzie tak, jak z poznaniem zapieczętowanej* księgi. Jeśli dacie ją komuś umiejącemu czytać, powie: „Nie mogę jej przeczytać, gdyż jest zapieczętowana”. 12 A jeśli dacie ją niepiśmiennemu, ten powie: „Nie umiem czytać”. 13 Stanie się tak, gdyż Pan* oświadczył:

„Ponieważ ten naród kieruje do mnie tylko słowa i czci mnie jedynie swoimi wargami, podczas gdy ich serca są daleko ode mnie, dlatego hołdy, które mi składają, nie mają dla mnie żadnego znaczenia, gdyż są jedynie wyrazem tradycji, jakiej się wyuczyli. 14 Dokonam więc wśród nich rzeczy zdumiewających, którymi ukażę im, że przemyślność mędrców jest w moich oczach głupotą, a wiedza uczonych nie ma nic wspólnego z rozumem”.

15 Niechybna zagłada czeka tych, którzy swe zamiary realizują w ciemnościach, starając się w ten sposób ukryć przed PANEM. Na marne jednak mówią do siebie: „Nikt nas nie widzi” i „Nikt nie ma pojęcia o tym, co czynimy”! 16 O, jakże przewrotni i głupi jesteście, sądząc, że gliniane naczynie może w jakikolwiek sposób równać się z garncarzem. Czy produkt może kwestionować dzieło swego twórcy, twierdząc, że ten go nie uczynił? Czy gliniane naczynie może zarzucać garncarzowi brak rozumu?

Zapowiedź nadejścia Bożego Królestwa

17 Jeszcze chwila*, a nadejdzie czas, gdy lasy Libanu* staną się ogrodami, a sady na nizinach zaczną przypominać lasy. 18 Gdy to nastąpi, przyjdzie uwolnienie. Głusi usłyszą Słowo z Bożej Księgi, a ślepcy przejrzą, choć wcześniej przebywali w duchowej ciemności*. 19 PAN napełni wszystkich o pokornym sercu* nową radością, a ludzie, którzy rozumieją bezmiar swej duchowej nędzy, rozradują się w Świętym* Izraela. 20 Wtedy nie będzie już gnębicieli ani wyzyskiwaczy, zaś wszyscy, którzy knują zło, doświadczą zagłady. 21 Nie będzie już takich, którzy manipulując Słowem, nakłaniają innych do grzechu, ani takich, którzy w sądach zastawiają sidła na niewinnych i sprawiedliwych*, 22 gdyż PAN, który ocalił Abrahama, mówi do Izraela*:

„Mój lud nie będzie już bladł ze strachu ani wstydem się nie okryje, 23 gdyż ujrzy swe liczne potomstwo – dzieło rąk moich. Wtedy uznają moją świętość i pełni bojaźni będą czcić mnie jako Boga*, mnie – Świętego* Izraela. 24 Poznają Prawdę* ci, którzy dotąd błądzili duchowo, a ci, którzy szemrali, rozum odzyskają”.

30

Bezużyteczne przymierza Judy z Egiptem

1 Tak mówi PAN:

„Biada dzieciom zbuntowanym, które postępują niezgodnie z moim planem i zawierają układy nie po mojej myśli! W taki sposób dodają jeden grzech do drugiego. 2 Nie radząc się mnie, szukaliście pomocy w Egipcie, ufność swoją składając w faraonie*. Liczyliście, że to on zapewni wam ochronę. 3 To właśnie będzie waszym wstydem i hańbą na wieki! 4 Chociaż twoi książęta udali się do Soanu* oraz do Chanes*, 5 nic to wam nie pomoże, jedynie wstyd przyniesie, gdyż Egipt nic nie zrobi, aby wam pomóc”.

6 Przeklęte są osły i wielbłądy, które obładowane skarbami, stanowiącymi zapłatę za egipską pomoc, powoli podążają do Egiptu. W południe przemierzają straszliwą pustynię zamieszkałą przez lwy i węże. Jednak idą one na marne, gdyż od Egiptu nie można niczego w zamian oczekiwać. 7 Obietnice Egiptu są czcze i złudne! Dlatego nazywam go milczącym potworem*. 8 A teraz idź i spisz te słowa na zwoju, aby stały się przestrogą na wieki.

Kara dla buntowniczej Judy

9 Ten lud jest narodem wiecznie zbuntowanym i ciągle zakłamanym, Prawu* nieposłusznym. 10 Do moich proroków mówią: «Przestańcie już! Zamilczcie! Mamy już dość słuchania tych przestróg i pouczeń o prawdzie! Mówcie nam raczej o tym, co sercu jest miłe, choćby miały to być kłamstwa i zwodnicze złudzenia! 11 Zmieńcie swoje przesłanie i przestańcie nas męczyć ciągłym wspominaniem o Świętym* Izraela!»”.

12 Z tego powodu Święty* Izraela takie przesłanie polecił mi wam przekazać:

„Ponieważ moje Słowo w pogardzie ciągle macie, w fałszu i przewrotności ufność swą składając, 13 nagłe nieszczęście wkrótce was dopadnie. Runie na was z góry jak mur popękany, który się wybrzusza i z hukiem zawala. 14 Doszczętnie będziecie rozbici jak dzban gliniany, po którym nie zostały nawet większe skorupy, by nimi zgarnąć węgle z paleniska lub wody nieco zaczerpnąć”.

15 Pan BÓG* – Święty* Izraela – ma dla was jeszcze takie przesłanie:

„Ocalić was może jedynie powrót do mnie i pokorne na mnie oczekiwanie. Zachowajcie więc spokój i niezłomnie trwajcie w ufności do mnie”.

Wy jednak w swej pysze ani jednego, ani drugiego wcale nie pragniecie. 16 Powiedzieliście Bogu: „Nie! To Egipt przyjdzie nam z pomocą! Od niego otrzymamy do bitwy rącze rumaki”. Dlatego na tych koniach będziecie umykać, lecz goniący będą od was znacznie szybsi. 17 Tysiąc was czmychnie przed groźbą jednego, a pięciu zmusi waszą armię do sromotnej ucieczki. Tylko Reszta zostanie jak maszt na szczycie góry, jak drzewce ustawione na pobliskim pagórku.

Błogosławieństwa dla pokornego ludu PANA

18 Tymczasem PAN będzie wyczekiwał, byście się opamiętali i wrócili do Niego, gdyż On chce wam okazać swoją wielką łaskawość i nieskończony ogrom swego miłosierdzia. Jednak nie zapominajcie, że PAN jest Bogiem* prawym, zawsze sprawiedliwym. Prawdziwego szczęścia dostąpią tylko ci, którzy w Nim złożyli całą swoją ufność!

19 Ludu, który zamieszkujesz Syjon* w Jerozolimie, jeśli się uniżysz i zawołasz do Pana o ratunek, On okaże ci swoją łaskę. Kiedy usłyszy twoje wołanie, bezzwłocznie ci odpowie i nie będziesz już więcej lamentować. 20 A nawet jeśli Pan* będzie dalej karmił cię chlebem utrapienia oraz poił wodą ucisku, to jednak już nie skryje się przed tobą, lecz stanie u twego boku jako Nauczyciel*. Kiedy więc przejrzysz i zobaczysz Nauczyciela* swoimi oczami, 21 a do twoich uszu dotrze słowo: „Oto właściwa droga!”, wtedy rusz nią bez względu na to, czy powiedzie cię w prawo albo może w lewo! 22 Pójdziesz nią, by zniszczyć wszystkie swoje bożki ze srebra i posągi ze złota. Odrzucisz je niczym zbrukaną szmatę menstruacyjną, mówiąc im: „Precz na zawsze!”*.

23 Wtedy dopiero PAN będzie ci błogosławił, zsyłając deszcze na twoje zasiewy. Wtedy zbierzesz nadzwyczaj obfite plony, a twoje bydło będzie się pasło na rozległych, soczystych pastwiskach. 24 Woły i osły, którymi uprawiasz ziemię, będą miały do jedzenia dobre ziarno, oddzielone od plew na wietrze. 25 Po zboczach każdej góry i z każdego pagórka będą spływały potoki wody tak obficie jak krew w Dniu Rzezi*, gdy wrogowie Pana zostaną zgładzeni*. 26 Tego Dnia księżyc zaświeci jasno jak słońce, a słońce będzie siedmiokrotnie jaśniejsze niż zwykle! W tym Dniu PAN opatrzy rany swego ludu* i uleczy wszystkie jego obrażenia*.

27 Patrz! Oto PAN, płonąc gniewem, nadciąga z daleka. Wielkie jest Jego uniesienie, a usta kipią wzburzeniem. Jego Słowo – niczym rozszalały ogień – pożera wszystko. 28 Wrzenie Jego Ducha jak wezbrany potok porywa narody, by przesiać je w odmętach Jego gniewu i okiełznać mocnymi wędzidłami.

29 Tymczasem lud PANA będzie śpiewać pieśni weselne* – podobne do pieśni, jakie śpiewa się podczas świąt. Serca wasze będą tak radosne jak serca pielgrzymów, którzy przy dźwiękach fletu idą do Jerozolimy – na górę PANA – do Skały* Izraela.

30 PAN zaś majestatycznie podniesie swój głos i w gniewnym oburzeniu z całą mocą uderzy na swych wrogów. Wystąpi przeciw nim w ogniu pożerającym* wszystko podczas straszliwej burzy z ulewą i gradem.

31 Podobnie od głosu PANA zadrży Asyria, która żelazną rózgą* zostanie powalona*. 32 Każdy raz rózgą, jaki PAN jej wymierzy, będzie dla ludu PANA jak uderzenie w tamburyn przy wtórze lutni. 33 Dla króla asyryjskiego przygotowane jest już palenisko*, na którym od dawna zgromadzono wielki stos drewna. PAN rozpali go swoim tchnieniem*, niczym ogniem z wulkanu.

31

Kara dla Egiptu

1 Niechybna zagłada czeka tych, którzy proszą Egipt o pomoc, pokładając nadzieję w jego koniach i rydwanach, zamiast zwrócić się do PANA i Świętego* Izraela, by szukać wsparcia. 2 To PAN bowiem w swej mądrości postanowił sprowadzić na nieprawych wielkie nieszczęście i swej decyzji nie zmieni. On przeciw niegodziwcom powstanie i zmiażdży wszystkich ich sprzymierzeńców.

3 Egipcjanie nie są Bogiem*, a jedynie ludźmi. Ich konie to nie istoty duchowe, tylko stworzenia z ciała. Gdy PAN zaciśnie pięść, aby ich powalić, wszyscy zachwieją się i padną, także ci, którzy chcieli przyjść im z pomocą. 4 Zatem postarajcie się zrozumieć, co PAN powiedział do mnie:

„Gdy lew, nawet młody, zabije owcę, nie zwraca uwagi na wrzaski pasterzy ani na wrzawę, jaką oni podnoszą. Nie pozwala się odpędzić od swej zdobyczy i spokojnie dalej się posila. Podobnie jest ze mną, PANEM Zastępów*. Kiedy już przybędę, by walczyć na Syjonie*, nikt ani nic nie zdoła mnie odstraszyć. 5 To ja, PAN Zastępów*, niczym jastrząb nad gniazdem, zawisnę nad Jerozolimą, by bronić tego miasta i je uratować. To ja je osłonię, uwolnię, ocalę i wyzwolę.

6 Dlatego wy, synowie Izraela, nawróćcie się i na nowo skierujcie do mnie – do PANA. Jesteście bowiem synami buntu*! 7 W dniu, w którym każdy z was porzuci bożki ze srebra i złotem pokryte posągi, które w grzechu uczyniliście sobie własnymi rękami, 8 Asyrię czeka zagłada od miecza, ale nie ludzkiego. Spadnie na nią mój miecz, a będzie tak straszny, że jej młodzieńcy wpadną w panikę i rzucą się do ucieczki. Zostaną jednak pochwyceni i wzięci w niewolę. 9 Nawet ich doświadczeni wodzowie osłabną z przerażenia i umkną, porzucając wojenne chorągwie” – tak mówi PAN, którego światłość góruje nad Jerozolimą.

32

Zapowiedź ostatecznego wyzwolenia Bożego Ludu

1 Słuchajcie mnie, słuchajcie! Oto nadchodzi Król Sprawiedliwości*. Za Jego panowania tylko uczciwi książęta będą sprawować władzę. 2 On będzie Skałą przynoszącą osłonę przed burzą i wiatrem, orzeźwiającą niczym chłodna woda ze zdroju na pustkowiu oraz dającą cień wytchnienia ziemi spieczonej i suchej. 3 Oczy wyczekujących Go nie zaćmią się, a ich uszy będą wszystko dokładnie słyszeć. 4 Wiele serc ludzi wcześniej nierozważnych zyska poznanie oraz zrozumienie, zaś ci, którzy w niepewności często się jąkali, zaczną mówić płynnie i bardzo wyraźnie.

5 Pod Jego panowaniem nikt głupca szlachetnym nie nazwie ani nikczemnika osobą uczciwą i zacną. 6 Wszyscy bowiem poznają, że głupcem jest każdy, kto gada o PANU w sposób niedorzeczny i w sercu zło zamyśla, szerząc przeciw Najwyższemu kłamstwa nikczemne. Tacy ludzi głodnych z niczym odprawiają i odmawiają wody osobom spragnionym. 7 Na jaw wyjdą oszustwa wszystkich nikczemników, tych, którzy przewrotne knują podstępy, by biednych pognębić i z praw ich ograbić. 8 Lecz ludzie szlachetni wytrwają w swych dziełach.

9 Dla was, kobiety nadmiernie pewne siebie, i dla was, dziewczęta beztroskie w myśleniu, mam również przesłanie. Słuchajcie, gdyż będą to słowa o waszej przyszłości. 10 Za rok i dni kilka zadrżycie w wielkim niepokoju, gdyż wszelka nadzieja na dobre zbiory zginie. Nie będzie też winobrania. 11 Zatrwóżcie się zatem i porzućcie swoją pewność siebie! Zdejmijcie piękne szaty i na znak żałoby przywdziejcie wory pokutne. 12 Bijąc się w piersi, płaczcie z żalu nad żyznymi polami i pięknymi winnicami, po których wkrótce nic nie zostanie. 13 Wasza ziemia zarośnie cierniem i ostem, podobnie jak pamięć o waszych domach i miastach niegdyś tak pełnych radości! 14 Pałace i warownie szybko opustoszeją, wyludnią się gwarne miasta. Podobny los czeka strażnice na wzgórzach. Wszystkie te opuszczone miejsca staną się pastwiskami dla dzikich kóz i osłów.

15 Będzie to trwało do czasu, aż Duch zostanie wylany z Niebios. Wtedy pustynia stanie się żyznym polem, a żyzne pole bujnym lasem*. 16 Prawo powróci na pustkowia, a sprawiedliwość na uprawne pola. 17 Owocem tej sprawiedliwości będzie Boży pokój, który na zawsze przywróci Ziemi spokój i bezpieczeństwo. 18 Dopiero wówczas mój lud będzie żyć w pokoju i rozkoszować się bezpieczeństwem w swoich siedzibach, zażywając odpoczynku. 19 Jednak zanim się to stanie, lasy muszą zostać zniszczone, a miasta zburzone. 20 Dlatego szczęśliwsi będą ci, którzy siać będą w pobliżu wody i wypuszczać swe bydło luzem, bez krępowania nóg!

33

1 Zaś tobie, niszczycielu*, biada; tobie, który sam dotąd nie zostałeś zniszczony! Biada ci, łupieżco, który dotąd sam nie zostałeś złupiony. Pamiętaj, że czyniąc te nieprawości, sam zostaniesz zniszczony i złupiony!

Hymn zaufania PANU

2 O PANIE, okaż nam swoje miłosierdzie, gdyż Tobie ufamy. Bądź naszą siłą każdego poranka i naszym ratunkiem w czasie ucisku! 3 Gdy głos Twój rozbrzmiewa, wróg pierzcha w popłochu, a kiedy powstajesz, narody rzucają się do ucieczki, 4 niczym szarańcza, która rusza, by łupy zagarnąć i jak polne koniki rzucić się na strawę!

5 O PANIE, choć jesteś bardzo wywyższony, mieszkając w Niebiosach, napełnij Jerozolimę* swoją prawością i sprawiedliwością, 6 a wtedy ludzie pełni Twej bojaźni doświadczą bezpieczeństwa, mądrości i wiedzy. 7 Lecz teraz nasi wysłannicy gorzko płaczą na zewnątrz, gdyż Asyria odrzuciła ich prośbę o pokój. 8 Drogi opustoszały, przechodniów na nich nie ma, bo Asyria zerwała traktat pokojowy i wszelkie układy będące w toku. Dla nikogo i niczego nie mają oni szacunku. 9 Z tego powodu więdnie ziemia Izraela. Liban został ogołocony, a Dolina Saronu* zmieniła się w pustkowie. Baszan i Karmel zostały splądrowane.

Boża odpowiedź

10 PAN na to tak odpowiedział:

„Powstanę i okażę swoją moc i potęgę! 11 Wy, którzy niczego nie osiągacie*, pod moim tchnieniem zginiecie jak w ogniu*. 12 Ludy zostaną wypalone jak wapno i spalone niczym suche ciernie wrzucone do ognia. 13 Wy, którzy jesteście daleko, słuchajcie o tym, czego dokonałem, zaś wy, którzy jesteście blisko, zaufajcie mojej potędze!”.

14 Wtedy strach ogarnie grzeszników z Jerozolimy*. Wszyscy bezbożni zadrżą z wielkiego przerażenia i zawołają: „Kto z nas się ostanie, gdy ogień z Niebios spadnie na nas? Kto z nas ocaleje w wiekuistym żarze?”.

15 Tylko ludzie prawi i tylko uczciwi otrzymają przystęp do odwiecznego Życia. Tylko ci, którzy odrzucają zyski niegodziwe, łapówek nie biorą i knującym przemoc posłuchu nie dają. Wejdą tam tylko ci, którzy zła unikają i odwracają swe oczy od niego, aby się zabezpieczyć przed jego pokusami. 16 Jedynie tacy wstąpią na Wysokość Boga, a Ten, który jest Opoką, będzie im warownią i bezpiecznym schronieniem. Takim ludziom jedzenia i picia już nigdy nie zabraknie. Będą je mieli w wielkiej obfitości.

17 Ich oczy ujrzą Króla w Jego Majestacie* i Jego Królestwo aż po jego krańce*. 18 Ich serca będą tylko wspominać czasy grozy, kiedy byli liczeni, a także ważeni*, i kiedy ich siła była oceniana*. 19 W Jego Królestwie już nie ujrzycie ludu zuchwałego, którego mowa jest bełkotliwa i niezrozumiała. 20 Tam ujrzycie prawdziwe miasto Syjon – świętą Niebiańską Jerozolimę, miejsce pokoju i bezpieczeństwa, która jest niewzruszona* na wieki, 21 gdyż to PAN swoją siłą będzie ją umacniał i chronił niczym szeroka fosa, przez którą żaden wróg nie jest w stanie się przeprawić – ani małymi łodziami, ani wielkimi statkami*. 22 PAN bowiem jest naszym Sędzią, naszym Prawodawcą i naszym Królem. On jest naszym Zbawicielem! 23 Sam widok Jego mocy sprawi, że na wrogich okrętach popękają liny, a bezużyteczne żagle będą zwisać z połamanych masztów*. Łup zdobyty na wrogu* przypadnie Bożemu ludowi. Każdy, nawet najsłabszy, otrzyma jakąś jego cząstkę, 24 gdyż żaden mieszkaniec Królestwa nie będzie się już uskarżać na to, że jest chory*. PAN bowiem odpuści wszystkie winy swojemu ludowi.

34

Wiadomość dla narodów

1 Wszystkie ludy Ziemi i wszystkie narody, słuchajcie bacznie, co mam wam przekazać! Niech cały świat i wszystko, co go napełnia, słów moich wysłucha uważnie! 2 PAN bowiem gniewem zapłonął przeciw wszystkim narodom i kipi z oburzenia, patrząc na ich wojska. Klątwę na nie rzucił, na rzeź je szykuje. 3 A kiedy góry krwią już spłyną i ciała poległych zaczną się rozkładać, wydając odór, który napełni całą Ziemię, 4 wtedy rygle nieboskłonu* zostaną zwolnione, a on sam niczym zwój zostanie zrolowany*. Gwiazdy zaczną spadać z firmamentu niczym liście winorośli lub figi strącane przez wicher z drzewa, które je zrodziło*.

5 Lecz wcześniej miecz Boży spadnie na Edom* z wysoka, by lud ten wytępić, całkowicie zniszczyć. 6 Miecz PANA będzie obficie zbroczony krwią, jakby był użyty do zarzynania tłustych jagniąt, kozłów i baranów składanych w ofierze. Tak, PAN dokona rzezi w krainie Edomu i wielkiego zniszczenia w ich stolicy, w Bosra*. 7 Razem z ludźmi padną tam bawoły i cielęta. Ziemia nasiąknie krwią toczoną z byków, a jej proch pokryty zostanie ich tłuszczem. 8 Tak będzie wyglądała wielka pomsta PANA* w roku odwetu ze strony Sędziego na Syjonie.

9 Pod Jego gniewem rzeki Edomu napełnią się smołą, a proch ziemi będzie niczym płonąca siarka*. 10 Ten sąd nigdy nie będzie miał końca*, a dym trawiącego ognia będzie tam trwał wiecznie. Nie ocaleje żadne pokolenie Edomu i nikt nie zamieszka w jego dawnych miastach. 11 Nawiedzać je będą jedynie puchacz i jeż, sowa i kruk*, gdyż PAN nie przestanie siać w nim zamętu i zagłady. 12 Krainę Edomu nazwą Ziemią Nicości i żaden książę królestwa już tam nie obwoła. 13 Tamtejsze pałace porosną ciernistymi krzewami, a pokrzywy i osty będą pleniły się we wszystkich jego twierdzach. Staną się one legowiskiem szakali i domostwem dla młodych potomków strusi. 14 Dzikie zwierzęta z pustyni będą tam w nocy wyć z szakalami. Wśród ruin da się też słyszeć beczenie dzikich kozłów i wszystkie upiory będą szukały tam schronienia i odpoczynku. 15 Pośród nich węże założą gniazda, do których będą składać swoje jaja. Tam także będą zlatywać się sępy, by łączyć się w pary, znajdując towarzysza.

16 Sięgajcie często do księgi PANA i wciąż na nowo ją odczytujcie, badając, czy z tego, co On zapowiedział, cokolwiek zmieniło się kiedykolwiek. Nie pomijajcie żadnego szczegółu, bo kiedy PAN wypowiada jakąś obietnicę, Jego Duch sprawia, że wszystko dokładnie się wypełnia. 17 On zaś taki los przydzielił tej krainie i tak ją podzielił między zwierzętami, aby tam mieszkały przez wszystkie pokolenia.

35

Oczekiwanie nadejścia chwały PANA

1 [A kiedy PAN dokona już pomsty], wtedy radość zawita nawet na pustkowia. Pustynie zakwitną pięknymi kwiatami. 2 Bujna roślinność pojawi się wszędzie, zakwitnie z radością, z wielkim uniesieniem. Chwała PANA powróci na zbocza Libanu* i napełni pastwiska Karmelu* i Saronu*. Wszyscy wówczas ujrzą wspaniałość naszego Boga*. 3 Dlatego wzmocnijcie omdlałe ręce i wyprostujcie chwiejne kolana! 4 Lękliwych podnoście na duchu słowami: „Odwagi! Nie bójcie się! Wasz Bóg* nadchodzi, by pomsty dokonać i wybawić od wszystkich waszych wrogów! Wasz Bóg* was ocali!” 5 A kiedy już przyjdzie, otworzy oczy niewidomym i uszy niesłyszącym. 6 Wtedy chromy skoczy jak jeleń, a niemy radośnie wykrzyknie i zaśpiewa*! Na pustkowiu wytrysną źródła, a strumienie nawodnią pustynię*. 7 Wyschnięta ziemia zmieni się w staw, a źródła wody żywej ugaszą jej pragnienie. Papirus i sitowie wyrosną tam, gdzie dawniej żyły tylko szakale.

8 I pojawi się Droga*, którą nazwą Świętą. Nie pójdą nią ludzie o nieprawych sercach. Głupcy również na nią nie wkroczą. 9 Nie będzie na niej żadnych drapieżców czyhających na zdobycz, gdyż znajdą się na niej tylko osoby uwolnione*. 10 Ona doprowadzi zbawionych przez PANA do Jego Królestwa*. Oni zaś będą Mu śpiewać hymny wiecznej radości, a smutku i lamentu już pośród nich nie będzie*.

Część druga

KSIĘGA HISTORYCZNA

NAJAZD ASYRYJSKI

36

Inwazja Asyrii na Judę

1 W czternastym roku panowania króla Ezechiasza na warowne miasta Judy uderzył Sennacheryb*, król Asyrii, i je zdobył. 2 Następnie król Asyrii posłał z Lakisz do Jerozolimy wysokiego rangą swego osobistego przedstawiciela* z dużym oddziałem wojska, by przekazał wiadomość królowi Ezechiaszowi. Asyryjczycy zatrzymali się przy kanale doprowadzającym wodę do Górnej Sadzawki, obok drogi wiodącej na pole folusznika*.

3 Na spotkanie z nim wyszli: Eliakim, syn Chilkiasza, zarządca pałacu, Szebna, nadworny sekretarz, i Joach, syn Asana, królewski kanclerz. 4 Wtedy przedstawiciel króla Asyrii przekazał im taką wiadomość:

— Powiedzcie Ezechiaszowi, że wielki król, król Asyrii, kieruje do niego takie słowa: „W czym składasz swoją ufność, iż czujesz się tak bardzo pewny siebie? 5 Czy sądzisz, że próżne słowa zastąpią strategię i siłę wojskową? W kim tak bardzo pokładasz nadzieję, że buntujesz się przeciwko mnie? 6 Czy liczysz na Egipt, który jest wahliwy jak trzcina na wietrze? Jeśli sądzisz, że znajdziesz w nim oparcie, to szybko się przekonasz, iż faraon, król Egiptu, to zawodny i zdradziecki sojusznik*. Nikt nie może liczyć na pomoc z jego strony. 7 A może składasz swoją ufność w PANU, twoim Bogu*, którego sanktuaria i ołtarzyki kazałeś zburzyć w całym kraju* i nakazałeś ludowi Judy oddawać Mu cześć jedynie przed ołtarzem w Jerozolimie?*”.

8 Co więcej, mój pan, król Asyrii, jest gotów zawrzeć układ z waszym królem, na mocy którego da mu dwa tysiące koni, a jeśli wasz król znajdzie w swoim wojsku dwa tysiące jeźdźców, którzy ich dosiadając, 9 zmuszą do odwrotu najlichszy oddział armii mojego pana, to wasz król nie będzie już musiał liczyć na wsparcie egipskich rydwanów i jeźdźców. 10 Przekażcie mu jednak słowa mego pana: „Nie myśl, że najechałem twoje królestwo bez zgody PANA. Sam PAN bowiem powiedział do mnie: «Wystąp przeciwko temu krajowi i zniszcz go!»”.

11 Wówczas Eliakim, Szebna i Joach zwrócili się do przedstawiciela króla asyryjskiego słowami:

— Bardzo prosimy, abyś mówił do nas po aramejsku*, gdyż dobrze znamy ten język. Nie mów do nas po hebrajsku, ponieważ lud na murach może zrozumieć, o czym rozmawiamy.

12 Jednak przedstawiciel Sennacheryba rzekł:

— Mój pan chce, żeby wszyscy mieszkańcy Jerozolimy usłyszeli jego słowa, a nie tylko wy i wasz król. On chce, aby wszyscy wiedzieli, że jeśli się nie poddacie, miasto zostanie oblężone, a jego mieszkańcy zaznają tak wielkiego głodu i pragnienia, że będą gotowi jeść swój kał i pić swój mocz.

13 Następnie wstał i zaczął wołać po hebrajsku:

— Słuchajcie, co mówi wielki król Asyrii! 14 Oto jego słowa: „Nie dajcie się zwodzić Ezechiaszowi, gdyż on nie zdoła was uratować. 15 Nie pozwólcie, by bałamucił was namowami do zawierzenia PANU, twierdząc: «PAN z pewnością nas ocali, a miasto nigdy nie zostanie wydane w ręce króla Asyrii!»”.

16 Nie słuchajcie Ezechiasza, ale tego, co proponuje wam król Asyrii: „Zawrzyjcie ze mną pokój. Otwórzcie bramy i przyjdźcie do mnie, a wtedy każdy z was nadal będzie mógł się posilać owocami ze swojego ogrodu i gasić pragnienie wodą z własnej studni do czasu, 17 aż was przesiedlę do innego kraju, który podobny jest do waszego – do kraju obfitości zbóż i urodzajnych winnic, w którym chleba ani wina nikomu nie zabraknie. 18 Tylko nie dajcie się zwieść Ezechiaszowi mówiącemu: «PAN nas ocali!». Czy bogowie jakiegokolwiek innego narodu obronili swój lud przed królem Asyrii? 19 Gdzie są bogowie z Chamat i Arpadu, gdzie podziali się bogowie Sefarwaim*? Czy ocalili Samarię* przed moją potęgą? 20 A jeśli żaden bóg nie zdołał uchronić ani swojego kraju, ani ludu przed moją armią, czy sądzicie, że PAN zdoła ocalić was i Jerozolimę?”.

21 Jednak mieszkańcy milczeli i nic nie odpowiedzieli, gdyż król Ezechiasz polecił, by tego nie robili. 22 Tymczasem Eliakim, syn Chilkiasza, zarządca pałacu, Szebna, nadworny sekretarz, i Joach, syn Asafa, królewski kanclerz, wrócili do Ezechiasza. Przed obliczem króla z rozpaczy rozdarli swe szaty i przekazali mu słowa osobistego przedstawiciela króla Asyrii.

37

Ezechiasz szuka pomocy u PANA

1 Gdy król Ezechiasz usłyszał ich relację, rozdarł swe szaty, założył wór pokutny i poszedł do świątyni PANA, aby się modlić. 2 Następnie posłał Eliakima – zarządcę pałacu, Szebnę – nadwornego sekretarza – i starszych kapłanów, wszystkich ubranych w wory pokutne, do proroka Izajasza, syna Amosa*. 3 Gdy przyszli do niego, powiedzieli mu:

— Przybyliśmy, aby przekazać ci słowa króla Ezechiasza: „Dzisiejszy dzień jest dniem ucisku, kary i hańby. Jest on podobny do dnia, w którym dziecko gotowe jest, by przyjść na świat, lecz matka nie ma dość sił, aby je urodzić. 4 Może jednak PAN, twój Bóg*, zwrócił uwagę na słowa przedstawiciela króla Asyrii i wie, jak ten znieważył Go – Boga Żywego* – i ukarze tamtego za wszystko, co wyrzekł przeciwko PANU, twojemu Bogu. A teraz módl się za nas, którzy jeszcze żyjemy!”.

5 Gdy urzędnicy króla Ezechiasza przekazali te słowa Izajaszowi, 6 prorok tak im odpowiedział:

— Przekażcie swojemu panu: „PAN powiedział: «Niech cię nie trwożą słowa, jakimi wysłannik króla Asyrii bluźnił przeciwko mnie. 7 Posłuchaj! Osobiście zadbam, by król ten otrzymał z Asyrii wiadomość, z której będzie wynikało, iż jest pilnie potrzebny w swoim kraju. Sprawię też, że gdy już do niego wróci, zginie od miecza*»”.

8 W tym samym czasie przedstawiciel króla Asyrii wycofał się spod Jerozolimy i ruszył w drogę powrotną, by o wszystkim poinformować swego króla. Słysząc zaś, że opuścił on Lakisz, udał się pod Libnę, gdzie król prowadził działania wojenne.

9 Niedługo potem król Sennacheryb otrzymał wiadomość, że Tirhaka, król Etiopii*, ciągnie na czele swoich wojsk przeciwko Asyrii. Zanim jednak wyruszył, by uprzedzić jego atak, wyprawił posłańców do króla Ezechiasza z takim listem:

10 Wiadomość dla Ezechiasza, króla Judy.

Nie daj się zwieść Bogu*, któremu ufasz, że Jerozolima nie wpadnie w moje ręce. 11 Z pewnością sam słyszałeś, jaką zagładę sprowadzali królowie Asyrii na kraje, które podbijali. Czy sądzisz, że z tobą będzie inaczej? 12 Czy bogowie Gozan, Charan, Resef czy ludu Edenu, który był w Telassar, ochronili je przed moimi poprzednikami? Poprzedni królowie Asyrii wytracili je wszystkie. 13 Gdzie znajdziesz teraz króla Chamat albo króla Arpadu? Co stało się z królami Lair, Sefarwaim, Heny czy Iwwy?

14 Ezechiasz wziął pismo z rąk posłańców i przeczytał je. Następnie poszedł do świątyni PANA. Rozwinął* list przed 15 PANEM i modlił się słowami: 16 „PANIE Zastępów*, Boże* Izraela, który zasiadasz na Tronie pomiędzy cherubami! Tylko Ty jesteś Bogiem* wszystkich królestw na Ziemi. Ty stworzyłeś Niebiosa oraz Ziemię. 17 Błagam, wysłuchaj mnie, PANIE! Otwórz swoje oczy, PANIE, i spójrz na ten list! Zwróć uwagę na słowa, które Sennacheryb mi przesłał. Czyż one nie znieważają Ciebie, Boga Żywego*?!

18 Prawdą jest, PANIE, że królowie Asyrii wytracili wszystkie narody wspomniane w tym liście, 19 a bożki tych ludów wrzucili w ogień i spalili. Mogli to uczynić, gdyż one nie były żadnymi bogami, a jedynie posągami z drewna i kamienia, wykonanymi ludzkimi rękami. 20 Ale Ty, PANIE, nasz Boże, uchroń nas przed potęgą Asyrii, aby wszystkie królestwa Ziemi poznały, że jedynie tylko Ty jesteś Bogiem* prawdziwym!”.

Zapowiedź ocalenia Judy

21 Wtedy słowo Najwyższego dotarło również do Izajasza, syna Amosa. W związku z tym wysłał on do króla Ezechiasza następującą wiadomość:

Królu,

PAN, Bóg* Izraela, przekazał mi,

że twoja modlitwa w sprawie Sennacheryba, króla Asyrii, została wysłuchana.

22 Sam PAN przeciw niemu powiedział, co następuje:

„Oto Jerozolima* gardzi tobą, widząc, jak umykasz, i cała naśmiewa się z ciebie. 23 Jak myślisz, komu urągałeś i z kogo się wyśmiewałeś? Przeciw komu podnosiłeś swój głos? Na kogo spoglądałeś ze swą butną wyniosłością? Wystąpiłeś przeciwko mnie, Świętemu* Izraela!

24 Za pośrednictwem swych posłańców złorzeczyłeś mnie, Panu*. Twierdziłeś, że mnogością swoich rydwanów zdobyłeś krainę o wysokich górach, i na szczytach Libanu kazałeś ścinać najwyższe cedry oraz wyborne cyprysy. Chwaliłeś się, że zbadałeś jego najodleglejsze zakątki i najgłębsze leśne ostępy. 25 Twierdziłeś, że kiedy drążyłeś studnie, by napoić swoje wojska, to było ich tak wiele, że nawet rzeki Egiptu wyschły, umożliwiając twej armii swobodne przejście.

26 [Jak śmiesz tak mówić, Sennacherybie?] Czyżbyś nigdy nie słyszał, że to ja, PAN, realizuję wszystko, co sam przed wiekami zaplanowałem? Dawno temu postanowiłem, iż to ty obrócisz w rumowiska wiele miast warownych. 27 Z tego powodu ich mieszkańcy byli bezsilni* wobec ciebie niczym ziele na polu albo kiełki roślin na dachach, które szybko giną przypiekane słońcem.

28 Ale ja znam cię dobrze – wiem, kiedy wyruszasz i kiedy wracasz. Wiem wszystko, co czynisz i z jaką złością w sercu odnosisz się do mnie. 29 Ponieważ twoja zuchwałość i bezczelne słowa dotarły do mnie, zdecydowałem, że hak wbiję ci w nozdrza, a na usta założę wędzidło. Nimi to zmuszę cię do powrotu drogą, którą przyszedłeś”.

30 Również do Ezechiasza Izajasz wysłał następującą wiadomość:

Znakiem dla ciebie, że PAN ochroni to miasto przed królem asyryjskim, będzie sprawa pożywienia, które On da wam. W tym roku wyżywicie się tym, co pozostało wam z ostatnich zbiorów. W następnym roku będziecie jeść to, co samo wyrośnie. W kolejnym zaś, trzecim roku, będziecie już sami siać zboża i zbierać ich plon, zakładać i pielęgnować winnice oraz jeść ich owoce!

31 W podobny sposób ci, którzy ocaleli w Judzie*, zapuszczą głęboko korzenie i będą rozkwitać, i mnożyć się. 32 Żarliwa miłość PANA Zastępów* sprawi, że ta Reszta ludu wyda owoc ocalenia, który pojawi się w Jerozolimie*!

33 Odnosząc się do króla Asyrii, PAN powiedział jeszcze:

„Nie wkroczy on do Jerozolimy, a jego wojsko nie będzie razić strzałami jej mieszkańców. Żaden z jego żołnierzy nie zbliży się do miasta z tarczą i żaden nie usypie szańców naprzeciw jej murów. 34 Król Asyrii powróci do swego kraju tą samą drogą, którą przybył. Nie wejdzie on do tego miasta – podkreślił PAN – 35 gdyż ja sam będę go bronił z uwagi na moją cześć i ze względu na Dawida, mojego sługę”.

36 Gdy tylko nastała noc, anioł PANA* przeszedł przez obóz asyryjski i odebrał życie stu osiemdziesięciu pięciu tysiącom wojowników. Rano ocaleni Asyryjczycy zobaczyli wokół siebie mnóstwo trupów. 37 W tej sytuacji król Asyrii, Sennacheryb, nakazał zwinąć obóz i wrócił do Niniwy. 38 Tam zaś, gdy pewnego dnia w świątyni Nisroka oddawał hołd swemu bóstwu, jego synowie Adramelek* i Sareser* zabili go swymi mieczami i zbiegli do kraju Ararat. Wtedy na tronie asyryjskim zasiadł jego syn, Asarhaddon*.

38

Choroba Ezechiasza i jego powrót do zdrowia

1 Po tych wydarzeniach Ezechiasz śmiertelnie zachorował. Wtedy odwiedził go prorok Izajasz, syn Amosa, i rzekł:

— Oto co PAN powiedział:

„Uporządkuj swe sprawy, bo nie wyzdrowiejesz, lecz wkrótce umrzesz”.

2 Słysząc to, Ezechiasz obrócił się twarzą do ściany i modlił się do PANA 3 takimi słowami: „Ach, PANIE, zawsze starałem się dochowywać Ci wierności i w szczerości serca czyniłem tylko to, co podoba się Tobie”. Na koniec wybuchnął wielkim płaczem.

*

4 Niedługo potem Izajasz otrzymał od PANA następującą wiadomość:

5 „Idź ponownie do Ezechiasza i powiedz mu: «Oto co powiedział PAN, Bóg* twojego przodka Dawida: ‘Usłyszałem twoją modlitwę oraz widziałem twoje łzy i dlatego zdecydowałem, że dodam piętnaście lat do twego życia, 6 a także uchronię ciebie oraz Jerozolimę przed królem Asyrii, gdyż postanowiłem, że obronię to miasto’»”.

(21) Wtedy Izajasz powiedział sługom Ezechiasza*:

— Przygotujcie maść z rozgniecionych fig i przyłóżcie ją na wrzód króla, a ten wyzdrowieje.

(22) Ezechiasz zaś spytał:

— Co będzie dla mnie znakiem, że po trzech dniach będę mógł pójść do świątyni PANA?*.

7 Na to Izajasz odparł:

— PAN ustalił pewien znak, abyś miał pewność, iż ON* dotrzyma obietnicy, którą ci złożył. Zapowiedział to słowami:

8 „Oto cofnę o dziesięć stopni cień na słonecznym zegarze Achaza!”.

I faktycznie – cień cofnął się o dziesięć stopni na tym zegarze.

Pieśń dziękczynna Ezechiasza

9 Gdy Ezechiasz, król Judy, powrócił do zdrowia, napisał pieśń o swoich przeżyciach z czasów choroby. Brzmiała ona tak:

10 Podczas choroby sam siebie pytałem:

„Czy mam już odejść do świata umarłych*,

teraz, gdy jestem u szczytu sił życiowych?

Czy bramy Szeolu pochłoną resztę moich lat?”.

11 I tkwiąc w takim smutku, dalej myślałem:

„Kiedy odejdę z krainy żyjących, już nie ujrzę PANA.

Już nigdy więcej nie będę oglądał moich przyjaciół

ani śmiał się z tymi, którzy na świecie tu pozostaną.

12 Życie znienacka ode mnie uleciało

jak namiot pasterzy porwany przez burzę.

Z nagła zostało przecięte jak nić przez tkacza,

który z krosna zwija skończoną tkaninę.

Z dnia na dzień* moje życie nagle przeminęło!

13 Całą noc z bólu do rana krzyczałem,

jakby lwy swymi kłami kości me miażdżyły.

Z dnia na dzień* moje życie nagle przeminęło!

14 Kwiliłem niczym jaskółka albo ranny żuraw,

wzdychałem jak cierpiąca synogarlica,

której oczy omdlewają, szukając pomocy z góry.

Panie*, pomóż mi, błagam, w tej straszliwej udręce!

15 Czy jednak mam prawo wołać w taki sposób,

skoro to On sam zgotował mi tę straszną chorobę*?

Czy z tego powodu mam przez resztę dni moich

mieć ciągle w sercu gorycz i rozczarowanie?

16 Lecz Ty, Panie*, dajesz życie, komu tylko chcesz.

Ty ducha mego podniosłeś i zdrowie mi wróciłeś.

17 W pomyślność przemieniłeś gorycz niezmierzoną,

gdy duszę mą wybawiłeś od dołu zagłady.

Ty moje grzechy precz odrzuciłeś,

by nigdy więcej nie patrzeć na nie.

18 To nie Szeol* Cię sławi ani Śmierć wychwala,

tego też nie czynią zstępujący do grobu,

dla których Twa wiarygodność już nie ma znaczenia.

19 Jedynie żywi i tylko oni mogą Ciebie sławić,

dokładnie w ten sposób, jak ja czynię to dzisiaj.

Każde pokolenie powinno dzieci swe pouczać

o Tobie i Twojej niewzruszonej wiarygodności.

20 Ponieważ Ty, PANIE, zdrowie mi przywróciłeś,

dlatego będę Cię wielbił pieśnią przy wtórze instrumentów

w Twej świątyni, PANIE, do końca dni moich.

39

Wysłannicy z Babilonu

1 Wkrótce potem Merodak Baldan, syn Baldana, król Babilonii, przesłał Ezechiaszowi najlepsze życzenia wraz z darem, bo usłyszał, że Ezechiasz powrócił do zdrowia po ciężkiej chorobie. 2 Ezechiasz przyjął wysłanników babilońskich bardzo serdecznie. Pokazał im też swój skarbiec – całe zgromadzone w nim srebro i złoto, wonności i aromatyczne olejki, swoją zbrojownię i wszystko, co przechowywał w królewskich spichlerzach i składach. Nie było niczego w pałacu oraz jego posiadłościach, czego nie pokazałby im Ezechiasz.

3 Kiedy prorok Izajasz przyszedł do króla Ezechiasza, spytał go:

— Czego chcieli ci ludzie? Skąd oni przybyli?

Na co Ezechiasz odparł:

— Przybyli do mnie z odległej Babilonii.

— 4 A co zobaczyli w twoim pałacu? – pytał dalej Izajasz.

— Wszystko! – odpowiedział Ezechiasz. — Nie było rzeczy, której bym im nie pokazał, włącznie ze skarbcami.

5 Wtedy Izajasz rzekł do Ezechiasza:

— Posłuchaj zatem, jaką wiadomość mam dla ciebie od PANA Zastępów*:

6 „Oto nadchodzą dni, kiedy wszystko, co znajduje się w twoim domu, oraz wszystkie skarby zgromadzone przez twoich przodków, zostaną wywiezione do Babilonii. Nic tu nie pozostanie – zapowiada PAN – 7 a niektórzy z twoich potomków, również tych przyszłych, zostaną wywiezieni na wygnanie, by być eunuchami w pałacu króla Babilonii”.

8 Na to Ezechiasz odparł Izajaszowi:

— Wieści od PANA są bardzo pomyślne.

Myślał sobie bowiem: „Przynajmniej za mego życia będzie tu pokój i bezpieczeństwo”.

Część trzecia

KSIĘGA POCIESZENIA I TRIUMFU

POCIECHA DLA IZRAELA

40

Pociecha dla ludu Izraela

1 Posłuchajcie, co powiedział do mnie wasz Bóg*:

„A teraz pociesz mój lud, pociesz go! 2 Przemów do serc mieszkańców Jerozolimy*, przekazując im, że czas ich ucisku dobiegł już końca. Ich grzechy zostały odpuszczone, ponieważ odebrali już za nie podwójną karę, którą ja, PAN, wyznaczyłem”.

3 Usłyszałem też głos wołający na pustkowiu:

— Wyrównajcie swe drogi przed przyjściem PANA! Uporządkujcie swe sprawy, zanim przyjdzie nasz Bóg*! 4 Podźwignijcie to, co jest w was upadłe, a uniżcie wszystko, co jest w was wyniosłe. Wyprostujcie zawiłości i wyboje swego życia, 5 a wtedy się objawi pełnia chwały PANA i wszyscy ujrzą zbawienie od Niego pochodzące! Wtedy PAN przemówi swoimi ustami!

6 Głos ten polecił mi, żebym to ja dalej podjął to wołanie. Wtedy zapytałem:

— Ale co mam wołać?

— Krzycz, że wszelkie ciało jest jak trawa na łące, a jego chwała niczym polne kwiaty. 7 Gdy wiatr* wieje, trawa usycha, a kwiaty szybko więdną. Podobnie dzieje się z ludźmi pod wpływem Ducha posłanego przez PANA. 8 Gdy łąka usycha, jej kwiat opada, lecz Słowo Boga* naszego trwa po wszystkie wieki*. 9 Zwiastunie Dobrej Wiadomości, wejdź na wysoką górę i wołaj do Jerozolimy*! Ze wszystkich sił wołaj do Jerozolimy: „Nie lękaj się!”, a miastom Judy obwieszczaj: „Wasz Bóg*, 10 wasz Pan*, potężny PAN, nadchodzi w pełni swego majestatu! A kiedy swą mocą obejmie rządy, rozdzieli nagrody i zapłaty. 11 Uczyni to jak pasterz, który pasąc stado, na rękach nosi jagnięta, mocno do serca je przyciskając, a owce karmiące prowadzi niespiesznie”.

12 Czy ktokolwiek inny zebrał w swej garści wody mórz i oceanów albo swoją dłonią wymierzył nieboskłon? Któż inny zna wagę prochu ziemi oraz wszystkich gór i pagórków? 13 Czy ktokolwiek potrafi zgłębić myśli PANA, tak aby sam mógł zostać Jego doradcą? 14 A czy PAN kiedykolwiek potrzebował doradcy? Czy potrzebował czyichś pouczeń, by rozróżnić, co dobre jest, a co najlepsze?

15 O nie! Ludzie i narody są niczym w porównaniu z Nim. Są jak kropla w morzu czy pyłek na szalach wagi, podczas gdy On dźwiga wyspy, jakby nic nie ważyły. 16 Gdyby chcieć złożyć Mu ofiarę całopalną odpowiednią dla Jego wielkości i chwały, to wszystkie lasy Libanu nie byłyby w stanie dostarczyć odpowiedniej ilości drewna, a zwierząt, które tam żyją, byłoby zbyt mało, by stosownie uczcić godność i majestat naszego Boga. 17 Wszystkie narody świata są niczym wobec Niego. W Jego oczach są nawet czymś jeszcze mniejszym – są nicością, próżnią i całkowitą pustką.

18 Do kogo zatem możemy porównać Boga*? Czy istnieje w ogóle coś, co mogłoby Go przypominać? 19 Czy jest On podobny do posągu odlanego przez rzemieślnika, który powlekł go złotem i ozdobił srebrnymi łańcuszkami? 20 A może jest podobny do drewnianej figurki, na którą stać nawet biedaka? Czy można porównywać Boga do posążku, który trzeba postawić na stojaku albo postumencie, aby się nie chwiał?

21 Czyżbyście nie słyszeli o tym, czego On dokonał, ani nie widzieli dowodów Jego działania? Czyżby nikt wam nie przekazał słów, które On wypowiedział przed stworzeniem świata?

22 Przecież mówię o Bogu zasiadającym ponad całą Ziemią, której mieszkańcy muszą z wysokości wyglądać niczym szarańcza. On jest Tym, który nieboskłon rozciąga jak płótno namiotu, 23 Tym, który sądzi możnych tego świata, a jego rządców w jednej chwili w nicość obraca. 24 Nieważne jest, czy dopiero zostali zasiani albo czy swe pędy ledwo wypuścili lub ich korzenie głębiej wbiły się w glebę życia, pod Jego tchnieniem więdną, a z nimi ich dzieło. Wicher dziejów roznosi ich jak zmiażdżoną słomę, 25 a Święty* stawia pytanie:

„Do kogo mnie porównacie? Kto może równać się ze mną?”

26 Tylko spójrzcie w górę na wielki nieboskłon! Kto stworzył wszystkie gwiazdy na nim umieszczone? One są Jego dziełem, jedna po drugiej. On każdą z nich woła po imieniu. Zliczył je, by mieć pewność, że żadna nigdy się nie zbłąka i nie zawieruszy.

27 Izraelu, jak możesz twierdzić, że PAN nie dostrzega twoich problemów? Jak możesz mówić, że Bóg* już nie chce słyszeć o twoich sprawach? 28 Czyżbyś tego nie wiedział lub nigdy nie słyszał, że PAN jest Bogiem Wiecznym*, Stwórcą całej Ziemi? On nigdy się nie męczy i nigdy nie nuży, a Jego mądrość jest niezgłębiona. 29 On jest źródłem siły dla ludzi znękanych. On swoją mocą wspiera utrudzonych. 30 Kiedy młodzież pada znojem wyczerpana, a osoby dojrzałe chwieją się i słabną, 31 to ludzie, którzy PANU zaufali, zyskują nowe siły. Tacy wznoszą się w górę jak orły na skrzydłach; pędzą do przodu bez chwili znużenia, wciąż idą przed siebie, zmęczenia nie czując.

41

Boża pomoc dla Izraela

1 Zamilczcie wyspy i zamorskie krainy, a wasze narody niech zbliżą się do Boga i mówić się odważą. On bowiem jest gotów rozpatrzyć wasze sprawy! Wpierw jednak posłuchajcie, co On mówi do was!

2 „Kto wzbudził wielkiego króla ze Wschodu, który zwycięża wszędzie, gdziekolwiek się udaje? Kto mu pozwala podbijać liczne narody i wiązać ich królów, armie ich obracając w perzynę, a miecze ich i łuki czyniąc słomą na wietrze? 3 Kto daje mu moc do pościgów oraz bezpieczeństwo, gdy kroczy po obcej ziemi? 4 Kto dokonuje tego wszystkiego? Kto przez pokolenia kieruje sprawami ludzkości? Ja, PAN, czynię to wszystko, gdyż to ja JESTEM Pierwszy i Ostatni, czyli Początek i Koniec wszystkiego!*”.

5 Na słowa te narody bliskie i dalekie zlękły się mocno i zadrżały ze strachu. 6 Wzajemnie zaczęły sobie dodawać otuchy słowami: „Odwagi!” i „Bądźmy dzielni!”. 7 Ich rzemieślnicy w pośpiechu szykują już nowe bożki. Rzeźbiarz pogania złotnika, a odlewacz kowala. „Dobra spoina – mówią. – Wszystko idzie dobrze”. Ostrożnie łączą poszczególne części, a gdy posąg jest gotów, mocują go do podstawy, by się nie przewrócił. Następnie stawiają go na wyżynach.

8 „Ty zaś, Izraelu – mój sługo; Jakubie, którego wybrałem*; potomku mego przyjaciela Abrahama; 9 ciebie wezwałem z krańców Ziemi, abyś wiernie mi służył. Ciebie wybrałem, a nie odrzuciłem. 10 Ty bać się nie musisz, gdyż jestem przy tobie. Nie rozglądaj się na prawo czy lewo w poszukiwaniu bożków, ponieważ to JA JESTEM twoim Bogiem* i twym Wspomożycielem. Dlatego ci pomogę i podtrzymam ciebie mą potężną mocą*. 11 Spójrz, oto wszyscy twoi wrogowie, którzy gniewem pałali przeciw tobie, leżą okryci wstydem i wielką hańbą. Zginęli ci, którzy przeciwko tobie wystąpili, stali się nicością. 12 Na próżno będziesz wypatrywał ludów, które z tobą walczyły. Wszyscy przepadli, stali się nicością. 13 Gdyż to ja, JA JESTEM PANEM, twoim Bogiem*, który prowadzi cię za rękę i mówi: «Nie lękaj się, ponieważ jestem z tobą, aby ci dopomóc»!

14 Nie bój się zatem, Izraelu, bo chociaż narody gardzą tobą niczym robakiem, ja ci pomogę, gdyż jestem twym wybawcą. Ja, PAN, jestem Świętym* Izraela. 15 Ty zaś masz stać się moim narzędziem o podwójnym ostrzu do wykonania duchowego omłotu. Twoim zadaniem będzie niszczyć wszelkie bożki* i rozdzierać je na strzępy. Z pogańskimi sanktuariami poustawianymi na wyżynach postąpisz jak z plewami! 16 Zmiażdżysz je, a następnie podrzucisz wysoko, aby wiatr je chwycił, a wicher rozwiał. Ty sam zaś będziesz radować się we mnie, w twoim PANU; będziesz się chlubił tym, że JA JESTEM Świętym* Izraela.

17 A kiedy będziecie w biedzie i wielkiej potrzebie, usychając z pragnienia i ginąc bez wody; kiedy będziecie bez szans na znalezienie źródła, wówczas Ja, PAN, wysłucham waszego wołania. Z dawna bowiem jestem Bogiem* Izraela, który w potrzebie nigdy was nie opuszcza. 18 Z nagich skał górskich rzeki wam wyprowadzę, a na nizinach otworzę bijące źródła wody. Pustynie przemienię w oazy orzeźwienia. Ziemię spaloną słońcem pobudzę do życia wodą żywą. 19 Na jałowej ziemi posadzę dla was cedry, akacje i mirty, a w stepie umieszczę drzewka oliwne, jałowce, świerki i bukszpany. 20 Uczynię to, aby każdy, kto ujrzy te cuda, poznał, pojął i uznał, że to ja swoją mocą tego dokonałem, gdyż to ja, PAN, jestem Świętym* Izraela.

21 [Zaś wy, zamorskie narody], czy wasze bożki mogą uczynić to samo? Niech przyjdą i pokażą, czego mogą dokonać – mówi PAN, król Izraela*. – 22 Niechaj się zbliżą do mnie i opowiedzą, co w dawnych czasach się wydarzyło albo jaka przyszłość nadciąga z daleka. 23 Niechaj to pokażą lub dokonają czegoś, co by mnie zadziwiło. Niech cokolwiek zrobią – dobrego czy złego! 24 Lecz one są martwe i nic uczynić nie mogą, a każdy, kto je czci, jest pusty i martwy jak one. Taki razem z nimi jest mi obrzydliwy!

25 Dlatego wzbudziłem kogoś* z Północy i sprowadziłem go od Wschodu. Wezwałem go po imieniu, aby wrogich mi władców zdeptał jak błoto i zgniótł ich jak garncarz glinę.

26 Czy ktoś inny niż ja na długo wcześniej zapowiedział, co ma się wydarzyć? Czy ktoś inny przepowiedział wam wszystko, tak abyście mogli przyznać, że ma rację? Nikt taki się nie znalazł! Nie było nikogo, kto mógłby tak się odezwać! 27 Tylko ja od początku zapowiadałem Jerozolimie nadejście zwiastuna Dobrej Wiadomości! 28 Nie uczynił tego żaden z waszych bożków. Żaden z nich nigdy nic nie odpowiedział, gdy o radę go pytaliście. 29 Wszystkie wasze posągi są zwykłą ułudą! One nigdy niczego nie dokonały! Są pustką i zwodzeniem!”.

42

Wybrany sługa PANA

1 „Otóż zwiastunem tym będzie mój Sługa, Ten którego wybrałem; mój Umiłowany*, w którym złożyłem całość moich planów*. Mój Duch spocznie na Nim*, by wszystkim narodom* mógł zanieść i wyjaśnić moją sprawiedliwość. 2 Nie będzie się On spierał i nie będzie krzyczał, nikogo na ulicach błagać też nie będzie. 3 Trzciny przygiętej na pewno nie złamie, nie stłumi też knota tlącego się z ledwością*, nim sądu dokona według mojej prawdy, ogłaszając narodom moją sprawiedliwość. 4 Nie podda się i nie spocznie, aż ustanowi na Ziemi sprawiedliwość. W Jego charakterze* wszystkie narody złożą swą nadzieję*”.

5 Oto co mówi Bóg*, PAN, który uczynił Niebiosa i bardzo je rozciągnął; Ten, który stworzył Ziemię i wszystko, co jest na niej; Ten, który ludziom udziela swego tchnienia i wszelkie istoty ożywia swoim Duchem:

6 „Ja, PAN, cię powołałem, abyś objawił moją sprawiedliwość*. Będę cię strzegł i wspierał, gdyż ustanawiam ciebie Gwarantem Przymierza* dla całego ludu, któremu będziesz moją Światłością*, aby wszystkie narody zwróciły się do mnie. 7 Otworzysz oczy niewidomym* i wyprowadzisz jeńców z więzienia. Uwolnisz tych, którzy są trzymani w lochach ciemności*.

8 JA JESTEM PANEM i tylko ja nim jestem! Taki jest mój charakter. Nikomu nie oddam mojej chwały! Nie będę dzielił mej sławy z bożkami! Żadne rzeźby czy obrazy nie przejmą mej chwały! 9 Wszystko, co dotąd wam zapowiedziałem, okazało się prawdą. Teraz zapowiem rzeczy nowe. Odkryję przed wami przyszłość, zanim ona się stanie”.

Pochwalna pieśń na cześć PANA

10 Zaśpiewajcie na cześć PANA pieśń nowego rodzaju*! Po krańce Ziemi wyśpiewujcie Jego chwałę! Niech Go wychwala całe stworzenie: morza, wyspy i wszyscy ich mieszkańcy. 11 Do pieśni tej niech przyłączą się pustynie, miasta i osiedla Kedaru. Radosne okrzyki niech popłyną z Petry*, wznosząc się na szczyty gór! 12 Niech mieszkańcy wysp sławią PANA i głoszą Jego chwałę, 13 gdyż PAN pojawi się jako mocarz, niczym wojownik przesycony żarem wojny. Jego bojowy okrzyk zmiażdży wszystkich Jego wrogów 14 i powie:

„Przez wieki milczałem. W ciszy sam siebie powstrzymywałem. Lecz teraz zakrzyknę niczym rodząca kobieta. Swoim dyszeniem 15 wysuszę góry i pagórki. Gdy sprowadzę suszę, zniknie cała ich zieleń i wszystko zmarnieje. Rzeki obrócę w marne sadzawki, a stawy i jeziora przemienię w wyschniętą ziemię. 16 I wtedy poprowadzę ślepych nową drogą, wcześniej im nieznaną. Ciemność przed nimi zamienię w światłość i wygładzę ścieżki, którymi pójdą*. Sam tego dokonam i nie zaniecham*. 17 A wtedy ci, którzy swoją nadzieję w bożkach pokładają, mówiąc do nich: «Jesteście naszymi bogami!», okryją się wstydem i wielką hańbą!

Niechęć Izraela do posłuszeństwa Bogu

18 O, jakże głuchy i ślepy jest mój lud! Dlaczego nie chcecie słuchać i widzieć nie chcecie? 19 Któż na tym świecie jest równie ślepy jak mój naród* wybrany? Kto jest równie głuchy jak sługa mój, Izrael, którego do świata posłałem? 20 Widzicie, lecz pojąć nie chcecie! Macie uszy, lecz słuchać nie zamierzacie!”.

21 PAN dał Izraelowi Prawo, by pokazać światu, że jest wielki, wspaniały i sprawiedliwy*. 22 Jednak naród ten okazał się spętany swoimi słabościami. Z tego powodu są ciągle niewoleni, więzieni i usidlani. Nieustannie ograbiani stali się łupem i wzgardą między narodami i nikt nie jest chętny, by stanąć w ich obronie. 23 Tylko ci z nich, którzy patrzyli i słuchali uważnie, wyciągnęli naukę z przeszłości i przewidzieli zgubę czekającą ten naród. 24 Kto bowiem wydał Izraela na pastwę grabieży? Kto przystał na to, by został złupiony? Czyż nie sam PAN na to zezwolił? Uczynił tak, bo lud ten wciąż grzeszył, unikał postępowania Jego drogami i Prawa Jego nie słuchał! 25 Dlatego Najwyższy w swym gniewie na Izraela pozwolił, by naród ten niszczyły wojny. I chociaż pożogi ich osaczały, niczego nie zrozumieli. A nawet gdy już płonęli, nikt z nich do serca nie wziął sobie tej lekcji.

43

Wybawca Izraela

1 Lecz PAN, który powołał Izraela, w swoim miłosierdziu tak do niego przemówił:

„Nie lękaj się, gdyż to ja ciebie wykupiłem. Wezwałem cię po imieniu, więc do mnie należysz! 2 Gdy znajdziesz się w odmętach, Ja będę tam z tobą i żadna kipiel cię nie zatopi. Gdy znajdziesz się w ogniu, nie spłoniesz. Żadne płomienie cię nie pochłoną, 3 gdyż to ja, PAN, jestem twoim Bogiem*. Ja, Święty* Izraela, jestem twym Wybawcą*. W okupie za ciebie złożyłem Egipt, Sabę i Etiopię*. 4 Oni zginęli, byś ty mógł żyć. Ich życie wymieniłem na twoje, bo masz dla mnie wartość. Dlatego otoczyłem cię moją miłością.

5 Nie bój się, gdyż jestem z tobą. Zgromadzę ciebie i twoje dzieci ze wschodu i zachodu, 6 z północy i południa. Ja powiem wszystkim po krańce Ziemi: «Przyprowadźcie mi synów i córki Izraela, przyprowadźcie ich do ziemi, którą ja im dałem. 7 Niech powrócą wszyscy, którzy odwzorowują mój charakter*, ponieważ to ja ich uczyniłem – stworzyłem i ukształtowałem – dla mojej chwały. 8 W zamian zabierzcie tych, którzy są ślepi, mimo iż dałem im oczy, i którzy są głusi, mimo iż dałem im uszy».

9 A kiedy już się zgromadzą ludy i narody, zadam im pytanie: «Który z waszych bożków kiedykolwiek przeszłość wam przepowiedział? Czy choć jeden z nich wcześniej wam oznajmił cokolwiek z tego, co wydarzyło się w przeszłości? Wybierzcie sobie świadków, którzy w prawości wszystkiego wysłuchają i ocenią, czy mówię prawdę!».

10 Wy zaś, wierzący*, będziecie moimi świadkami – powiedział PAN do Izraela. – Wy, którzy prawdziwie jesteście moimi sługami. Wybrałem was, abyście mnie poznali, zaufali mi i uznali, że tylko JA JESTEM Bogiem* i nie ma żadnego innego! Nigdy takiego nie było i nigdy nie będzie.

11 Tylko JA JESTEM PANEM i poza mną nie ma innego Zbawiciela*. 12 To ja obwieściłem wasze ocalenie. Szczegółowo opisałem i zapowiedziałem, co i kiedy zamierzam czynić, a następnie wszystkiego sam dokonałem. Żaden bożek tego nie uczynił. Macie być zatem świadkami tego, że tylko JA JESTEM Bogiem* – podkreślił PAN. – 13 Od wieczności po wieczność tylko JA JESTEM Bogiem. Nie ma nikogo, kto mógłby się mi przeciwstawić, nikt bowiem nie może zmienić tego, czego ja dokonuję”.

Obietnica zwycięstwa

14 I to jeszcze powiedział PAN, wasz Odkupiciel*, Święty* Izraela:

„Ze względu na was wyślę wojska przeciw Babilonowi, które zmuszą jego mieszkańców* do ucieczki w wielkiej trwodze na okrętach. 15 JA JESTEM PAN, wasz Święty*, Stwórca* i Król* Izraela. 16 Jestem tym PANEM, który wytyczył wam drogę przez morze, osuszając ją pośród ogromu wód. 17 To ja nad to morze sprowadziłem potężne wojska egipskie, by wraz z rydwanami i końmi wprowadzić je w odmęty, które je pochłonęły. Ich życie zgasło jak knot świecy zduszony palcami.

18 Nie utknijcie jednak w myśleniu jedynie o tym, co kiedyś się wydarzyło. Nie wiążcie się nieustannym rozważaniem przeszłości. 19 Wszystko to jest niczym wobec tego, co dopiero mam zamiar uczynić. Dokonam bowiem czegoś zupełnie nowego*. Uważajcie, gdyż On już niedługo wzejdzie niczym młody zakorzeniony pień*. Czyżbyście tego nie rozumieli? Ja wyznaczę Mu drogę przez pustkowia* i sprawię, że Jego strumienie popłyną* tam bez przeszkód. 20 Dzikie strusie i szakale będą mi wdzięczne za wodę na pustyni. Uczynię to, by na pustkowiach mój lud wybrany miał się czym nasycić*. 21 Lud, który kiedyś powołam do istnienia, będzie cześć mi oddawał przed całym światem*.

22 Tymczasem ty, Izraelu*, wcale mnie nie wzywałeś, bym przyszedł ci z pomocą. Wygląda na to, że się mną zmęczyłeś! 23 Przestałeś składać mi baranki w ofierze całopalnej i ofiar krwawych również zaprzestałeś. Mogłeś mnie uczcić chociaż ofiarą bezkrwawą, lecz i tej mi pożałowałeś. Nie upominałem się o nie ani nie naprzykrzałem się żądaniem ofiar ze zbóż i kadzidła. 24 Żałowałeś srebra na zakup trzciny* pachnącej i tłuszczu wybornego do wytworzenia kadzidła dla mnie. Nie żałowałeś mi jedynie swych grzechów obrzydliwych, którymi mnie dręczyłeś i ciągle zamęczałeś. 25 A przecież to ja i tylko ja byłem tym, który dla twego dobra grzechy twoje zmazywał i nigdy do nich nie wracał. 26 Jeśli masz cokolwiek na swoją obronę i chciałbyś udowodnić swoją sprawiedliwość, to stań teraz i mów, aby odświeżyć moją pamięć i racji twych wysłuchać. 27 Już twoi przodkowie przeciw mnie grzeszyli, a twoi kapłani łamali moje prawa. 28 Dlatego hańbą okryłem twych przywódców, a Izrael skazałem na wstyd i zagładę”.

44

Tylko PAN jest Bogiem

1 „Lecz teraz uważnie posłuchaj mnie Izraelu, którego wybrałem na mojego sługę! 2 Ja, PAN, twój stworzyciel, który od wieków wspomagam cię nieustannie, mówię teraz do ciebie: «Nie lękaj się, Izraelu*, którego wybrałem na mojego sługę!». 3 Wyleję bowiem mego Ducha* i me błogosławieństwo na twoje dzieci niczym zdrój wody żywej, by w pełni ugasiły swe duchowe pragnienie i nasyciły nim wszystko, co jest wyschnięte*. 4 Będą dobrze wzrastać jak trawa obficie podlewana, jak wierzby zasadzone nad brzegami rzek. 5 Niektórzy z nich wyznają: «Ja należę do PANA», inni nazwą siebie «Potomstwem Jakuba». Jeszcze inni wypiszą na swoich rękach «Dla PANA» i przyjmą na siebie tożsamość* Izraela”.

6 Posłuchajcie jeszcze, co mówi PAN, król Izraela, jego Odkupiciel* – PAN Zastępów*:

„Ja jestem Pierwszy i Ostatni – Początek i Koniec Wszystkiego*. Oprócz mnie nie ma żadnego innego boga. 7 Jeśli ktoś uważa, że jest podobny do mnie, i może ogłosić, co w przyszłości wydarzy się z całą pewnością, to niech powstanie i to przedstawi! Niech dokona tego, co ja czynię od wieków!

8 Nie lękaj się, mój ludu, ani się nie trwóż! Czyż ja od dawna wszystkiego wam nie zapowiadałem? Jesteście zatem moimi świadkami, których zadaniem jest ogłoszenie, że tylko JA JESTEM Bogiem i poza mną nie ma żadnego innego! Czy ktoś inny jest Skałą*? Przecież poza mną nie ma żadnej Opoki!”.

Kult bożków objawem głupoty prowadzącej do bałwochwalstwa

9 O, jakże bezdennie głupi są ci, którzy bożki sobie wyrabiają, aby do nich się modlić! Twórcy obrazów i posągów są niczym, a ich wyroby są tego najlepszym dowodem, gdyż owe bożki niczego nie widzą i niczego nie wiedzą. Nic zatem dziwnego, że ci, którzy oddają im cześć, okrywają się przeogromną hańbą. 10 Któż, jeśli nie bezdenny głupiec, podejmuje się wykonania sobie wizerunku jakiegoś „boga”, który w niczym nie może mu pomóc ani przynieść żadnego pożytku! 11 Wszyscy, którzy czczą bożki, staną kiedyś przed PANEM okryci wielkim wstydem. Razem z nimi staną przed PANEM wszyscy ich wytwórcy, którzy – choć są tylko ludźmi – twierdzą, że potrafią wykonać „boga”. Wszyscy oni zostaną ogarnięci wstydem, hańbą i wielkim przerażeniem.

12 Zobaczcie, jak oni to robią. Najpierw kowal idzie do kuźni, aby przygotować ostre dłuto. Rozpalone żelazo kładzie na kowadle i z całych sił uderza w nie ciężkim młotem, nadając mu kształt potrzebny rzeźbiarzowi. Ta praca mocno go wyczerpuje – odczuwa głód i pragnienie, opada z sił i czuje się zmęczony. 13 Następnie rzeźbiarz wykonuje projekt i pomiary*, kreśląc rylcem znaki na wybranej przez siebie kłodzie drewna. Gdy już to zrobi, bierze ostre dłuto, by pięknie wyrzeźbić postać podobną do człowieka. W ten sposób uzyskuje „cudownego” bożka, który wcale nie może poruszyć się z miejsca, w którym został ustawiony.

14 A w jaki sposób rzeźbiarz wybiera kłodę drewna? Najpierw zasadza leśne drzewa, które wzrastają dzięki mojemu deszczowi. Następnie ścina cedry, cyprysy i dęby, by wybrać to, które okaże się najtwardsze. 15 Gdy już upatrzył sobie kłodę drewna, to reszty używa na opał, by ogrzać siebie i upiec chleb. Z wybranej kłody wykonuje bożka, któremu ludzie będą cześć oddawać, kłaniając się, klękając i wielbiąc go z serca. 16 Tak właśnie się dzieje! Część ściętego drewna idzie na spalenie. Dzięki temu może upiec sobie mięso, by głód zaspokoić i dobrze się ogrzać. 17 Zaś z drewna, które sobie pozostawił, rzeźbi bożka, przed którym ze czcią pada na twarz i klęcząc, z serca modli się do niego: „Ocal mnie, bo przecież jesteś moim bogiem!”. 18 Ach, jakaż jest to głupota i jaka niewiedza! Ich oczy są jakby mgłą przesłonięte, tak iż prostej prawdy dostrzec nie potrafią! Ich umysły są tak mocno zamroczone, że nie są w stanie niczego zrozumieć! 19 Nawet rzemieślnik, który wykonał bożka, nie ma w sobie najmniejszej refleksji, aby móc powiedzieć: „Przecież to tylko kloc zwykłego drewna, którego połowę spaliłem, aby się ogrzać, chleb upiec i usmażyć mięso. Jakże zatem część drewna, która pozostała, może stać się bóstwem? Czy powinienem czynić taką obrzydliwość, by cześć i hołd oddawać kawałkowi drewna?”. 20 Jest on jak biedak, którego zwiedzione serce karmi się popiołem. Ufa bowiem czemuś, co jego duszy ratunku nie przyniesie. Nie potrafi się ocknąć, by sam siebie zapytać: „Czy to coś, co trzymam w ręku, nie jest zwodzeniem i zwykłym oszustwem?”.

21 [Zaś do Izraela PAN tak przemówił:]

„Jakubie, zważaj na swe postępowanie, gdyż jesteś moim sługą. Ja, PAN, ciebie ukształtowałem, więc nie waż się o mnie zapomnieć! 22 To ja twoje występki usunąłem jak mgłę o poranku, a grzechy wymazałem niczym chmury w południe. Uczyniłem to, byś swobodnie mógł do mnie powrócić. Za twoją wolność zapłaciłem wysoką cenę!”.

23 Radujcie się, Niebiosa, gdyż PAN dokonał cudownej rzeczy! Wesel się, Ziemio, wołajcie z radości góry i wszystkie drzewa leśne! PAN bowiem odkupił Jakuba i chwałę swą ukazał Izraelowi! 24 Słuchaj więc, Izraelu, co mówi PAN, twój Odkupiciel*, który cię ukształtował w łonie matki twojej:

„JA JESTEM PANEM. Ja sam wszystko uczyniłem, gdy jeszcze nikogo przy tym nie było. To ja rozwinąłem nieboskłon i ukształtowałem powierzchnię Ziemi. 25 To Ja demaskuję wróżbitów i fałszywych proroków. Niweczę ich dzieła i ujawniam, że są kłamcami. To ja wykazuję, że są głupcami, którym brak jest wiedzy i rozeznania. 26 Jednocześnie potwierdzam i wypełniam zapowiedzi moich proroków! To ja przez nich mówię do Jerozolimy, że zasiedlę ją od nowa, a miastom Judy obiecuję, iż zostaną odbudowane! 27 Możecie mi zaufać, bo kiedy mówię do rzek: «Wyschnijcie!», one wysychają, 28 a gdy wspominam, że Cyrus będzie moim pasterzem, to niezawodnie nim będzie. Z mojej woli zleci on odbudowanie Jerozolimy i podniesienie z gruzów świątyni”.

45

Cyrus – zwycięski sługa PANA

1 PAN zapewnił Cyrusa, którego namaścił na króla i uzbroił w siłę, by mógł podporządkować sobie narody, a ich władców przejąć tak wielkim drżeniem i strachem, że otworzą przed nim bramy swoich twierdz i nigdy ich mu nie zatrzasną. Wyraził to słowami:

2 „Ja sam pójdę przed tobą, Cyrusie, i wyrównam ci góry, roztrzaskam spiżowe bramy i połamię żelazne zasuwy. 3 Dam ci skarby ukryte w lochach i bogactwa schowane w kryjówkach, abyś poznał, że to JA JESTEM PANEM, Bogiem* Izraela, Tym, który cię wezwał po imieniu.

4 Czy wiesz, z jakiego to powodu wezwałem cię do tego zadania? Uczyniłem to z uwagi na mego sługę Jakuba, to znaczy Izraela, którego wybrałem do realizacji innego celu. To ja nadałem ci imię oraz tytuł królewski, choć wtedy jeszcze mnie nie znałeś. 5 Ja bowiem jestem PANEM i poza mną nie ma żadnego boga! Choć wcześniej mnie nie znałeś, ja przygotowałem ciebie, 6 by wszyscy mieszkańcy Ziemi, od wschodu aż po zachód, poznali, że oprócz mnie nie ma innego Boga. Ja, PAN, jestem Bogiem i nie ma innego! 7 Światłość i ciemność są moim dziełem. Szczęście i nieszczęście zależą ode mnie. JA JESTEM PANEM, Stwórcą wszystkiego! 8 To ja z góry zsyłam rosę błogosławieństwa i moją sprawiedliwość z obłoków, a Ziemia niech się szeroko otworzy i wyda owoc zbawienia oraz prawości. Ja, PAN, wszystko to czynię!”.

9 Biada temu, kto trwa w sporze ze swoim Stwórcą! Taki przypomina skorupy potłuczonego glinianego naczynia. Czy glina w ogóle ma prawo dyskutować z tym, który ją formuje*? Czy do tego, który kształt jej nadaje, ma prawo powiedzieć: „Zatrzymaj się! Co robisz?!”. 10 Biada temu, kto występuje przeciwko ojcu i mówi: „Po co mnie spłodziłeś?”, a matce wypomina: „Niepotrzebnie mnie urodziłaś”. 11 Z tego powodu PAN, Święty* Izraela, mówi do ludu, który sam stworzył:

„Dlaczego podajecie w wątpliwość to, co ja czynię? Dlaczego chcecie mnie pouczać w sprawie moich dzieci i mówić, co robić powinienem? 12 To przecież ja stworzyłem Ziemię i na niej życie ludziom dałem. Swymi rękami rozpiąłem nieboskłon, a gwiazd miliardy swym słowem powołałem. 13 To ja wzbudziłem Cyrusa, by plan mój wykonał, i będę kierował jego krokami. On odbuduje moje święte miasto* i lud mój wypuści z krainy wygnania. Nie będzie żądał z tego tytułu żadnego wykupu, gdyż ja, PAN Zastępów*, tak zdecydowałem!”.

PAN Bogiem wszystkich ludzi

14 PAN powiedział również:

„Robotnicy z Egiptu, kupcy z Etiopii* i postawni Jemeńczycy* staną się waszymi poddanymi. Przyjdą do was ze wszystkim, co mają, i będą wam podlegli jak niewolnicy w łańcuchach. Będą wam cześć oddawać, mówiąc: «Tylko wśród was jest Bóg* prawdziwy i nie ma żadnego innego. Niczym są bożki innych narodów»”.

15 To prawda, Boże* Izraela, nasz Wybawco*! Ty jesteś Bogiem*, który działa w przedziwny i tajemniczy sposób! 16 Wszyscy, którzy sprawiają sobie obrazy lub figury bożków, zostaną upokorzeni i okryją się hańbą! 17 Lecz Ty, PANIE, ocalisz Izrael. Na wieki go wybawisz swoją zbawczą mocą. Uchronisz go od hańby, wstydem nie obarczysz*.

18 PAN, który jest Bogiem*; Ten, który stworzył Niebiosa i Ziemię i wszystkiemu wyznacza miejsce właściwe; Ten, który pustą Ziemię Słowem ukształtował tak, by się zapełniła i była zamieszkana; On sam do was mówi i wam oświadcza:

„JA JESTEM PANEM* i nie ma innego! 19 Zawsze otwarcie wszystko oznajmiałem! Nigdy nie czyniłem niczego po cichu lub w mrocznych zakamarkach, gdzie można by było mnie nie zrozumieć!

Od zawsze powtarzałem ludowi Izraela*: «Daremnie szukacie mnie tam, gdzie wam zabroniłem*!». JA JESTEM PANEM, który zawsze mówi tylko to, co jest słuszne i prawdziwe!

20 A jeśli chodzi o ludzi ze wszystkich innych narodów, to mówię do nich: «Zgromadźcie się i przyjdźcie do mnie! Stawcie się przede mną wy, którzy uciekacie od składania czci posągom lub obrazom; wy, którzy buntujecie się przeciwko modlitwom do martwych bożków, które nikogo ocalić nie mogą! 21 Głośno i jasno mówcie o swoich przekonaniach! Naradzajcie się wspólnie, w jaki sposób przedstawiać swoim narodom, kto od dawien dawna wyraźnie mówił, że jest Jedynym Bogiem». Ja, PAN, to czyniłem, gdyż poza mną nie ma innego Boga*! Jedynie JA JESTEM Sprawiedliwy* i tylko JA JESTEM Zbawicielem*! Poza mną nie ma innego! 22 W sprawie zbawienia niech cały świat zwraca się jedynie do mnie, gdyż tylko JA JESTEM żywym Bogiem* i oprócz mnie nie ma żadnego innego! 23 Przysięgam na siebie samego, że wszystko, co mówię, jest prawe, a moje Słowo jest nieodwołalne*. Przede mną każdy człowiek padnie na kolana* i każdy zda relację ze swojego życia*, 24 mówiąc: «To prawda, jedynie PAN jest źródłem prawości i mocy». 25 Całe prawowite potomstwo Izraela* odnajdzie sprawiedliwość we mnie, w swoim PANU i tylko mną będą się chlubić”.

46

Fałszywi bogowie Babilonu

1 Kiedy na grzbiety wołów włożono bożki Bela i Nebo*, zwierzęta te ugięły się pod ich ciężarem! 2 Chwilę potem runęły na ziemię razem z posągami. Bóstwa te nie były w stanie nikogo ochronić, nawet samych siebie. Okazały się niewolnikami wołów, razem z którymi padły. [I wtedy PAN powiedział:]

3„Słuchaj mnie, Jakubie; słuchaj, cała Reszto domu Izraela! To ja was chroniłem od czasu poczęcia i wspomagałem od chwili waszych narodzin. 4 Chcę być wam Bogiem przez całe wasze życie, także w starości, gdy głowy wasze okryje siwizna. Ja bowiem was stworzyłem i dalej będę troszczyć się o was. Przez całe wasze życie będę się wami opiekować i was ocalę.

5 Czy jest ktoś inny, kogo moglibyście ze mną porównać? Czy dysponujecie podobizną takiej postaci? 6 Czy może być to posąg ze złota ulany przez rzemieślnika, któremu ktoś sowicie zapłacił srebrnymi monetami? Czy klękanie przed takim posągiem czyni z niego boga? 7 Przecież on sam nie jest w stanie ruszyć się z miejsca. Stoi tam, gdzie go ustawią, kiedy już skończą obnosić go na swych ramionach. A gdy ktoś modli się do takiego, daremnie czeka na jakąś odpowiedź. Nie ma on bowiem mocy, by kogokolwiek z kłopotów wyratować.

8 Zapłońcie więc wstydem, wszyscy buntownicy, i z głębi serca szybko się nawróćcie! 9 Wspomnijcie wszystko, czego dokonałem; wszystko, co przez wieki dla was czyniłem. Tylko ja jestem Bogiem* i poza mną nie ma innego. Jestem jedynym Bogiem*, z którym nikt nie może się równać! 10 Tylko Ja w prawdzie obwieszczam wszelkie przyszłe sprawy, zanim się wydarzą. To, co planuję, spełni się niechybnie, gdyż zawsze dokonuję wszystkiego, co zamierzam. 11 To ja wezwałem Cyrusa, króla ze Wschodu, niczym drapieżnego ptaka, aby wykonał moje polecenie. Wcześniej zapowiadałem, że to zrobię, i w końcu to uczyniłem.

12 Słuchajcie mnie, ludzie o upartych sercach – wy, którzy zboczyliście daleko od prawości! 13 Moja sprawiedliwość już się przybliża. Jest całkiem niedaleko! Nie będę więcej zwlekać ze zbawieniem*, które zaoferuję Jerozolimie*, aby ukazać Izraelowi moją wielką chwałę”.

47

Zapowiedź upadku Babilonu

1 „Ty zaś, niezdobyta* córo Babilonu, porzuć swój tron i siądź w prochu ziemi, gdyż dni twojej chwały, dumy i czci właśnie przeminęły! Dziewico chaldejska*, już nigdy więcej nie zostaniesz nazwana łagodną i delikatną. 2 Chwyć żarna w swe ręce i zacznij mielić ziarno. Zdejmij z twarzy woalkę i suknię swą unieś, gdy będziesz wracała przez rzeki i strumienie. 3 Twa nagość i pohańbienie będą wszystkim znane, gdyż pomstę wezmę na tobie i nie dam się ubłagać – 4 mówi nasz Odkupiciel*, którego imię brzmi: PAN Zastępów*, Święty* Izraela. – 5 Córo babilońska, milcząc, odejdź w mrok, gdyż nikt już nigdy nie nazwie cię władczynią królestw. 6 Gdy rozgniewałem się na mój lud i karcąc go, pozwoliłem, by wpadł w twoje ręce, ty, córo Babilonu, żadnego miłosierdzia mu nie okazałaś*. Nawet starców zmuszałaś do dźwigania nadmiernych ciężarów. 7 Myślałaś sobie: «Na zawsze już będę królową* świata!». Jednak nie wzięłaś sobie do serca nauki, której dostarcza historia. A trzeba ją było przemyśleć do końca.

8 Jesteś żądną przyjemności wyuzdaną Nieprzyzwoitością*, która prowadzi życie w przepychu i luksusie, a na dodatek cieszy się pozornym bezpieczeństwem*. Pławisz się w przechwałkach, jakby nikt na świecie nie był silniejszy od ciebie albo potężniejszy! Tak mówisz do siebie: «Daję sobie radę. Z niczego przed nikim nie muszę się tłumaczyć. Wdową nigdy nie będę, dzieci nie utracę!». 9 A jednak rzeczy te nagle spadną na ciebie – jednego dnia: wdowieństwo i utrata dzieci. Wszystkie te nieszczęścia spadną na ciebie, pomimo twoich czarów i twych mnogich zaklęć.

10 Czułaś się bezpieczna w swojej nikczemności. Mówiłaś: «Nikt mnie nie widzi ani nie śledzi». Twa rzekoma mądrość i wiedza cię zwiodły. Dlatego odwróciłaś się ode mnie i od mego SŁOWA, sama sobie wmawiając, że dasz sobie radę. Mówiłaś: «Poradzę sobie ze wszystkim. Z niczego przed nikim nie muszę się tłumaczyć!». 11 Dlatego straszna klęska znienacka spadnie na ciebie, a żadne z twych zaklęć tego nie powstrzyma. Będzie to nieszczęście nie do zażegnania. Gdy przyjdzie twa zguba, będziesz zaskoczona.

12 Wtedy wezwiesz demony, które czciłaś przez lata*, i będziesz je błagać, by strach w innych wzbudziły. 13 Zgromadzisz też doradców: wróżbitów, astrologów*, aby ci radzili, przyszłość odkrywali. 14 Jednak ich rady będą jak plewy rzucone do ognia, gdyż tacy nawet swej duszy z płomieni wyrwać nie mogą. Nie spodziewaj się zatem pomocy z ich strony. Miejsce ich kaźni nie będzie żarem, przy którym można się ogrzać. 15 Tacy są bowiem wszyscy twoi przyjaciele, z którymi zadawałaś się od czasów młodości. Każdy z nich pobłądził i żaden ci nie pomoże”.

48

Krnąbrny lud PANA

1 „A ty, domu Jakuba, wyciągnij z tego wnioski! Słuchajcie mnie wy wszyscy, którzy nosicie imię Izraela i pochodzicie od Judy. Słuchajcie wy, którzy żyjąc bez prawdy i prawości, składacie przysięgi na PANA* i przyzywacie Boga* Izraela. 2 Chociaż sami siebie nazywacie ludem świętego miasta, twierdząc przy tym, że Bóg* Izraela – PAN Zastępów* – jest waszym oparciem, 3 to przypomnijcie sobie, że z dawien dawna ciągle was ostrzegałem przed tym, co w przyszłości niechybnie się wydarzy. A kiedy w końcu zacząłem działać, moje zapowiedzi wszystkie się spełniły.

4 Wiem, jak bardzo krnąbrni i uparci jesteście. Wasze karki są twarde, jakby ich ścięgna były z żelaza, a czoła harde, jakby wykonane z miedzi. 5 Dlatego od dawna was uprzedzałem, informowałem o tym, co zamierzam uczynić, aby nikt nie powiedział: «Mój bożek to uczynił. Posąg, któremu cześć składam, zarządził to wszystko i swoją mocą sprawy te ułożył». 6 A skoro wszystko ode mnie słyszeliście i widzieliście, jak krok po kroku to realizuję, dlaczego przyznać nie chcecie, że to ja, nie bożki, miałem w pełni rację? Zatem od tej chwili będę wam ogłaszać całkiem nowe rzeczy, o których nigdy wcześniej nic nie wspominałem. 7 Będą to nowe sprawy, niedawno ustalone, które nigdy wcześniej nie miały miejsca w historii. Chodzi o to, aby nikt nie mógł o nich powiedzieć, że znał je już wcześniej.

8 Dotąd o tych sprawach nigdy nie wspominałem, gdyż wiem, jak bardzo wiarołomni jesteście. Już od narodzin każdy z was ma charakter buntownika, dlatego słusznie w ten sposób jesteście określani*. 9 Jednak ja, z powodu mojego charakteru*, powściągałem swój gniew i jak dotąd was nie wytraciłem. 10 W zamian za to poddałem was przetapianiu jak srebro, które się oczyszcza w piecu pełnym ognia. W tym celu umieściłem was na stosie cierpienia. 11 Jakże bowiem, nieustannie mnie znieważając, moglibyście innym rzetelnie mój charakter przedstawiać? Zatem wszelkie działania, które wobec was podejmuję, czynię wyłącznie z uwagi na samego siebie, gdyż nie pozwolę, aby moja chwała została przez kogokolwiek naruszona!

Wyrwanie z mocy Babilonu

12 Posłuchaj mnie, domu Jakuba; posłuchaj Izraelu, którego wybrałem! Tylko JA JESTEM Bogiem! JA JESTEM Pierwszy i Ostatni*. 13 To ja założyłem fundamenty Ziemi i swoją mocą* nieboskłon nad nią rozciągnąłem. Wyrzekłem słowo i one powstały. 14 Czy wszystkie bożki razem zebrane mogłyby złożyć takie oświadczenie? A teraz wam oświadczam, że Cyrus, mój Ulubieniec*, wypełni moją wolę. On położy kres panowaniu Babilonu i zada klęskę wojskom chaldejskim*”.

15 Raz jeszcze dokładnie posłuchajcie, co PAN do was mówi:

„To ja i tylko ja powołałem Cyrusa – wezwałem go i tutaj przyprowadziłem. To również ja będę go wspierał, aby pomyślnie wykonał wszystko, co zamierzyłem. 16 Przybliżcie się do mnie, abyście mogli zrozumieć te sprawy! Nie zawsze bowiem posługiwałem się tajemnicą. Z początku mówiłem tak, abyście nie mieli żadnych trudności w zrozumieniu”.

Ostatnio otrzymałem od Pana* kolejną wiadomość, jaką PAN posłał mi w swoim Duchu, 17 bym przekazał ludowi to, co On, PAN, wasz Odkupiciel*, Święty* Izraela, do was mówi:

„Izraelu! JA JESTEM PANEM, Bogiem*, który cię poucza o tym, co jest dobre, i prowadzi drogą, którą masz iść*. 18 O, gdybyś tylko zważał na moje przykazania, wówczas mój pokój* wypełniłby ciebie niczym niezmącona rzeka, a twoja prawość kołysałaby cię łagodnie jak fale morza. 19 Twoje potomstwo byłoby jak piasek nad brzegiem morza* – zbyt liczne, aby je policzyć. Nie byłoby też żadnego powodu, bym musiał usunąć* ciebie na zawsze sprzed mego oblicza, skazując tym samym na wieczną zagładę!”.

20 Ciesz się zatem, Izraelu, ocaleniem z niewoli! Opuść już Babilon, krainę Chaldejczyków! Uchodź z niej z radością i pieśnią na ustach, aby krańce Ziemi głośno usłyszały, że to PAN wybawił swe sługi – naród Izraela*!

21 A kiedy mozolnie pustynię przemierzali, nie czuli pragnienia, gdyż Najwyższy prowadził ich za rękę. On sprawiał, że woda tryskała im ze skały; by ich napoić, opokę rozłupywał! 22 Jednak PAN ciągle im przypominał:

„Żaden przewrotny człowiek pokoju we mnie nie zazna*”.

ZAPOWIEDŹ MESJASZA

49

Poszerzenie misji Izajasza

1 Słuchajcie mnie, mieszkańcy wysp i zamorskich krain! PAN powołał mnie, zanim się urodziłem; wezwał mnie po imieniu, gdy byłem jeszcze w łonie matki. 2 Sprawił, że słowa ust moich stały się ostre jak miecz obosieczny*. W mocy swej zanurzył i uczynił mnie twardym jak strzała w Jego kołczanie. 3 Następnie powiedział do mnie:

„Jesteś moim sługą w Izraelu, w którym pragnę ujawnić moją chwałę”.

4 Wtedy z rezygnacją tak odpowiedziałem: „O PANIE, sądzę, że na próżno w tej sprawie się trudziłem*! Na marne poszedł cały mój wysiłek; w ogóle niczemu się on nie przysłużył. Jednak w Twoim ręku, PANIE, wszystko pozostawiam; Ty, Boże*, ustal, co się należy”.

5 Wówczas PAN, który ukształtował mnie w łonie matki, abym na zawsze był Jego sługą, nakazał mi, bym starał się sprowadzić lud Izraela z powrotem do Niego. Następnie PAN otoczył mnie swą chwałą. Mój Bóg*, wypełniając mnie swoją mocą, 6 rzekł:

„Nie wystarczy jednak, że jesteś moim sługą dla podźwignięcia Jakuba z upadku i sprowadzenia Reszty Izraela z powrotem do mnie. Zdecydowałem zatem, że ustanowię cię światłością dla wszystkich narodów, aby zbawienie, które przygotowałem, dotarło aż po krańce Ziemi*”.

7 I PAN, Odkupiciel* Izraela oraz jego Święty*, powiedział do mnie*, wzgardzonego przez naród, a przez możnowładców odrzuconego:

„Gdy ujrzą cię królowie, powstaną, by szacunek ci okazać, a książęta uniżą się w hołdzie, gdyż to ja, PAN – z uwagi na moją wierność – ciebie wybrałem. Ja, PAN, Święty* Izraela, ciebie wybrałem”.

Obietnice odnowy dla Izraela

8 I jeszcze to PAN powiedział:

„Wcześniej, gdy uważałem to za słuszne*, szybko ci odpowiadałem* i przychodziłem z pomocą, kiedy było trzeba! Teraz przez twoje ręce dam Izraelowi znak obietnicy, że ziemię dla niego odzyskam i ponownie dam ludowi jego spustoszone dziedzictwo. 9 Uczynię to, aby uwięzieni zrozumieli, że mogą wyjść na wolność, a pogrążeni w ciemnościach, że mogą stanąć w Światłości!

A jeśli to uczynią, staną się moimi owcami, które paść się będą na zielonych pastwiskach na wzgórzach, które do niedawna były całkiem nagie. 10 Nie będą już głodować ani cierpieć pragnienia, więcej nie doświadczą spiekoty pustyni, która pali słońcem i smaga wiatrami. Ja sam bowiem, litując się nad nimi, poprowadzę ich do źródła wody żywej*.

11 Drogi przez góry im wyrównam, a trakty w dolinach znacząco podwyższę, aby 12 lud mój bez przeszkód mógł wrócić z daleka, z krajów, które leżą na północy i na zachodzie, a także z tych odleglejszych – z południa Egiptu*”.

13 Weselcie się, Niebiosa, i ciesz się, cała Ziemio! Niech wasza radość wzbije się na szczyty gór! PAN bowiem pocieszył swój lud i okazał ubogim swoje zmiłowanie.

14 „O, Jerozolimo*, dlaczego akurat ty mówisz: «PAN mnie opuścił, mój Pan* o mnie zapomniał»? 15 Powiedz mi, czy matka może zapomnieć o dziecku, które z wielką troską piersią wykarmiła? Czy może nie czuć miłości do tego, które urodziła? A nawet gdyby coś takiego stało się możliwe, to Ja nigdy o tobie nie zapomnę! 16 Zobacz… twe imię jest wyryte na moich dłoniach, a twe zburzone mury mam wciąż przed oczami.

17 Już wkrótce twoje potomstwo wróci do ciebie, zaś wszyscy, którzy chcieli ciebie zniszczyć, odejdą daleko. 18 Rozejrzyj się dookoła! Twe dzieci już się szykują i zbierają, by wrócić do ciebie. Ja, PAN, przysięgam ci na moje życie, iż one będą jeszcze dla ciebie jak ślubne klejnoty i liczne ozdoby, którymi się przystroisz. 19 Obecnie jesteś zniszczona i spustoszona, jednak już wkrótce, gdy odstąpią twoi wrogowie, zaludnisz się tak bardzo, że twoim mieszkańcom będzie za ciasno. 20 Pokolenia zrodzone na wygnaniu, które przyjdą do ciebie, powiedzą: «Tu jest zbyt tłoczno. Potrzeba nam więcej przestrzeni!». 21 Wówczas pomyślisz sobie: «Kto przydał mi tak wiele potomstwa? Przecież większość mych dzieci została zabita lub wzięta do niewoli. Sama i bezpłodna tu pozostałam. Kto zrodził te dzieci? Kto wzbudził je dla mnie?»”.

22 Posłuchaj zatem, co mówi Pan* – twój PAN:

„Na skinienie mej dłoni narody i ludy uwolnią twe potomstwo. Sprowadzę do ciebie maleńkich chłopców karmionych piersią oraz małe dziewczynki tulone w ramionach. 23 Królowe będą ich piastunkami, a księżniczki ich mamkami. Będą się tobie kłaniać twarzą do ziemi i zlizywać proch z twoich stóp*. Wtedy poznasz, że JA JESTEM PANEM, a ci, którzy Mi ufają, nigdy wstydem się nie okryją.

24 Sama pomyśl, czy potężny wojownik odda łupy ze swej własnej woli* albo tyran uwolni jeńców, których zagarnął*? Jednak ja, 25 PAN, ci ogłaszam: «Jeńcy zostaną uwolnieni, a łupy odzyskane, gdyż to Ja sam będę walczył z tymi, którzy z tobą walczą, by dzieci twoje ocalić! 26 Twoich wrogów nakarmię ich własnymi ciałami, a rzeką ich własnej krwi upiję ich jak winem. Cały świat dowie się, że to Ja, PAN, jestem twoim Wybawcą* i twoim Odkupicielem*, Mocnym* Izraela*»”.

50

1 A do Izraela PAN tak powiedział:

„Czy zapomnieliście o liście rozwodowym*, który wręczyłem waszej społeczności, gdy was odprawiałem? Czy zapomnieliście, że to ja sprzedałem was moim wierzycielom jako niewolników? Wszystko to wydarzyło się z powodu waszych win! 2 Czy byłem zbyt słaby, aby was ocalić? Wcale nie, lecz kiedy przybyłem do waszej społeczności, nikt na mnie nie czekał, a kiedy wołałem, nikt nie odpowiadał! To był główny powód! Ja przecież mogę sprawić, iż morze wyschnie na mój rozkaz, a rzeki zamienią się w pustynie, pozostawiając w swych korytach cuchnące ryby, które zdechły, wody pozbawione. 3 Ja bowiem jestem tym, który niebiosa okrywa mrokiem, by skryć je w żałobie”.

Posłuszny Sługa PANA

4 Pan BÓG* dał mi słowa mądrości, bym wiedział, co mam powiedzieć wszystkim utrudzonym. Każdego poranka budzi mnie i poucza, abym rozumiał, czego On ode mnie oczekuje. 5 Słucham, gdy Pan, mój BÓG*, mówi do mnie. Nigdy się nie buntuję ani nie odwracam. 6 Grzbiet mój wystawiam na razy bijących, twarzy nie zakrywam przed policzkowaniem. Oblicza mego nie odwracam, kiedy oprawcy ze mnie szydzą i plują mi w twarz, ciągle ubliżając*.

7 Lecz ja niczego się nie wstydzę, gdyż Pan BÓG* mnie wspiera. Twarz kamienną przybrałem, bo wiem, że hańby nie doznam. 8 Ten, który jest źródłem mej sprawiedliwości, jest blisko mnie. Któż zatem ośmieli się mi przeciwstawić? Gdzież są moi wrogowie? Niechaj się ujawnią!

9 Pan BÓG* jest przy mnie! Któż zatem winę może mi zarzucić*? Wszyscy, którzy mnie oskarżają, zostaną zniszczeni jak stare szmaty żarte przez mole! 10 Ten, kto prawdziwie boi się PANA, niech się wsłuchuje w głos Jego Sługi*, zaś ten, kto żyje w duchowym mroku, ograbiony z Bożej światłości, niech w PANU złoży całą swą nadzieję i zacznie polegać na Bogu*! 11 Lecz wszyscy, którzy sami własny żar rozniecają i strzały ogniste sobie szykują, zostaną pogrążeni w ogniu, który rozpalili! On będzie dla nich źródłem cierpienia, w którym na wieki zostaną powaleni.

51

Wezwanie do zaufania PANU

1 Słuchajcie mnie wszyscy, którzy tęsknicie za prawością i szczerym sercem szukacie PANA! Spójrzcie na Tego, który jest Skałą*, i dobrze sobie to uświadomcie, z jakiej przepaści On was wydobył. 2 Spójrzcie też na Abrahama – waszego ojca – i na Sarę, która na świat was wydała*. Najwyższy go powołał i pobłogosławił, aby się mnożył i stał wielkim narodem. 3 PAN swym miłosierdziem pocieszy ziemię Izraela* i sprawi, że znów rozkwitnie to, co zostało zrujnowane. Jej pustynie zamienią się w piękne ogrody, podobne do ogrodu w Edenie, a stepy zamienią się w ogrody PANA. Wesele i radość w nich zapanują, wzniosą się pieśni pochwalne i zabrzmią dziękczynienia.

4 „A teraz wszystkie ludy, słuchajcie mnie uważnie, gdyż do was wkrótce skieruję moje SŁOWO*. Skieruję je do was jako światłość* dla wszystkich narodów. 5 Bliski jest czas objawienia mej sprawiedliwości* i zbawienia, które przygotowałem – tego zbawienia, za którym tęsknią wszystkie narody*. I znajdą je w moich ramionach. 6 Wznieście swe oczy w Niebiosa i spójrzcie w dół, na Ziemię. Nadejdzie czas, że Niebiosa jak dym się rozwieją, a Ziemia zużyje jak stara szmata*. Jej mieszkańcy będą padali jak muchy, lecz zbawienie, które ja dam, będzie trwało na wieki. Sprawiedliwość, którą ja przyniosę, nigdy się nie skończy.

7 Słuchajcie mnie wszyscy rozumiejący, na czym polega moja sprawiedliwość*, wszyscy przechowujący w swoich sercach prawość. Nie bójcie się ludzkich obelg i zniewag się nie lękajcie, 8 ponieważ oni sami zniszczeją jak znoszone ubranie, a ich sprawiedliwość zginie jak wełna pożarta przez mole! Tymczasem moja sprawiedliwość będzie trwała na wieki, a zbawienie, które przygotowałem, będzie głoszone z pokolenia na pokolenie”.

Wołanie Izajasza do PANA i odpowiedź Stwórcy

9 Zbudź się, o PANIE! Zbudź się i moc swoją pokaż! Powstań jak w dawnych czasach, gdy powaliłeś Egipt, owego potwora znad Nilu*. 10 Czyż to nie Ty rozdzieliłeś wielkie morze i lud swój ocaliłeś od niechybnej śmierci, przeprowadzając go suchą stopą pomiędzy zwałami otchłani? 11 Teraz, PANIE, uwolnij uprowadzonych, by mogli szczęśliwie wrócić do Jerozolimy*, śpiewając w drodze pieśni radości i wesela. Niech udręka i smutek na zawsze ich opuszczą.

12 [Wtedy PAN powiedział:

„Przekaż mojemu ludowi]: Ja jestem waszym Pocieszycielem! Dlaczego zatem boicie się tych, którzy są tylko ludźmi – którzy schną jak trawa, znikają jak kwiaty? 13 Ciągle drżycie przed gniewem ciemiężycieli, którzy chcą was zniszczyć, ponieważ zapomnieliście o mnie, waszym PANU i Stwórcy*, który rozmieścił gwiazdy na nieboskłonie i założył fundamenty Ziemi. 14 Ja jednak oświadczam, że wszyscy jeńcy zostaną uwolnieni. Nie umrą oni w lochach i nie zabraknie im pożywienia! 15 JA JESTEM PANEM, twoim Bogiem*, który ma moc nad morskimi odmętami. Na mój rozkaz one gwałtownie się wznoszą i z hukiem opadają*. Moje imię to PAN Zastępów*.

16 Ja moje słowa wkładam w twoje usta* i skrywam cię bezpiecznie w cieniu mej potęgi*. Pamiętaj, że to Ja w przestworzach rozpiąłem nieboskłon i fundamenty Ziemi sam założyłem. JA JESTEM Tym, który mówi do Izraela*: «Jesteś moim ludem!»”.

17 Przebudź się, Jerozolimo, przebudź się w końcu! Już dostatecznie wiele wypiłaś z kielicha gniewu PANA. Do dna wychyliłaś Jego kielich grozy. 18 Żadne z twoich dzieci przy życiu nie zostało. Nikt nie ocalał z tych, których wychowałaś. Nie masz teraz nikogo, kto mógłby pomóc ci w potrzebie. 19 Dwojaki los w udręce przypadł ci w udziale: zagłada i opuszczenie, wojna oraz głód. Czy ktoś pozostał, aby ci współczuć? 20 Twoje dzieci padły, a ciała ich na ulicach leżą porzucone. Są niczym antylopa, co w sieci skonała. Zrozum, że PAN w ten sposób swój gniew na ciebie wylał. Otrzymałaś naganę od samego Boga*.

21 Dlatego posłuchaj, nieszczęściem doświadczona – ty, która siedzisz cała odrętwiała i zatracona w strasznym zamroczeniu (lecz nie od wina). 22 Oto co mówi Pan*, twój PAN i Bóg*, którego lud twój wywołał do sporu:

„Zabieram z twej ręki ten puchar straszliwy. Nie będziesz już piła z kielicha mego gniewu. 23 Teraz włożę go w ręce twoich prześladowców. Dam go tym, którzy ciebie w ziemię wdeptywali i po plecach twoich chodzili jak po drodze”.

52

Uwolnienie Jerozolimy

1 Przebudź się, Jerozolimo, przebudź się w końcu! Wzmocnij się i powstań, nałóż piękne szaty! Stań się, Jerozolimo, miastem świętości, gdzie nie będzie miejsca dla ludzi nieczystych; a żaden bezbożnik bram twych nie przekroczy*. 2 Otrząśnij się z prochu ziemi, Jerozolimo! Rozerwij więzy na kark twój założone! Przestań być niewolnicą, córo Syjonu! 3 PAN bowiem tak do ciebie mówi:

„Kiedy w niewolę ciebie oddawałem, żadnej zapłaty za ciebie nie wziąłem. A więc i teraz za wykup twój nic płacić nie muszę”.

4 I dalej PAN, twój Pan*, tak powiedział:

„Kiedy dawno temu mój lud wyruszył do Egiptu, aby na obczyźnie jakiś czas zamieszkać, spotkał się tam, jako obcy przybysz, z prześladowaniem. Również później, nie mając ku temu podstaw, Asyria go uciskała*. 5 Teraz kolejny naród pastwi się nad nim, a ja każdego dnia jestem ciągle znieważany przez jego możnowładców. Czy oni nie rozumieją* tego, co robią?

6 Dlatego mojego Sługę wyślę do mego ludu, aby im przypomnieć, jaki jest mój charakter*, i uświadomić im, kim jestem. Dzięki niemu zrozumieją, że to JA JESTEM. 7 Doskonale wiem o tym, jak bardzo wyczekiwany jest ten, kto głosi Dobrą Wiadomość o pokoju; ten, kto będzie zwiastował dobro i zbawienie; kto powie Jerozolimie: «Twój Bóg* króluje». 8 Wtedy mieszkańcy Jerozolimy będą z radości głośno wołać i śpiewać, gdyż na własne oczy ujrzą mnie, PANA, wiodącego swój lud do domu*”.

9 Niech ruiny Jerozolimy wybuchną pieśnią radości, ponieważ PAN niesie już pocieszenie i wybawienie dla swojego ludu i Jerozolimy. 10 W ten sposób PAN przed oczami wszystkich narodów dowiedzie świętości swojej potęgi. Krańce Ziemi ujrzą zbawienie pochodzące od naszego Boga*.

11 Tymczasem wy po prostu wyjdźcie spośród nich i odłączcie się od nich! Tego, co nieczyste, więcej nie dotykajcie! Wyjdźcie z ich krain i się oczyśćcie, gdyż jesteście świętym ludem PANA! Wtedy dopiero będziecie mogli wziąć Jego naczynia! 12 Nie idźcie w pośpiechu, uciekać nie musicie, gdyż PAN pójdzie z wami. Bóg* Izraela będzie wam strażą – przednią i tylną.

Cierpiący Sługa PANA

13 „Mój Sługa wykona to, co zamierzyłem, by na końcu zostać bardzo wywyższonym*. 14 Wielu zgroza przejmie, gdy spojrzą na Niego, gdyż będzie strasznie zbity i tak nieludzko zniekształcony, iż trudno będzie w Nim rozpoznać postać człowieka. 15 Lecz On wprawi w podziw wszystkie narody. Królowie staną przed nim oniemiali, kiedy usłyszą to, czego wcześniej im nie powiedziano, i dowiedzą się tego, o czym wcześniej nie mieli pojęcia”.

53

1 Jednak wielu powie: „O PANIE, kto wierzy temu, co od Ciebie słyszy? Kto rozumie, że Ty swoją mocą* przynosisz ocalenie?”. 2 A jednak, PANIE, Twój Sługa w Twojej obecności wzrastał* niczym młody Pień zakorzeniony* w wyschniętej ziemi. Nie miał on wdzięcznego wyglądu ani dostojnej sylwetki. Jego wygląd w niczym nikogo nie przyciągał. 3 Został wzgardzony, przez ludzi odrzucony, dotknęły Go boleść i wielkie cierpienie. Myśmy odwrócili od Niego nasze twarze, aby go nie widzieć, nie patrzeć na Niego. Wielką pogardę Mu okazaliśmy, mając Go za nic, szacunku pozbawiając. 4 Lecz On wziął na siebie nasze słabości*, sam poniósł w swoim ciele wszystkie nasze boleści*. Tymczasem my myśleliśmy, iż Jego udręki są karą od Boga* za Jego przewinienia. 5 Lecz On został przebity za nasze winy, zmiażdżono Go za nasze występki. Przyjął na siebie karę, by nas od niej uwolnić*. W Jego ranach ustanowiono nasze zbawienie*. 6 Byliśmy bowiem zbłąkani jak owce bez pasterza*. Każdy postępował swoją własną drogą, lecz PAN złożył na Niego wszystkie nasze winy. 7 Znęcano się nad Nim*, lecz On był pokorny, ust swoich do żadnej skargi nie otworzył. Poprowadzono Go niczym baranka na rzeź. Był jak niema owca w rękach tych, którzy ją strzygą. Nikogo nie oskarżał, nikomu nie złorzeczył*. 8 Wprost na miejsce kaźni z sądu* Go zabrali, lud jednak tym faktem zupełnie się nie przejął, choć to za ich* grzechy został On zgładzony. 9 Niczym złoczyńcę* Go pochowano, w grobie bogacza* złożono Jego ciało, a przecież przestępstwa żadnego nie popełnił, w Jego ustach podstęp nigdy nie zagościł.

10 Sam PAN uznał, że Jego Sługa* ma zostać cierpieniem zmiażdżony, a Jego życie będzie przyjęte jako ofiara przebłagalna za grzechy ludu – zarówno za dzieci, jak i za rodziców. On im otworzy drogę do wiecznego Życia i dzięki Niemu zamiary PANA zostaną spełnione*. 11 On po udręce, gdy wszystko już uczyni, zasiądzie w światłości Boskiego Majestatu*. Sprawiedliwy Sługa PANA wielu uratuje, gdyż weźmie na siebie wszystkie ich występki*. 12 Dlatego otrzyma wszystkie te osoby w dziedzictwie, jakie należy się tylko zwycięzcom. On swoje życie wydał na śmierć za nich, przez co został zaliczony do grona złoczyńców. Jednak On jedynie na sobie poniósł nieprawości wielu, wstawiając się w ten sposób za grzesznikami.

54

Przyszła chwała Niebiańskiej Jerozolimy*

1 PAN powiedział:

„Krzycz z radości, ty, która miałaś niepłodne łono, raduj się i wesel, choć rodzić nie mogłaś, bo PAN w twym poniżeniu bardzo cię pocieszył. Jednak więcej dzieci będzie mieć ta porzucona niż ty – kobieta prawowicie zamężna. 2 Nie powstrzymuj się zatem przed bliskimi zmianami, poszerz swe domostwa, wznieś nowe pomieszczenia, niech staną się większe. 3 A kiedy twoje potomstwo bardzo się rozrośnie i obejmie ludy wcześniej ci obce*, to zamieszka w miastach przez innych opuszczonych”.

4 Nie bój się zatem, gdyż już nigdy więcej nie będziesz musiała doświadczać życia w poniżeniu. Nikt więcej nie wspomni o wstydzie twej młodości ani o hańbie twojego wdowieństwa, 5 bo twoim małżonkiem* będzie twój Stworzyciel*, którego imię brzmi: PAN Zastępów*! On jest twym Wybawcą i Odkupicielem*, Święty* Izraela jest Bogiem* całej Ziemi. 6 PAN bowiem przywołał ciebie wtedy, gdy byłaś sama, opuszczona i całkowicie w smutku pogrążona, niczym młoda żona przez męża odrzucona. I to jeszcze do ciebie mówi Bóg*, twój 7 PAN i twój Odkupiciel*:

„Jedynie na krótką chwilę ciebie odrzuciłem, lecz teraz przejęty ogromem współczucia przyjmę cię na powrót, przywiodę do siebie. 8 Jedynie na chwilę w przypływie wzburzenia twarz moją gniewnie od ciebie odwróciłem, lecz teraz w wyrazie odwiecznej miłości będę czuły dla ciebie. 9 Jak w czasach Noego przysiągłem, że już nigdy więcej potopu na Ziemię nie sprowadzę i że nigdy więcej życia nie zniszczę na Ziemi, tak teraz przysięgam, że mój gniew powstrzymam i już nigdy więcej nie wyleję go na ciebie i nigdy więcej nie będę ci groził*”.

10 PAN pełen miłosierdzia oświadczył jeszcze:

„Góry mogą się zachwiać, a wzgórza zapaść w głębiny, lecz moja łaskawość od ciebie nie odstąpi. Nigdy się nie zachwieję w pokoju* mojego przymierza. 11 I chociaż byłaś poniżona, nawałnicami smagana i niepocieszona, to ja cię odnowię – odbuduję niczym miasto na fundamentach z szafirów, z domami z malachitu 12 i wieżami zbrojnymi z błyszczących rubinów, w którym bramy i mury wzniesiono z pereł i klejnotów*. 13 I wszystkie twe dzieci zostaną przeze MNIE* pouczone i one wszystkie zostaną objęte pokojem, który ja ześlę z Niebios.

14 W sprawiedliwości zostaniesz utwierdzona, wolna od ucisku, więc nie bój się niczego. Żaden wróg nie zbliży się do ciebie*. Trwoga do ciebie przystępu mieć nie będzie! 15 Kto będzie chciał walczyć z tobą, nie będzie ode mnie. Taki niechybnie z pewnością szybko upadnie. 16 Choćby broń zamówił przeciwko tobie, to wytwórca oręża jest również moim stworzeniem. 17 Dlatego żadna broń spod jego ręki nie będzie przeciw tobie skuteczna. I każdemu, kto w sądzie przeciwko tobie by powstał, z łatwością winę wykażesz, na hańbę go wystawisz. Ja, PAN, otoczę ciebie moją sprawiedliwością”.

Takie jest słowo PANA!

55

Zaproszenie do zbawienia przygotowanego przez PANA

1 „Wszyscy spragnieni, przyjdźcie do mnie i pijcie! Choćbyście nie mieli czym zapłacić, przyjdźcie, by jeść i raczyć się winem albo mlekiem, które dla was darmo przygotowałem! 2 Po co kupujecie żywność, która sił nie daje? Dlaczego płacicie za coś, co w ogóle wam nie służy? Posłuchajcie mnie w końcu, gdyż chcę wam powiedzieć, gdzie znaleźć pożywienie dobre dla dusz waszych! 3 Do mnie nakłońcie swe uszy i do mnie wszyscy przyjdźcie. Posłuchajcie mnie, jeśli chcecie ocalić swe dusze, gdyż wieczne przymierze pragnę z wami zawrzeć i wypełnić wszystko, co w mojej łaskawości solennie przyrzekłem potomkowi Dawida. 4 Świadkiem dla ludów Go* uczyniłem, a także ich Księciem* oraz Przewodnikiem*. 5 Wszystkie narody zbiorą się przed Nim i zrozumieją, że to Ja, PAN, twój Bóg* i Święty* Izraela, okryłem Go chwałą”.

6 Szukajcie zatem PANA, dopóki pozwala się znajdować! Wzywajcie Go usilnie, ponieważ jest blisko! 7 Każdy grzesznik bowiem, który porzuci swą nieprawość i wszelki zły zamiar usunie z umysłu, może wrócić do PANA – Króla Miłosierdzia – a Ten takiej osobie okaże zmiłowanie, ponieważ nasz Bóg* obfituje we wszelkie przebaczenie*. 8 Pamiętajcie o tym, co PAN oświadczył:

„Mój sposób myślenia jest różny od waszego, a moje drogi są inne niż wasze. 9 Jak bowiem nieboskłon góruje nad ziemią, tak moje drogi przewyższają wasze, a moje zamysły górują nad waszymi.

10 Jak deszcz i śnieg z nieba już tam nie wracają, lecz budzą glebę i ją nawadniają, aby plon dawała, którym jest ziarno na chleb i pod nowy zasiew, 11 tak samo jest z mym Słowem, które po wyjściu ode mnie nigdy bezowocnie* do mnie nie powraca. Zawsze realizuje to, do czego je posyłam, czyni dokładnie to, w czym mam upodobanie”.

12 Dlatego idźcie z radością, niosąc pokój PANA*. Góry i pagórki będą wam nucić pieśń radości, a drzewa polne i krzewy zaszumią im do wtóru. 13 Tam, gdzie teraz są ciernie, wyrosną cyprysy, a gdzie plenią się chwasty, wyrosną krzewy mirtu. Będzie to znakiem wiecznej chwały PANA.

56

Błogosławieństwa dla wszystkich narodów

1 Słuchajcie tego, co mówi PAN:

„Zachowujcie prawość i postępujcie sprawiedliwie wobec wszystkich, gdyż wkrótce przybędę, aby wszystkim ukazać zbawienie i w pełni objawić moją sprawiedliwość*. 2 Prawdziwie szczęśliwi i błogosławieni* będą ci, którzy to uczynią. Prawdziwie szczęśliwi i błogosławieni są ci, którzy trzymają się mego Słowa, a także dzieci tych, którzy zachowują szabaty*. Prawdziwie szczęśliwi i błogosławieni są ci, którzy nie profanują się czynieniem zła.

3 Niech się nie martwią ludzie z innych narodów, którzy zaufali mi jako swemu PANU, że będę postrzegał ich jako osoby niższej kategorii*. Podobnie okaleczeni mężczyźni, którzy nie mogą mieć potomstwa, niech również się nie zamartwiają. 4 Tym ostatnim, którzy tak bardzo zabiegają o to, aby mi się podobać i trwać ze mną w przymierzu przez zachowywanie szabatów, przekażcie: 5 «W moim domu zyskacie uznanie większe niż to, które w tym świecie ludzie mają z tytułu posiadania synów i córek. To uznanie będzie wieczne, więc nigdy nie przeminie». 6 Wszystkich cudzoziemców, którzy zaufali mi jako PANU i którzy, pragnąc mi służyć, trwają w przymierzu ze mną, nie pracując w dzień szabatu*, 7 wprowadzę do mojej świątyni* i napełnię radością podczas modlitwy. Przyjmę ich ofiary, zarówno całopalne, jak i pokarmowe, gdyż mój dom będzie domem modlitwy dla wszystkich narodów*. 8 Do mojej owczarni sprowadzę owce* z innych narodów, nienależące do Izraela”.

Te słowa wypowiedział PAN, który rozpoczął gromadzenie wygnańców Izraela. On również, jako Pan*, powiedział:

9 „Tymczasem zawezwę dzikie bestie, aby pożarły me obecne stado – mój lud, który nie jest mi wierny! 10 Jego przywódcy, to znaczy strażnicy, których wyznaczyłem dla pilnowania mojej owczarni, stracili rozsądek* i stali się ślepi. Wszyscy są jak psy, które utraciły zdolność szczekania. Nie są w stanie ostrzegać stada przed niebezpieczeństwem, ponieważ lubią się wylegiwać i marzyć bez sensu. 11 Na dodatek są to psy żarłoczne, nigdy nienażarte. Stali się pasterzami jedynie własnych brzuchów. To głupcy, którzy chadzają własnymi drogami, którzy nie gardzą nawet rabunkiem. 12 «Chodźcie! – wołają do innych. – Upijmy się winem i poprawmy wódką! Niech każdego dnia będzie tego więcej!»”.

57

1 „Sprawiedliwi giną, lecz nikt się tym nie przejmuje! Znikają ludzie prawi, lecz nikt na to nie zważa. A chociaż giną z powodu zła, które panoszy się dookoła, 2 to umierają z mym pokojem w sercu, na łożach swych cicho spoczywając.

Potępienie bałwochwalczego kultu

3 Zaś wy, którzy jesteście nieprawym* potomstwem, z łona nierządnicy, dziećmi cudzołożnej, powstańcie 4 i zaraz mi odpowiedzcie: z kogo tak bardzo się wyśmiewacie, strojąc głupie miny i języki pokazując? Sami przecież jesteście z nieprawego łoża, potomstwem buntu i zakłamania! 5 Z wielką żarliwością cześć bożkom oddajecie w każdym zagajniku i pod każdym drzewem! Jesteście mordercami swoich własnych dzieci, które w ofierze składacie w dolinach i skalnych rozpadlinach. 6 Waszymi bogami są gładkie kamienie z potoków wyjęte, w dolinach ułożone. Wielbicie je, składając na nich ofiary i dary. Nie Ja, lecz one są twoim dziedzictwem. Czy myślisz, że twoja gorliwość może mnie ucieszyć?

7 Byliście mi niewierni, kiedy na górskich wzniesieniach cześć bożkom składaliście. W ten sposób popełnialiście duchowe cudzołóstwo. 8 W swych domach stawialiście posążki bóstw swoich, cześć im oddając, zamiast hołdu dla mnie. Drzwi swoje przede mną zamykaliście, niczym nierządnica sypialnię, kiedy zapłatę z klientami dla siebie uzgadnia*, wpatrując się w ich obnażone, wstrętne genitalia*. 9 Molochowi oliwę w darze dawaliście i znosiliście mu jeszcze przeróżne pachnidła*. Podejmowaliście nawet dalekie podróże, wysyłając posłańców prawie do Szeolu*, aby tylko znaleźli dla was nowych bogów, z którymi moglibyście swój nierząd uprawiać. 10 I choć te podróże bardzo was utrudziły, to tak naprawdę nigdy ich nie poniechaliście. Siły wam wracały, gdy tylko gdzieś dostrzegliście kolejne genitalia*.

11 Kogo tak bardzo się lękaliście, żeście mnie oszukiwali i ze swoich serc szybko usunęli? Czyżbyście o mnie zapomnieli, dlatego że milczałem i jakiś czas was nie karciłem? Czy z tego powodu nie ma już w was mojej bojaźni?

12 W takiej sytuacji ja teraz uczynię jawnym, na czym polega wasza sprawiedliwość. Pokażę, jak bezużyteczne są wasze dobre uczynki, które nigdy do niczego się wam nie przydadzą. 13 Zobaczmy, czy wasze bożki coś na to poradzą, kiedy będziecie je błagać o pomoc w tej sprawie. Lecz one są tak bezsilne, że byle wicher porywa je i wywraca! Zaś ten, kto na mnie polega, otrzyma ziemie przeze mnie obiecane i będzie miał w posiadaniu moją świętą górę*”.

14 Dlatego Bóg mówi:

„Torujcie drogi dla mojego ludu! Usuńcie wszelkie przeszkody, by oni mogli szybko powrócić z niewoli!”.

ZAPOWIEDŹ NOWEGO LUDU BOŻEGO

Boże przebaczenie dla ludzi pokornego serca

15 Oto co jeszcze mówi Wysoki i Wzniosły – Ten, którego charakter* jest święty, a panowanie wieczne:

„Chociaż jestem Święty i mieszkam na Wysokości, to bliscy są mi ludzie pokornego* serca. Takich podnoszę z uniżoności i wlewam otuchę w ich skruszonego ducha. 16 Nie pragnę bowiem prowadzić sporów i gniewać się bez końca. Gdyby było inaczej, już dawno wszyscy musieliby zginąć, oddając mi tchnienie, które ja im dałem. 17 To nieprawość i chciwość Izraela gniew we mnie wzbudziła. Z tego powodu zostali ukarani, a mimo tego nadal trwają na drogach swej nieprawości. 18 Widzę wszystko, co czynią, lecz nadal pragnę uleczyć ich serca i dać pocieszenie tym, którzy płaczą nad tym ludem. 19 Chcę z warg jego usłyszeć życzliwe słowa pokoju – pokoju dla bliskich oraz dla dalekich. Dlatego ja, PAN, mocno podkreślam, że pragnę uleczyć ten naród*. 20 Jednak wszystkim, którzy dalej będą mnie odrzucać i zachowywać się niczym szalejące morze, którego dzikie fale błoto z mułem mieszają, 21 ja, Bóg*, ciągle powtarzam: «Nigdy nie dam pokoju ludziom o przewrotnych sercach!»”.

58

Prawdziwy i fałszywy post

1 „Wołaj pełnym głosem i gardła swego nie szczędź! Niech będzie cię słychać niczym głos trąby! Wypomnij mojemu ludowi bunt, a liczne ich* grzechy napiętnuj! 2 Udają bowiem naród miłujący prawość. Twierdzą, że każdego dnia szukają mnie z całą pobożnością, że pragną poznawać me drogi i wzrastać w mądrości i poznaniu mnie samego. Gdyby tak było, to nigdy by nie odstąpili od mojej* prawości i sprawiedliwości. 3 Tymczasem oni w pysze ciągle powtarzają: «Po co mamy pościć, gdy tego nie dostrzegasz? Po co się umartwiać*, gdy nie odpowiadasz?».

Słuchajcie zatem, dlaczego wam nie odpowiadam. W dni postu ciągle wymyślacie różnego typu zajęcia i zmuszacie swych pracowników do ich wykonywania! 4 W efekcie pościcie w sporach i kłótniach, często nawet pięściami innym wygrażając. Czy sądzicie, że postępując w ten sposób, sprawicie, że wasz głos będzie słyszany na Wysokości?

5 Czy na tym polega post, który ja cenię? Czy tak ma wyglądać wasz dzień uniżenia?* Czy naprawdę myślicie, że smętne głów zwieszanie jest tym, co mnie raduje i wolę mą wypełnia? Czy ma mnie cieszyć wasz smętny wygląd podobny do trzciny wiatrem przygiętej? Czy chodzenie w worach z popiołem na głowie jest postem, w którym ja, PAN, mam upodobanie?

6 O nie! Przenigdy! Post, który ja cenię, polega na zerwaniu więzów nieprawości i zdjęciu jarzma oraz pęt ucisku z ludu, który marnieje przez was ciemiężony, aby mógł wolny odejść – bez długów i obciążeń. 7 Nakarmcie głodnych chlebem ze swych stołów, a biednym tułaczom udzielcie schronienia. Okryjcie tych, którzy są obdarci, i nie skrywajcie się przed braćmi oraz siostrami, którzy waszej pomocy bardzo potrzebują.

8 Jeśli w taki sposób będziecie postępować, wasze ocalenie przyjdzie jak jutrzenka i uzdrowienie z grzechu szybko otrzymacie. Wasza prawość będzie drogę wam torować, a moja Chwała* murem stanie tuż za wami. 9 Wtedy, gdy zawołacie, ja, PAN, wam odpowiem. A kiedy na pomoc mnie zawezwiecie, ja stanę przy was. Usuńcie zatem jarzma, które innym nakładacie, pozbądźcie się nieprawości, fałszu i oskarżeń. 10 A kiedy podzielicie się chlebem z głodnymi i w pełni nasycicie dusze wynędzniałe, wówczas wasza światłość rozedrze ciemności, mrok pierzchnie i dzień – jak w zenicie – dokoła zajaśnieje. 11 Wtedy ja, PAN, sam was poprowadzę, na pustkowiu nasycę, wasze dusze odmłodzę i wzmocnię wasze kości, by więcej się nie gięły. Będziecie jak ogród dobrze nawodniony i jak źródło wody, które nie wysycha. 12 Wasze dzieci odbudują ruiny waszych miast i dacie się poznać jako lud przedsiębiorczy, który z upadku potrafi się podnieść i wznieść sobie od nowa godne zamieszkanie.

13 Jeśli w szabat i w święta powstrzymacie się od pracy i zamiast się uganiać za swoimi sprawami, rozradujecie się czasem mnie poświęconym i z zachwytem będziecie mówić o świętym Dniu PANA, unikając podróży i robienia zakupów, to 14 wielką rozkosz znajdziecie w czasie spędzonym ze mną, waszym PANEM. Ja zaś szacunkiem innych was obdarzę i zapewnię wam udział w dziedzictwie, które kiedyś obiecałem waszemu przodkowi Jakubowi. Ja, PAN, tak mówię, więc na tym możecie polegać!”.

59

Wezwanie do wyznania grzechu

1 Słuchajcie mnie! PANU nie brak mocy, aby was ocalić, ani nie jest głuchy, by was nie usłyszeć, kiedy Go wzywacie. 2 Problem leży całkowicie po waszej stronie, gdyż to wasze nieprawości oddzielają was od Boga*. Wasze grzechy sprawiły, że odwrócił się od was i nie chce was słuchać. 3 Wasze ręce są splamione zbrodnią, a wasze palce są wprost lepkie od nieprawości; wasze usta są pełne kłamstw, a język splugawiony fałszem! 4 Nie ma wśród was nikogo, kto dbałby o sprawiedliwość i stając przed sądem, chciałby mówić prawdę. W czasie procesów słychać same kłamstwa, czym budujecie w narodzie nikczemność i umacniacie bezprawie! 5 Wasze sądy to gniazda, w których lęgną się żmije. Kto karmi się jajami tych żmij – umiera, a kto je rozbija – pomaga kolejnym żmijom wydostać się na świat. Wasi prawnicy są jak pająki, które rozpinają swe sieci, gdzie tylko mogą. 6 One dobra żadnego nie tkają*. Ich celem jest chwytanie w sidła nieprawości i wiązanie ofiar nićmi gwałtu. 7 Nogami zwinnie przebierają, by swą ofiarę omotać i krew niewinną szybko z niej wyssać. Ich myśli ciągle nurzają się w grzechu; destrukcja i zagłada idą ich śladami. 8 Tacy nie wiedzą, czym jest droga pokoju, a praworządność nigdy na szlakach ich nie gości. Chadzają tylko ścieżkami przewrotności. Kto wchodzi na tę drogę, nie zazna Bożego pokoju.

9 Z tego powodu prawość dawno was opuściła, a sprawiedliwość nie może dobić się do serc waszych. Choć o światłości mówicie, to wciąż kroczycie w mroku. 10 Nic zatem dziwnego, że nadal niczym ślepi po omacku chodzicie i podobnie jak ślepi wciąż się potykacie. Choćbyście stanęli pośrodku światłości, to wy, jak trupy, tylko ciemność widzicie.

11 Ryczycie niczym głodne niedźwiedzie i zawodzicie jak synogarlice w smutku pogrążone*. Pragniecie sprawiedliwości, lecz znaleźć jej nie możecie. Szukacie zbawienia, lecz ono daleko jest od was. 12 To wszystko wynika z waszych licznych występków i buntów przeciwko Najwyższemu. Uświadomcie sobie ogrom waszej grzeszności i uznajcie* swe przewinienia. 13 Uznajcie swój bunt przeciwko PANU; uznajcie, że odwróciliście się plecami do waszego Boga*! Uznajcie swoją przewrotność i swoje odstępstwo, a także to, że z waszych serc pochodziły kłamstwa, które wypowiadaliście*. 14 Uznajcie, że prawość między wami zginęła, a sprawiedliwość przepadła i nigdzie jej nie ma. Uznajcie, że prawda umiera w publicznym* przekazie, a rzetelność w ogóle nie ma tam wstępu. 15 Prawda została wygnana, a ci, co jej szukają, są prześladowani.

PAN widzi to wszystko i doznaje zawodu. Brak praworządności jest złem w Jego oczach. 16 Dziwi Go niepomiernie, że nikt do Niego nie zwraca się o pomoc. Nie ma nikogo, kto by wołał do Niego o interwencję i wsparcie Jego sprawiedliwością. 17 Dlatego On sam* przywdzieje zbroję sprawiedliwości, a na głowę włoży hełm wiecznego zbawienia*. Następnie oblecze się w szaty wiecznej pomsty i okryje płaszczem straszliwego gniewu*. 18 On swoim wrogom odpłaci* za ich podłe czyny. Gniewem dosięgnie wszystkich swoich nieprzyjaciół. Jego pomsta* spadnie na ludy, kraje, którymi oni rządzą. 19 Wtedy po całej Ziemi ujawni się świętość charakteru* PANA i zaraz potem nadciągnie Jego wielka chwała. Duch* PANA się ujawni jak potężna fala*. 20 PAN zapowiada to słowami:

„Do Jerozolimy* przybędzie Wybawiciel, który zawróci naród Izraela* z drogi ich buntu. 21 A przymierze, jakie ja, PAN, z nimi* zawrę, będzie polegało na tym, że mój Duch, który spocznie na Wybawicielu*, i moje Słowo, które umieszczę w Jego ustach, już nigdy więcej nie oddalą się od nich ani od ich dzieci czy innych potomków*”.

60

Wezwanie mieszkańców Jerozolimy do moralnej odnowy

1 Jerozolimo, podnieś się ze swego upadku! Zabłyśnij jasnością, kiedy Chwała PANA i Jego Światłość znajdą się nad tobą! 2 Ciemność niczym mroczna mgła spowija wszystkie ludy Ziemi, lecz Chwała PANA zajaśnieje nad tobą. 3 Ta światłość przyciągnie inne narody. Ich królowie przybędą, by z bliska ją ujrzeć.

4 Rozejrzyj się i zobacz, że twoi synowie z dalekich krajów wracają już do domu! Twe małe córeczki niesione są w ramionach! 5 Niech twoje oczy blasku nabiorą, a serce niech zadrży z radości, gdyż kupcy ze wszystkich zakątków Ziemi przybędą do ciebie z wielkimi bogactwami. 6 Pojawi się u ciebie mnóstwo karawan na wielbłądach z Madianu i Efy. Dromadery z Saby przywiozą kadzidło i złoto, aby chwała PANA została godnie ogłoszona. 7 Wszystkie stada owiec z Kedaru i barany z Nebajot zostaną spędzone, abyś miał z czego składać ofiary na ołtarzu PANA. Tego dnia Jego Chwała okryje świątynię.

8 Z daleka ujrzysz okręty podobne do obłoków na niebie albo do gołębi lecących do swych gołębników. 9 Będą to statki z Tarszisz wiozące do domu naród Izraela. Razem z nimi dostarczą ich złoto oraz srebro, które oni planują ofiarować PANU. Przyda to wielkiej chwały twojemu Bogu*, Świętemu* Izraela, który cię rozsławi.

Wizja Nowej, Niebiańskiej Jerozolimy

10 „Nowe mury zostaną wzniesione przez ludzi z każdego narodu*. Będą wśród nich królowie i władcy wielu ludów*. Chociaż w przypływie gniewu skarciłem ciebie srogo, to jednak w łaskawości okażę ci miłosierdzie*. 11 Twe bramy dniem i nocą będą ciągle otwarte*, abyś w każdej chwili przyjęła wszystko, co wartościowe z każdego narodu, razem z ich władcami. 12 Zaś narody i królestwa, które nie zechcą przyjąć twojego przymierza*, upadną i zostaną doszczętnie zniszczone!

13 Chwała, jaką w tobie okażę, przewyższy okazałość drzew z Libanu: cyprysów, jesionów i sosen, które posłużyły do budowy miejsca świętego*, które było podnóżkiem stóp moich!

14 Przyjdą do ciebie dzieci wcześniejszych prześladowców, aby złożyć ci pokłon i uszanowanie. Wszyscy, którzy wcześniej tobą pogardzali, będą ciebie nazywać Miastem PANA oraz Syjonem Świętego* Izraela*.

15 Ponieważ kiedy byłaś wzgardzona, znienawidzona i opuszczona, nikt z pomocą ci nie przyszedł, Twoje imię otoczę sławą po wszystkie wieki* i staniesz się radością dla kolejnych pokoleń. 16 Jak dziecię syci się mlekiem matki, kiedy ssie z jej piersi*, tak ty nasycisz się bogactwem otrzymanym od władców narodów. Wtedy przekonasz się, że JA JESTEM PANEM, że Mocny* Jakuba* jest twoim Wybawcą* i twym Odkupicielem*.

17 Ja im polecę, by złoto przynieśli ci zamiast miedzi i srebrem cię obdarzyli zamiast żelazem. Zamiast drewna otrzymasz miedź, a zamiast kamieni żelazo*. Pokój i sprawiedliwość u ciebie się zadomowią! 18 Przemoc zniknie na zawsze. Nie będziesz już słyszeć o spustoszeniach czy zniszczeniach wojennych na twoim terenie. Zbawienie cię opasze niczym miejskie mury*, a chwałą będą wszystkie twoje bramy*.

19 Nie będziesz już potrzebować słońca za dnia ani księżyca nocą, bo ja, PAN, twój Bóg*, będę na wieki twoim światłem i twoją ozdobą. 20 Mrok już więcej ciebie nie ogarnie, bo ja, PAN, będę dla ciebie wieczną Światłością*. Skończyły się dni twojego smutku*! 21 Cały lud, który zgromadzi się w tobie, będzie sprawiedliwy, gdyż oni będą pędami* mojego szczepu, dziełem moich rąk. To oni na wieki posiądą Nową Ziemię, na której ja wsławię samego siebie. 22 Z osób najmniej ważnych powstaną wielkie rodziny, które utworzą kiedyś potężne narody. Ja, PAN, dokonam tego, kiedy nadejdzie właściwa pora*!”.

61

Dobra Wiadomość dla ludzi zgnębionych

1 Duch Pana* – BOGA – spoczął na mnie*, gdyż PAN mnie namaścił, bym ludziom, którzy zrozumieli bezmiar swej duchowej nędzy*, ogłosił Dobrą Wiadomość o ratunku dla nich przygotowanym. On posłał mnie, bym opatrzył rany ludzi o złamanych sercach, przywrócił wolność niewolnikom, a więźniów ułaskawił. 2 Posłał mnie również, abym pocieszył wszystkich zasmuconych i głosił im czas wielkiej łaskawości PANA oraz nadciągający Dzień Bożej* Odpłaty*.

3 A tym z Izraela*, których smutek przygniata, PAN wieńce na głowy włoży w miejsce popiołu i namaści oliwą z radością, aby zmyć ich smutek. On też odzieje ich swą chwałą w miejsce łachmanów zgnębionego ducha. Wtedy będą ich nazywać dębami sprawiedliwości oraz szczepem PANA*, aby tylko On był przez wszystkich zawsze wysławiany. 4 Zburzone miasta i starożytne ruiny zostaną odbudowane oraz na nowo zaludnione, choć przez wiele pokoleń były opuszczone. 5 Pojawią się cudzoziemcy, którzy zatroszczą się o wasze stada i zadbają o wasze pola oraz winnice. 6 Będą was nazywać kapłanami PANA* i sługami naszego Boga*. Będziecie korzystać z bogactw innych narodów i zdobić się ich splendorem. 7 Za wstyd i hańbę, jakich doznaliście, otrzymacie podwójną ilość szczęścia i radości. 8 PAN bowiem powiedział:

„Miłuję sprawiedliwość, a rabunku i nieprawości nienawidzę. Ja nagrodzę uczciwość mego Ludu i zrekompensuję ich cierpienia w Wiecznym Przymierzu, które zawrę z nimi*. 9 Ich potomstwo będzie znane pomiędzy narodami. Wszyscy, którzy zobaczą ich święte postępowanie, uznają, że są Ludem, któremu ja, PAN, błogosławię”.

Radosna pieśń Ludu (Oblubienicy) PANA

10 Dlatego lud PANA taką pieśń będzie śpiewał:

„Moje serce w PANU bardzo się raduje,

a dusza się cieszy w Bogu*, moim Zbawcy.

On bowiem odział mnie szatami zbawienia

i okrył płaszczem swej sprawiedliwości,

które mi podarował jako strój weselny.

Swoją głowę ozdobił diademem Oblubieńca*,

a mnie przystroił klejnotami oblubienicy*.

11 Jak ogrody radośnie kwitnące na wiosnę,

pełne młodych roślin z bujnymi pędami,

tak Pan*, mój PAN, okaże swoją sprawiedliwość

wszystkim ludom i narodom Ziemi,

a wszyscy Jemu złożą cześć i chwałę!”.

62

Modlitwa Izajasza za Jerozolimę

1 Z uwagi na Syjon* i Jerozolimę* dłużej milczeć nie mogę. Nie przestanę modlić się za nią, dopóki jej sprawiedliwość nie zajaśnieje jak jutrzenka, a jej zbawienie nie zapłonie niczym pochodnia. 2 A kiedy narody ujrzą twoją sprawiedliwość, a wszyscy władcy dostrzegą chwałę, którą Najwyższy cię otoczy, zaczną nazywać cię nowym imieniem, które PAN ci nada. 3 Staniesz się wówczas wspaniałą koroną w rękach PANA, klejnotem Jego Królestwa, który Bóg* będzie hołubił w swoich dłoniach. 4 Wtedy nikt więcej nie nazwie cię „Porzuconą” czy „Spustoszoną”. Będzie się bowiem mówić o tobie, że jesteś społecznością „Upodobania*” Bożego, Bogu „Poślubioną*”, gdyż spodobałaś się PANU i On postanowił wziąć ciebie za małżonkę*. 5 Jak Oblubieniec poślubia pannę młodą, tak twój Stworzyciel* poślubi ciebie. Jak Oblubieniec raduje się w oblubienicy, tak twój Bóg* rozraduje się tobą.

6 Na murach twych, Jerozolimo, stawiam strażników, aby dniem i nocą wzywali do czuwania* tych, którzy w PANU składają nadzieję. 7 Nie zaprzestańcie modlitw do PANA, dopóki On – w Nowej Jerozolimie – nie ujawni swej chwały na Ziemi. 8 PAN bowiem poprzysiągł na swoją potęgę:

„Już nigdy nie pozwolę, aby twoi wrogowie złupili twe zbiory zboża oraz wina, nad którymi tak bardzo się natrudziłaś. 9 Niech korzystają z nich ci, którzy je zbierali, i niechaj zawsze przy tym wielbią mnie, PANA*”.

10 Zatem przybywajcie, ze wszystkich stron przybywajcie i wchodźcie przez bramy do Miasta Świętego! Torujcie wszystkim drogę! Wyrównujcie ścieżki i oczyszczajcie je z przeszkód, które mogłyby kogoś zatrzymać*! Podnieście wysoko chorągiew, by wszyscy mogli z daleka ją zobaczyć*! 11 Taką bowiem wiadomość PAN kazał głosić aż po krańce Ziemi:

„Przekażcie ludowi Izraela*: «Oto nadchodzi twój Zbawiciel! A Jego sąd razem z Nim*!»”.

12 I nadadzą ludowi PANA określenie: „Święci”*, „Odkupieni przez PANA”, a o Niebiańskiej Jerozolimie mówić będą: „Miejsce Upragnione” i „Miasto Nieporzucone”.

63

Sąd nad wrogami PANA*

— 1 Kim jesteś Ty, który przybywasz z Edomu, w szkarłatnych szatach z Bosry*? Kim jesteś Ty, który w królewskich szatach kroczysz tak wyniośle i emanujesz wielką mocą?

— Jestem tym, który ogłasza sprawiedliwość i dysponuje mocą do zbawiania!

— 2 Dlaczego, PANIE, Twe szaty są tak szkarłatne jak u osób, które stopami tłoczą winogrona?

— 3 Ma szata jest skąpana we krwi* nieprzyjaciół! Sam jeden w wielkim gniewie deptałem po mych wrogach i rozgniatałem ich niczym winogrona w kadzi. Nie było nikogo, kto mógłby mi w tym pomóc. 4 Nadszedł już bowiem planowany Dzień Pomsty* i Odpłaty*. 5 I chociaż wokół się rozglądałem, nie znalazłem nikogo, kto mógłby mi w tym pomóc. Zatem sam dokonałem należnej Odpłaty. 6 W gniewie zmiażdżyłem narody i w zapalczywości ludy podeptałem. Pozwoliłem, by krew ich płynęła potokami daleko po ziemi*.

Pieśń – modlitwa Izajasza

7 Teraz będę opiewać wielką łaskę PANA.

Chcę PANA uwielbić za wszystko, czego On dokonał.

Wspomnę o wszystkich cudownych rzeczach,

których PAN dokonał dla ludu Izraela

w swoim miłosierdziu i wielkiej łaskawości.

8 On bowiem powiedział: „Przecież są mym ludem,

z pewnością już nigdy mnie więcej nie zdradzą”.

I dlatego został na wieki ich Wybawcą*.

9 A kiedy ich spotykało jakieś cierpienie,

On również z nimi cierpiał i śpieszył im z pomocą.

Sam jednak nigdy nie był sprawcą ich ucisku*.

Nigdy też żaden anioł* ich nie wybawił,

lecz On sam to czynił*, gdyż działał osobiście.

W swojej miłości i w wielkim miłosierdziu

ratował ich, podnosił i w objęciach chronił,

aby ich wprowadzić do swojej wieczności.

10 Lecz oni przeciw Niemu wciąż się buntowali,

ciągle zasmucali Jego Ducha Świętości.

Dlatego w końcu odwrócił się od nich

i stał się ich wrogiem* – przeciw nim wystąpił.

11 Dopiero wtedy przypominali sobie o dniach,

gdy pod wodzą Mojżesza z Egiptu ich wywiódł,

i wołać zaczynali: „Gdzie jest Ten, który

lud Izraela przez morze przeprowadził,

dając nam Mojżesza za wielkiego pasterza?

Gdzie jest Ten, który w nim umieścił swego Ducha Świętości,

12 którego moc otworzyła przed nimi toń morską,

działając przez Mojżesza dla swej wielkiej chwały?

13 Gdzie jest Ten, który ich przeprowadził przez głębiny morskie,

i wiódł ich środkiem odmętów niczym rumaki po pustyni,

które cwałują bez obaw, że mogłyby się potknąć?

14 PAN bowiem jak stado prowadził ich ku dolinom,

gdzie w swoim Duchu chciał dać im pokój i wytchnienie.

Tak, PANIE, od wieków swój lud prowadziłeś,

niezmiennie chwały sobie przydając.

15 Teraz Ty, PANIE, wejrzyj na nas z Niebios,

z miejsca, gdzie przebywasz w świętości swej i chwale.

Gdzie się podziała Twa moc i żarliwość,

które objawiałeś, wstawiając się za nami?

Gdzie jest Twoja litość i Twoje miłosierdzie?

16 Ty, PANIE, przecież jesteś naszym Ojcem*!

Nawet gdyby Abraham stwierdził, że nas nie zna,

a Izrael uznał, że nas nie rozpoznaje,

Ty, PANIE, nadal byłbyś naszym Ojcem*,

gdyż od wieków jesteś nam Odkupicielem*.

17 Dlaczego więc, PANIE, wciąż na to pozwalasz,

byśmy nieustannie zbaczali ze ścieżek Twojej prawości?

Dlaczego pozwalasz, by serca nasze hardziały,

pozbawione bojaźni tylko Tobie należnej?

Już odmień, PANIE, swoje nastawienie do nas,

gdyż Twymi sługami jesteśmy i Twoją własnością.

18 Zbyt krótko cieszyliśmy się Twą Świętą Obecnością,

Twoja świątynia została znów przez wrogów zdeptana!

19 PANIE, dlaczego traktujesz nas jak nieprzyjaciół,

jakbyśmy nigdy do Ciebie nie należeli?

Rozedrzyj Niebiosa i zstąp z mocą, prosimy,

niech góry zadrżą przed Twoim Majestatem*!

64

1 Jak suchy chrust płonący prowadzi wodę do wrzenia,

tak Twoje przyjście niech wprawi wszystkie narody w drżenie,

gdy Twój charakter* poznają i mocy Twej doświadczą!

2 Góry drżały w posadach, gdy z Niebios zstępowałeś,

by dokonać rzeczy budzących wielką grozę,

tak bardzo straszliwych i zaskakujących,

3 że nic podobnego wcześniej* się nie wydarzyło.

Żadne ucho nie słyszało i oko nie widziało

innego Boga oprócz Ciebie ani przedziwnych rzeczy,

które Ty przygotowałeś dla osób Tobie ufających.

4 Ty wychodzisz naprzeciw tym, którzy z radością

czynią dobro i pamiętając o Tobie, chodzą prostymi ścieżkami.

Lecz my, grzesznicy o sercach zbuntowanych, tacy nie jesteśmy.

Dlatego słusznie się gniewasz i od nas odwracasz.

5 Wszyscy jesteśmy skalani, zbrukani własnym grzechem,

a nasze dobre czyny są tak plugawe jak skrwawiona podpaska.

Jesteśmy niczym liście więdnące jesienią,

które z drzew spadają, życia pozbawione,

zaś grzech, niczym wicher, porywa nas daleko.

6 Jednak mimo tego nikt Ciebie nie wzywa,

nikt Ciebie o litość błagać nie zamierza!

Dlatego się odsuwasz i twarz swoją odwracasz,

zostawiając nas na pastwę naszych nieprawości.

7 A przecież to Ty, PANIE, jesteś naszym Ojcem*!

Ty nas ukształtowałeś niczym garncarz glinę!

Jesteśmy Twoim dziełem, a Ty naszym Twórcą!

8 Zatem, o PANIE, nie gniewaj się już na nas!

Nie wspominaj na wieki wszystkich naszych grzechów!

Spójrz na nas i wspomnij, że ludem Twym jesteśmy!

9 Twoje święte miasta zostały zburzone;

Syjon jest pustynią, a Jerozolima pustkowiem.

10 Nasza świątynia*, tak piękna i wspaniała,

w której nasi przodkowie Ciebie wychwalali,

została spalona, doszczętnie zniszczona;

rumowiskiem się stało to, co dla nas drogie.

11 Czy widząc to wszystko, będziesz dalej milczał?

Czy nadal będziesz, PANIE, tak bardzo nas poniżać?

65

Odpowiedź PANA na modlitwę Izajasza

1 Wtedy PAN odpowiedział mi tymi słowami:

„Dałem się znaleźć tym, którzy nigdy mnie nie szukali, i pozwoliłem się poznać tym, którzy wcale o to nie zabiegali. Uczyniłem to, ponieważ mój naród, do którego mówiłem: «To JA JESTEM!», wcale mnie nie wzywał! 2 Całymi dniami ramiona otwierałem dla mojego ludu, lecz oni nieustannie w buncie przeciw mnie trwali. I dalej postępują błędnymi drogami, kierując się ciągle przyziemnymi zmysłami. 3 Każdego dnia lud ten ciężko* mnie znieważa, oddając cześć bożkom w tajemnych zagajnikach i paląc im kadzidła nawet w swoich domach. 4 Duchom zwodniczym hołdy oddają w skalnych grobowcach lub w innych „świętych” miejscach. Tam również spożywają pokarmy, których im zakazałem. 5 Ten lud mówi do mnie: «Nie zbliżaj się do nas!», ponieważ nie chcą, abym ich prawdziwie uświęcił*. Są niczym straszliwie śmierdząca zgnilizna! Ich obrzydliwy fetor nigdy nie ustaje!

6 Wszystkie ich nieprawości zostały dokładnie spisane i nie spocznę, aż w pełni za wszystko srogo* im odpłacę! 7 A moja odpłata obejmie nie tylko ich winy, lecz także grzechy wszystkich ich przodków*. Oni bowiem również palili kadzidła na wyżynach, ciągle mnie znieważając. Srogo* im odpłacę za te nieprawości!”

– oświadczył PAN, 8 a zaraz potem PAN dodał jeszcze:

„Jednak nie wszystkich ich wytracę. Jak bowiem postępuje się ze zdrowymi gronami, których nikt nie niszczy z uwagi na dobry sok, jaki w sobie mają, tak i Ja nie zniszczę całego Izraela. Wciąż bowiem są w nim jeszcze prawdziwi moi słudzy. 9 Zachowam więc Resztę z ludu Izraela* i Judy, by mogła posiąść ziemię, którą im przeznaczyłem. Oni ją odziedziczą i będą mi w niej służyć. 10 Na równinach Saronu będą wypasać stada swoich owiec, a w dolinie Akor stada swego bydła. To przygotowałem dla ludu, który mnie poszukuje.

11 Jednak tych, którzy opuścili mnie, swojego PANA, i zapominając o mojej świętości, zaczęli oddawać cześć bożkom: Gadowi* i Meniemu*, 12 przeznaczam na śmierć od miecza*. Wszyscy padniecie w rzezi; zginiecie, ponieważ nie odpowiedzieliście, kiedy wołałem, i nie słuchaliście, gdy do was mówiłem. Świadomie grzeszyliście! Na moich oczach czyniliście to, czego nienawidzę! 13 Dlatego ja PAN, wasz Pan*, to wam zapowiadam: «Będziecie przymierać głodem, podczas gdy moi słudzy będą mieli żywności pod dostatkiem. Będziecie schnąć z pragnienia, podczas gdy moi słudzy będą dysponować zapasami wody. Będziecie smutni i hańbą okryci, podczas gdy moi słudzy będą się weselić. 14 Będziecie krzyczeć z bólu i wielkiej rozpaczy, podczas gdy moi słudzy będą śpiewać z radości. 15 Wasze imiona staną się przekleństwem pośród mego ludu, gdyż ja, PAN, wasz Pan*, wytracę was, podczas gdy moim sługom nadam nowe imiona*».

16 Żaden z moich sług nie będzie już wyczekiwać ziemskich błogosławieństw, gdyż one będą spływać wyłącznie ode mnie – Boga* Prawdziwego*. Nikt z moich sług nie będzie już składać przysiąg ziemskim potęgom, gdyż każdy przysięgą zwiąże się ze mną – Bogiem* Prawdziwym*. Dawna ich wrogość* pójdzie w zapomnienie i nigdy więcej wspominać jej nie będę.

17 Patrz, oto wszystko stworzę na nowo*: Nowe Niebiosa i Nową Ziemię – tak cudowne, że nikt dawnych nawet już nie wspomni. 18 A tym, co stworzę, niech moi słudzy cieszą się i radują na wieki! Także stworzę Nową Jerozolimę*, która stanie się miejscem radości i wesela dla ludu, który w niej zamieszka. 19 Sam również będę się radować Nową Jerozolimą i będę się w niej weselić razem z moim ludem. W niej nigdy nie będzie płaczu czy narzekania*.

20 [Obecnie myślicie, że jest wielkim szczęściem], jeśli niemowlęta nie umierają po kilku dniach, a osoby dorosłe nie odchodzą, nim nie zaznają sytości życia. Obecnie sto lat życia jest dla was dowodem błogosławieństwa, a jeśli ktoś ich nie dożywa, uważa się go za grzesznika*. 21 Jednak w Nowym Stworzeniu będzie znacznie lepiej. Ludzie będą mieszkać bezpiecznie w domach, które sobie wybudują, i spożywać produkty ze swoich winnic. 22 Nikt tego im nie odbierze. Będą się rozrastać jak drzewa okazałe, ciesząc się bez przerwy owocami swej pracy*. 23 Nie będą trudzić się daremnie ani dzieci płodzić ku zgubie, gdyż ja, PAN, otoczę ten lud moim błogosławieństwem, którego doświadczy także jego potomstwo. 24 I będzie tak, że zanim usta swoje otworzą, aby mnie wezwać, ja już im odpowiem; zanim wybrzmią słowa ich modlitw do mnie kierowanych, ja już wysłucham ich błagań. Odpowiem im od razu! 25 Wówczas wilk i baranek w pokoju będą paść się obok siebie. Lew, podobnie jak wół, będzie żywić się słomą. Węże nikogo atakować nie będą. Nikt zła czynić nie będzie i nikt nie zginie pod moim świętym panowaniem. Ja, PAN, to obiecuję!”.

66

1 Posłuchajcie jeszcze, co PAN powiedział:

„Niebiosa są moim Tronem, a Ziemia moim podnóżkiem. Jakiż to dom moglibyście mi wybudować dla mego Odpocznienia? 2 Niebiosa i Ziemię sam wykonałem. One są moimi!”.

I dalej PAN dodał:

„Błogosławię tych, których serca są pokorne i skruszone i którzy drżą z bojaźni, wsłuchując się w moje Słowo. 3 Brzydzę się natomiast hipokrytami, którzy ze czcią składają mi wołu w ofierze, a potem z łatwością ludzi mordują*; jagnięta mi przynoszą, a psom łby ukręcają. Ich ofiary pokarmowe są pełne nieczystej krwi z wieprza. Kadzidła mi palą, lecz korzą się przed demonami. Ich dusze ciągle się włóczą za nimi tymi samymi ohydnymi drogami. 4 Z tego powodu zezwolę, by ich dotknęły wielkie cierpienia, by wszystko, czego się obawiają, spadło na nich znienacka. Uczynię tak, ponieważ kiedy wołałem, nie odpowiadali, a kiedy mówiłem, słuchać nie chcieli. Świadomie grzeszyli! Na moich oczach czynili to, czego nienawidzę”.

5 Dlatego wy, którzy trwacie w pokorze przed PANEM i z drżeniem wsłuchujecie się w Jego Słowo, nie martwcie się tym, co inni o was mówią; nie martwcie się, że nienawidzą was z Jego powodu – choćby nawet byli to wasi bracia czy siostry. Gdyby nawet szydzili: „Niech PAN ukaże nam swoją chwałę, abyśmy ujrzeli waszą radość!”, wcale się tym nie przejmujcie. To nie wy, lecz oni okryją się wieczną hańbą! 6 Kiedy usłyszycie zgiełk dochodzący z miasta i straszny hałas od strony świątyni, wiedzcie, że będzie to głos PANA dokonującego zemsty na swoich wrogach.

7 „A jednak zanim to nastąpi, ziemska Jerozolima zrodzi Nowy Lud*. Czy sądzicie, że przyjdzie on na świat znienacka, zanim ona poczuje bóle porodowe? 8 Czy coś takiego jest w ogóle możliwe? Czy kiedykolwiek słyszano o takim porodzie? Czy w jednym dniu może zostać poczęty i zrodzony naród oraz kraj, w którym on ma mieszkać? Podobnie i ziemska Jerozolima* musi donosić to, co jest w niej poczęte. A kiedy nadejdzie czas i poczuje bóle porodowe, zrodzi Nowy Lud.

To dziecko z pewnością się narodzi, gdyż ja nad nim czuwam. 9 Czyż ja, który prowadzę do porodu poczęte istnienie, mógłbym go nie przyjąć albo zamknąć łono, by poród zatrzymać?” – oświadcza twój Bóg*.

10 „Radujcie się zatem nadejściem Nowej Jerozolimy! Weselcie się z nią wszyscy, którzy z miłością jej wyczekujecie. 11 Rozkoszujcie się nią i syćcie jej chwałą niczym niemowlę ssące matczyne piersi mlekiem wypełnione.

12 Pokój i pomyślność wypełnią Nową Jerozolimę niczym wody rzeki* – mówi PAN. – Skieruję do niej wiele narodów*. Będą w niej zewsząd otoczeni troską, niczym niemowlęta tulone w ramionach przez matki i na kolanach pieszczone. 13 Jak matka pociesza swe dziecko, tak ja pocieszę was w Nowej Jerozolimie. 14 Gdy już to ujrzycie, serca wasze bardzo się rozradują, a kości odmłodnieją, niczym świeża zieleń. Moi słudzy dojrzą w tym zapowiedź mych błogosławieństw, a wrogowie zapowiedź straszliwego gniewu”.

15 Pamiętajcie bowiem, że PAN przyjdzie w ogniu*. Pojawi się niczym straszliwa nawałnica płomienistych rydwanów pędzących z wielkim hukiem, by w żarze Jego gniewu wymierzyć Ziemi karę wiekuistej zagłady. 16 Ogniem i mieczem PAN świat ukarze, a liczba poległych będzie ogromna. 17 PAN zapowiedział, że pośród nich znajdą się ludzie, którzy – jeden za drugim – ku chwale bożków i demonów sami siebie poddają rytuałom oczyszczenia i poświęcają się im w tajemnych miejscach, gdzie spożywają mięso plugawych zwierząt*.

18 „Widzę, co czynią, i dobrze wiem, co myślą. Lecz kiedy przybędę i zgromadzę wszystkie ludy i narody, by chwałę moją im ukazać, 19 oznaczę część z nich moją pieczęcią* i wyślę ich jako posłańców do ocalałych narodów w Tarszisz* i w Libii*, do ludów w Meszek, Keszet i Tubal* oraz do Grecji* i do wszystkich innych zamorskich krain, gdzie nie słyszano jeszcze o mnie* i gdzie moja sława nie została jeszcze poznana. Tam będą zwiastować narodom moją chwałę 20 i przyprowadzą waszych braci i siostry* ze wszystkich ludów i narodów do mego Świętego Miasta* – do Nowej Jerozolimy – jako wieniec chwały* dla mnie, PANA. Będą szli gromadnie jak lud Izraela: na koniach i w rydwanach, na wozach, mułach i wielbłądach, znoszący do świątyni dary ofiarne w czystych naczyniach. 21 Wśród nich będą także kapłani i lewici – zapowiada PAN. – 22 I jak Nowe Niebiosa i Nowa Ziemia będą na wieki trwać w mojej obecności, tak również mój Nowy Lud* będzie trwać na zawsze i nigdy nie zginie. 23 I w każdym miesiącu* oraz tygodniu* cała ludzkość będzie do mnie przybywać, by złożyć mi cześć i oddać chwałę. 24 A podczas swych powrotów będą mogli ujrzeć ciała ludzi, którzy trwali w buncie przeciwko mnie. Ci będą cierpieć w ogniu*, który nigdy nie gaśnie*, pokryci robactwem, które nigdy toczyć ich nie przestanie*. Będą obrzydliwością dla całego stworzenia”.

W JAKI SPOSÓB MOŻNA STAĆ SIĘ UCZNIEM JEZUSA CHRYSTUSA

Wiele osób stawia pytanie, dlaczego wiadomość (informacja) o tym, czego dokonał Jezus, jest dobra. Dlaczego przekaz o Jego dziele jest Dobrą Wiadomością (gr. Euangelion), a nie informacją jedną z wielu? Aby to zrozumieć, musimy najpierw przyjrzeć się sytuacji człowieka w relacji z Bogiem.

Sytuacja człowieka w relacji z Bogiem

W obliczu świętego Boga każdy człowiek (bez żadnego wyjątku!) jest grzeszny i choćby nawet bardzo się starał, nie ma szansy na wieczną społeczność ze swoim Stwórcą. Nowy Testament ujmuje to krótko: „wszyscy bowiem zgrzeszyli i są pozbawieni Bożej chwały” (Rz 3,23 NPD). Ludzie, którzy są przekonani, że dzięki dobremu i moralnemu postępowaniu znajdą się kiedyś w Bożym Królestwie, są w straszliwym błędzie, który może ich zgubić na wieczność. Biblia wyraźnie podkreśla, że zbawienie można otrzymać od Boga tylko tu i teraz, podczas ziemskiego życia, i tylko w jeden sposób: W CHRYSTUSIE – jako łaskawy Boży dar, na który żaden człowiek w żaden sposób nie może sobie zasłużyć. „Na tym bowiem polega Boża łaskawość, iż to On dokonuje zbawienia każdego, kto całą swoją wiarę i zaufanie składa w Chrystusie. Taka jest suwerenna Boża decyzja i taki jest dar Najwyższego, który On nam ofiarował. A decyzja ta i Boże działanie w żaden sposób nie zależą od naszych uczynków, aby nikt nie mógł pysznić się czy chlubić!” (Ef 2,8-9 NPD).

Boży plan zbawienia

Słowo Boże wskazuje, że Bóg stworzył człowieka na swój wzór, po to aby mieć z nim wieczną społeczność na Ziemi (por. Rdz 1,26). Uczynił to z uwagi na swoją naturę ofiarnej miłości agape, której istotą jest to, iż bezinteresownie obdarza dobrem i buduje, a nie egoistycznie zagarnia i niszczy. Pismo św. również zaświadcza, że odwieczny plan zbawienia, który został przez Boga wybrany (predestynowany), jest dostępny i otwarty dla wszystkich ludzi. W 1 Tm 2,4 czytamy, że Bóg „pragnie, by wszyscy ludzie zostali zbawieni” (NPD). Z tego powodu On sam w Osobie Syna, Jezusa Chrystusa, przyszedł na Ziemię, aby przez ofiarę swojej krwi (por. Dz 20,28) zapłacić karę należną za nasze winy. To jest jedyna droga do pojednania człowieka z Bogiem, ponieważ „Bóg tylko w jeden sposób okazał światu swoje zmiłowanie –  wydając swego Jedynego Prawowitego Syna za grzech tego świata, aby każdy, kto trwa w ufności do Niego, nie zginął, lecz otrzymał Życie – to odwieczne i nieskończone” (J 3,16 NPD). W ten sposób Bóg osobiście spełnił konieczny warunek zbawienia, którego żaden człowiek nie był i nie jest w stanie wypełnić. Od nas Bóg oczekuje, że zaufamy Mu w tym dziele i – uznając Go za PANA – odwrócimy się od naszego starego, grzesznego stylu życia, a także zaczniemy pełnić Jego wolę, prowadząc nowe życie według Jego Ducha Uświęcenia.

Być może zostaliśmy wychowani w domach, gdzie uczono nas, że dobre uczynki są potrzebne do zbawienia. Jednak Słowo Boże mówi, że własne uczynki człowieka na nic mu się nie zdadzą. Z pewnością mogą one być dobre dla ludzi i przynosić korzyści wielu osobom, ale w oczach Boga nie mają mocy zbawczej. Można być bardzo religijnym i rozmodlonym człowiekiem, można spędzić życie na usługiwaniu chorym i potrzebującym, jednak w kwestii zbawienia niczego to nie da. Dlaczego? Z uwagi na świętość Boga. On sam przez proroka Izajasza powiedział w Iz 64,5, że my, ludzie, jesteśmy w swej naturze „skalani, całkowicie zbrukani grzechem, a wszystkie nasze dobre czyny są jak skrwawiona szmata” (NPD), czyli są Mu wstrętne jak skrwawione podpaski menstruacyjne, gdyż o tym właśnie pisze prorok. Z tego powodu własne czyny człowieka nie mogą dać nikomu zbawienia. Na zbawienie nie można zasłużyć sobie uczynkami z powodu świętości Boga.

Czy to oznacza, że dobre czyny w ogóle nie liczą się u Boga? Owszem, liczą się, ale tylko te, „które On sam wcześniej zaplanował dla nas do wykonania” (Ef 2,10 NPD). Tylko takie czyny mają duchowe znaczenie i tylko takie nazywane są w Biblii dobrymi uczynkami. Tak więc kluczem do podobania się Bogu jest poznanie woli Bożej i posłuszne jej wypełnianie. Czy jest to konieczne? Do korzystania z wartości tego świata – nie, ale do zweryfikowania wiary i wiecznej społeczności z Bogiem – tak. Człowiek, przyjmując W CHRYSTUSIE ofiarną miłość Ojca i pełniąc Jego wolę, zaświadcza, że Jezus umarł za niego nie na marne. Zbawienie jest łaskawym darem Bożym dostępnym tylko W CHRYSTUSIE, a zaakceptowanie tego faktu – prowadzące do pełnienia woli Bożej – jest aktem przyjęcia tego hojnego i cennego daru.

Czego dokonał Jezus Chrystus?

Bóg w Osobie Jezusa Chrystusa pojawił się na tym świecie, aby odkupić (wykupić) ludzi z niewoli grzechu. Dokonał tego przez przelanie krwi Jezusa na krzyżu (por. Dz 20,28). Jezus został umęczony i zabity, chociaż nie popełnił żadnego grzechu ani w niczym nie zawinił. Ofiara Jego ciała i krwi, której zapowiedzią były wszystkie starotestamentowe ofiary, stała się – zgodnie z zamiarem Boga – tą jedyną ofiarą, która jest w stanie zmyć grzech całej ludzkości. Na krzyżu dokonała się więc zadziwiająca wymiana: Jezus zdjął z każdego człowieka cały ciężar konsekwencji wszystkich jego grzechów i wziął na siebie cały Boży gniew, jaki się z tym wiązał. W to miejsce dał każdemu człowiekowi możność obleczenia się w Jego sprawiedliwość i wejścia w relację wiecznego pokoju z Bogiem (por. Rz 5,1). Cała kara za wszystkie grzechy każdego człowieka w historii świata (żyjącego zarówno dawniej, obecnie, jak i tego, który będzie jeszcze żył w przyszłości) została zapłacona. Dokonało się to w chwili, gdy Jezus, wisząc na krzyżu, powiedział: „Wykonało się!” (gr. słowo tetelestai było prawnym zapisem, który na dokumentach dłużnych potwierdzał całkowitą spłatę należności) – por. J 19,30 i Kol 2,14.

Co to znaczy być uczniem Jezusa Chrystusa?

Niektórzy ludzie – z uwagi na praktykowane religijne rytuały – sami siebie uważają za chrześcijan i tak siebie nazywają. Nie znaczy to jednak, iż faktycznie są uczniami Chrystusa. Bycie uczniem Jezusa ma znacznie głębszy sens. Praktykowanie zewnętrznych rytuałów w istocie niczego nie zmienia wewnętrznie. Obrzędowość nie tworzy bowiem żadnych wartości duchowych. Znakomicie widoczne to było w całej historii Izraela. Co więcej: należy zwrócić uwagę na fakt, że ani Jezus, ani Jego uczniowie sami siebie nigdy nie nazywali chrześcijanami. Ta nazwa została nadana uczniom Jezusa przez niewierzących (por. Dz 11,26).

Musimy zrozumieć, że poddanie się Chrystusowi jako swemu Mistrzowi i PANU nie polega na przyczepieniu sobie emblematu, naklejki lub założeniu krzyżyka na szyję. Nie polega też na ubieraniu się w szczególny sposób czy manifestowaniu wszystkim naokoło, że jest się chrześcijaninem. Kryterium prawdziwego poddania się Chrystusowi nie jest zewnętrzne. Jest ono całkowicie wewnętrzne i weryfikowalne tylko w jeden sposób: przez posłuszeństwo Jego poleceniom, a więc Jego Słowu. Weryfikacja przez faktyczne pełnienie woli Bożej (Bożego Słowa) jest testem naszego serca. Tylko przez takie podporządkowanie się Bogu możemy pokazać Jemu i całemu światu, czy szczerze polegamy na Chrystusie (wierzymy Mu), czy jedynie zwodzimy sami siebie, pozostając swymi umysłami w sferze praktyk i deklaracji religijnych. Jezus wyraźnie powiedział: „Nie każdy bowiem, kto twierdzi, że jestem jego PANEM, wejdzie do Królestwa Niebios. Tam znajdzie się tylko ten, kto faktycznie pełni wolę Ojca, który jest w Niebiosach” (Mt 7,21 NPD). Jasne jest więc, że bez znajomości Bożego Słowa (Biblii, czyli Pisma św.) nie można być chrześcijaninem. Już w IV wieku po Chrystusie stwierdził to Hieronim ze Strydonu, znany również jako św. Hieronim.

Jaki jest koszt bycia uczniem Jezusa Chrystusa?

Jezus oczekuje od swoich uczniów pełnego poddania (por. Łk 14,26). Bóg angażuje się w życie uczniów na 100% tylko wtedy, gdy oni angażują się w Jego Królestwo na 100%. On nie wkracza w życie człowieka ze swą mocą, jeśli dana osoba poświęca mu jedynie okruchy swojego czasu, myślenia czy zaangażowania. To wcale nie oznacza porzucenia aktualnego zawodu czy zmiany stanu rodzinnego lub cywilnego. Chodzi o zaangażowanie w Boże dzieło na co dzień – tam, gdzie aktualnie ktoś jest, oraz w stanie, w jakim żyje. Bądź przygotowany na to, że świat cię znienawidzi i będzie prześladować (por. 2 Tm 3,12; Flp 1,29, a także: Mt 5,10; Mk 10,30; 2 Kor 4,9; Ef 3,13; 1 J 3,13). Jednak nie bądź tym przerażony. Oderwij się myśleniem od tego świata i spójrz na to, co się dzieje, z punktu widzenia wieczności – cierpienie z powodu Chrystusa jest w takiej perspektywie wielkim przywilejem, z którego należy się radować, a nie obawiać się go (por. Mt 5,11-12; Dz 5,41).

Jaki jest skutek bycia uczniem Jezusa Chrystusa?

Postępując na wzór Jezusa, mamy przywilej bycia przemienianymi przez Chrystusowego Ducha Uświęcenia na obraz PANA. Oczywiście nie chodzi o przemianę fizyczną, ale o wewnętrzną przemianę charakteru i osobowości (por. 2 Kor 3,16-18). Ta przemiana powoduje, że w naszym życiu będzie wyraźnie widoczny owoc działania Jego Ducha, którym jest wzrost w ofiarnej postawie Bożej miłości. List do Galatów podaje, iż jest ona pełna radości, pokoju, wielkoduszności, uprzejmości, dobroci, wierności, łagodności i powściągliwości (por. Ga 5,22-23 NPD). Jezus rezerwuje swoją miłość dla swoich uczniów (por. J 15,9). Dla nich też przygotował miejsce w swoim Królestwie (por. J 14,2) i odwieczne Życie pełne duchowej obfitości (por. J 10,10). Będzie to wieczna, pełna radości społeczność z PANEM, w której nie będzie już śmierci, grzechu, trudu, cierpienia, łez i zmartwień (por. Ap 7,17 i Ap 21,4).

Czy istnieje inna droga do Bożego zbawienia niż przez stanie się uczniem Jezusa Chrystusa?

Nie ma innej drogi, ponieważ odwieczne i nieskończone Boże Życie jest dla ludzi dostępne tylko w Chrystusie. Oczywiście każdy może mieć własną opinię, ale musi wtedy ponieść wszelkie konsekwencje polegania na swoim zdaniu. Jeśli komuś Boży plan zbawienia W CHRYSTUSIE nie odpowiada lub ktoś uważa, że istnieje jakaś inna droga zbawienia, to – zgodnie z nauczaniem Piotra – taka osoba nie jest uczniem Chrystusa, ponieważ tylko człowiek myślący, żyjący i postępujący jak Chrystus, któremu ufa i którego głosi, jest Jego uczniem. Apostoł Piotr stwierdził, że „w nikim innym nie ma zbawienia, gdyż nie dano ludziom pod niebem żadnego innego imienia, w którym moglibyśmy zostać zbawieni” (Dz 4,12 NPD). Dlaczego tak nauczał? Dlaczego postawił tak ostrą granicę wyłączności zbawienia w Chrystusie, bez miejsca na szeroko rozumianą „miłość” i „tolerancję” innych poglądów? Ponieważ sam Jezus, który jest jedynym objawieniem Bożej ofiarnej miłości (por. J 3,16; 1 J 4,9), który jest wcielonym Słowem Bożym (por. J 1,1) i który jest „jedynym obrazem niewidzialnego Boga, praprzyczyną wszelkiego stworzenia” (Kol 1,15 NPD), powiedział: „JA JESTEM Drogą, Prawdą i Życiem. Nikt nie przychodzi do Ojca inaczej, jak tylko przeze mnie” (J 14,6 NPD).

Modlitwa uczniowska

Jak to powyżej wykazano, z Biblii wynika jasno, że przyjęcie Bożego planu i sposobu zbawienia, a więc przyjęcie woli Ojca, który jest w Niebiosach, ma kluczowe znaczenie dla wejścia do Królestwa Bożego. Skoro więc pełnienie Bożej woli jest tak ważne, to rodzi się pytanie: jak można ją poznać? Wspaniałą wiadomością jest to, że Najwyższy uczynił swoją wolę jawną. Przez wieki obwieszczał ją wybranym prorokom, którzy ją zapisywali jako Jego Słowo. W efekcie dysponujemy obecnie całością Jego Przesłania spisaną w postaci Biblii. Czytając Pismo św., możemy osobiście poznawać wolę Boga, Jego charakter, a także Jego plany wobec nas. Jeśli więc szczerze chcesz rozpocząć zupełnie nowe życie, oparte na Bożym prowadzeniu, to jedyną drogą do tego jest podjęcie decyzji o ukorzeniu się przed Bogiem, poddanie się Mu i przyjęcie Jego daru zbawienia w Chrystusie. Taki akt woli Jezus nazwał „nowym narodzeniem” („narodzeniem z Ducha Bożego” – por. J 3,3-7), a postawę życiową opartą na pełnym zaufaniu Bogu – „wiarą, która zbawia”, czyli oczyszcza z grzechu i prowadzi do odwiecznego i nieskończonego Bożego Życia W CHRYSTUSIE (por. J 17,3).

Jeśli masz w sobie szczere pragnienie takiego Życia, powiedz o tym Bogu w prostej modlitwie. Wcześniej jednak zbadaj swoją motywację i serce, Bóg bowiem oczekuje ze strony każdego grzesznika, aby on się najpierw opamiętał (por. Dz 3,19). Jeśli to uczyniłeś i ukorzyłeś się przed Bogiem (por. 1 P 5,6), to uznaj swoją grzeszność i niemożność uzyskania zbawienia własnymi siłami. Zaufaj całkowicie Jego miłosierdziu i łaskawości W CHRYSTUSIE. Możesz to wyrazić własnymi słowami w cichości i pokorze swego ducha. Bóg cię przenika i zna wszystkie twoje myśli (por. Ps 139,1-6), dlatego nawet najcichsza czy bezgłośna modlitwa w głębi twego ducha jest przez Niego doskonale słyszana. Szczera modlitwa tego typu jest pierwszym krokiem do stania się uczniem Jezusa Chrystusa.

Uczniowskie zasady duchowego wzrostu

Jeśli zapragnąłeś uświęconego życia wolnego od mocy i wpływów grzechu, jeśli szczerze zapragnąłeś podobać się Bogu i powiedziałeś Mu o tym, prosząc, aby On zmienił w twoim sercu i umyśle wszelkie poglądy, wyobrażenia, wierzenia, które dotąd miałeś, a które nie są zgodne z Jego myśleniem, wolą i planem, to postawiłeś pierwszy krok na wytyczonej przez Jezusa drodze zbawienia. Teraz poproś Boga, aby od tej chwili Jezus był twoim wyłącznym przewodnikiem życiowym, a Chrystusowy Duch Uświęcenia wyłącznym przewodnikiem po Bożym Słowie. Następnie:

1) Posilaj się Bożym Słowem. Karmienie się Bożym Słowem polega na czytaniu, rozważaniu i uczeniu się na pamięć Pisma św. (por. J 8,31-32). Zacznij od Dobrej Wiadomości o ratunku w Chrystusie (zwanej popularnie Nowym Testamentem). Nie zabieraj się zbyt szybko do czytania Starego Testamentu, jeśli nie poznałeś przesłania Nowego Testamentu w sposób dogłębny (to może ci zająć nawet kilka lat intensywnego czytania). Nigdy nie bierz pod uwagę wersetów wyrwanych z kontekstu i nie słuchaj nauczycieli, którzy praktykują taki zwyczaj odnoszenia się do Bożego Słowa. Pamiętaj, że tekst wyrwany z kontekstu jest zwykle pretekstem do manipulowania podtekstem i przesłaniem danego wersetu. Zawsze czytaj całe księgi Pisma św., aby zrozumieć ich kontekst, tło historyczne, szczegółowe uwarunkowanie i główne przesłanie. Pamiętaj także, że Biblia w całości jest wielkim świadectwem o Jezusie (por. J 5,39).

2) Żyj według wiary, unikając grzechu (por. Rz 1,17 i Hbr 12,14). Stosuj na co dzień zasady, których uczysz się z Bożego Słowa. Podejmuj decyzje życiowe według mądrości, jaka wynika z przesłania Bożego Słowa, a nie z litery jakiegoś przekładu. Nie kieruj się emocjami, lecz zawsze bazuj na mądrości Bożego Słowa (por. Jk 1,5). Praktykuj wstrzemięźliwość oraz samokontrolę we wszystkim, co czynisz i myślisz (por. 2 Tm 1,7). Bądź gotowy na poniesienie kosztu bycia uczniem Jezusa (por. Ps 72,13-14). Pamiętaj, że twoje zaufanie Bogu (tzn. twoja wiara) ma bazować na charakterze Boga oraz na Jego Słowie, a nie na twoich emocjach czy wskazaniach serca. Serce człowieka jest jego największym i najbardziej perfidnym zwodzicielem (por. Jr 17,9; 1 J 3,18-20). Po to Bóg dał ludziom swoje Słowo, aby mieli oni pewne oparcie w niezawodnej Prawdzie i nie musieli polegać na swoich sercach. Nie zapominaj też, że droga na szczyt zawsze wiedzie pod górę, a wszystko, co wartościowe, ma wysoką cenę. W dół staczają się tylko odpady i śmieci. Te zawsze są dostępne łatwo i tanio. Bądź ostrożny, gdyż Boża droga jest wąska. Nie przyjmuj nauczania, które sugeruje, iż Boża droga zbawienia jest szeroką autostradą sukcesu zawodowego i osobistego, doskonałego zdrowia i bogactwa materialnego. Ewangelia sukcesu jest kłamstwem. Sam Jezus praktycznie nie miał niczego (por. Mt 8,20) i niczego w wymiarze materialnym nie pożądał. Poprzestawaj na tym, co wystarcza do życia i pobożności (por. 1 Tm 6,6-8). Pamiętaj, że powodzenie materialne, zdrowotne czy społeczne nie jest Bożym celem (ani sposobem błogosławienia) dla Jego Ludu. On pragnie przemiany myślenia i charakteru każdego człowieka na wzór myślenia i charakteru Jezusa Chrystusa (por. Mt 5,48; Łk 6,32-38; J 17,21; J 13,34; J 15,12; Dz 20,35; Rz 5,3; 1 Kor 13,4-7; 2 Kor 4,8-12; Ga 5,24; Flp 2,5; Kol 1,27; 1 Tes 4,9; 2 Tm 1,7; Hbr 4,14; Hbr 13,13; 1 P 1,15-16; 1 P 2,21; 1 J 4,17; 1 J 5,2; Ap 12,17; Ap 22,4). Na tym też polega działanie Bożego Ducha na Ziemi.

3) Trwaj w modlitwie. Modlitwa to rozmowa z Bogiem – naszym Stwórcą i PANEM wszystkiego. Dlatego jej pierwszą częścią musi być słuchanie Boga. Do tego niezbędne jest czytanie i rozważanie Bożego Słowa (Biblii, Pisma św.). Drugą częścią modlitwy jest wielbienie Boga przy zastosowaniu tego, czego właśnie lub niedawno dowiedziałeś się ze Słowa. Trzecią częścią modlitwy niech zawsze będzie dziękczynienie. Ono bowiem jest najwspanialszym kadzidłem, które wznosi się przed Bożym Tronem w Niebiosach (por. Ap 8,3-4). Czwartą częścią modlitwy mogą być prośby – zarówno o mądrość, duchowe oświecenie, przewodnictwo życiowe, jak i o konkretne potrzeby twoje i twoich bliskich, które są zgodne z Bożą wolą (por. 1 J 5,14).

4) Znajdź wspólnotę wierzących ludzi, którzy jak ty chcą być uczniami Jezusa. Jeśli są to ludzie pokorni, szanujący Boże Słowo i stosujący je z miłością (wobec Boga i ludzi), przyłącz się do nich. Nie oczekuj jednak, że będzie to ekskluzywny „klub jedynych sprawiedliwych”. Pamiętaj, że każdy człowiek jest grzesznikiem potrzebującym Bożego i ludzkiego przebaczenia.

5) Dziel się Dobrą Wiadomością o ratunku w Chrystusie, z kim tylko możesz (por. Mk 16,15). Jedynie w ten sposób można uratować innych ludzi przed wiecznym potępieniem. Jezus po to powołuje swoich uczniów, aby wszędzie, gdzie żyją czy dokąd podróżują, nieśli przekaz o tym, że tylko On jest jedynym ratunkiem dla każdego człowieka. Zauważ, że w Mt 28,20b jest zawarta specjalna obietnica dla uczniów, którzy są wierni temu zadaniu.

6) Oczekuj przyjścia PANA. Jezus obiecał, że powróci i w dniu swego przyjścia dokona sądu nad całą ludzkością. Wtedy twoje zbawienie osiągnie finał. Czuwaj więc i bądź zawsze gotowy (por. Mt 24,42; Łk 12,40; 1 Kor 16,13). Dla ludzi, którzy nie przyjęli lub nie zachowali danego im Słowa Jezusa, będzie to dzień wielkiej tragedii, jednak dla tych, którzy przyjęli i zachowali Jego nauczanie, a więc zanurzyli się w Jego Ducha Uświęcenia i pełnili wolę Ojca do końca, będzie to dzień niewysłowionej radości. Marana Tha! (por. 1 Kor 16,22; Ap 22,20).

SKRÓTY

A) Sigla biblijne

ST – STARY TESTAMENT – księgi protokanoniczne (Biblia Hebrajska)

Rdz Księga Rodzaju

Wj Księga Wyjścia

Kpł Księga Kapłańska

Lb Księga Liczb

Pwt Księga Powtórzonego Prawa

Joz Księga Jozuego

Sdz Księga Sędziów

Rt Księga Rut

1 Sm 1 Księga Samuela

2 Sm 2 Księga Samuela

1 Krl 1 Księga Królewska

2 Krl 2 Księga Królewska

1 Krn 1 Księga Kronik

2 Krn 2 Księga Kronik

Ezd Księga Ezdrasza

Ne Księga Nehemiasza

Est Księga Estery

Hi Księga Hioba

Ps Księga Psalmów

Prz Księga Przysłów

Koh Księga Koheleta

Pnp Pieśń nad pieśniami

Iz Księga Izajasza

Jr Księga Jeremiasza

Lm Lamentacje Jeremiasza

Ez Księga Ezechiela

Dn Księga Daniela

Oz Księga Ozeasza

Jl Księga Joela

Am Księga Amosa

Ab Księga Abdiasza

Jon Księga Jonasza

Mi Księga Micheasza

Na Księga Nahuma

Ha Księga Habakuka

So Księga Sofoniasza

Ag Księga Aggeusza

Za Księga Zachariasza

Ml Księga Malachiasza

ST – STARY TESTAMENT – księgi deuterokanoniczne

Tb Księga Tobiasza

Jdt Księga Judyty

1 Mch 1 Księga Machabejska

2 Mch 2 Księga Machabejska

Mdr Księga Mądrości

Syr Mądrość Syracha

Ba Księga Barucha

Do ksiąg deuterokanonicznych zalicza się również modlitwę Azariasza (Dn 3,24-90) i dwa ostatnie rozdziały Daniela (Dn 13–14), a także fragmenty Księgi Estery spisane po grecku.

NT – NOWY TESTAMENT

Mt Dobra Wiadomość o ratunku w Chrystusie w relacji Mateusza

Mk Dobra Wiadomość o ratunku w Chrystusie w relacji Marka

Łk Dobra Wiadomość o ratunku w Chrystusie w relacji Łukasza

J Dobra Wiadomość o ratunku w Chrystusie w relacji Jana

Dz Dzieje wysłanników Chrystusa

Rz List do Rzymian

1 Kor Pierwszy list do Koryntian

2 Kor Drugi list do Koryntian

Ga List do Galatów

Ef List do Efezjan

Flp List do Filipian

Kol List do Kolosan

1 Tes Pierwszy list do Tesaloniczan

2 Tes Drugi list do Tesaloniczan

1 Tm Pierwszy list do Tymoteusza

2 Tm Drugi list do Tymoteusza

Tt List do Tytusa

Flm List do Filemona

Hbr List do Hebrajczyków

Jk List Jakuba

1 P Pierwszy list Piotra

2 P Drugi list Piotra

1 J Pierwszy list Jana

2 J Drugi list Jana

3 J Trzeci list Jana

Jud List Judy

Ap Apokalipsa w relacji Jana

B) Inne skróty

aram. - aramejski

gr. - grecki

hebr. - hebrajski

LXX - Septuaginta, grecki przekład ST

nn. - i następne wersety

oryg. - oryginalny

por. - porównaj

przekł. - przekład

Targ. - Targum

tłum. - tłumaczenie, tłumaczą

wg - według

zob. - zobacz

C) Zapisy specjalne

Zapis: „Więcej w Komentarzu NPD → (hasło)” lub: „Więcej → (hasło)” należy odczytywać: „Więcej na ten temat znajduje się w Komentarzu NPD na końcu publikacji w haśle → (główka hasła)”. Odniesienie to przekierowuje czytelnika do filologicznego, historycznego i teologicznego Komentarza NPD znajdującego się na końcu tej publikacji.

Przypisy

Treść przypisu:
Por. 1 Krl 19,10; 1 Krl 19,14; Mt 23,34; Mt 23,37; Łk 6,23; Łk 11,46-48; Łk 13,34; Dz 7,42; Rz 11,3.

Powrót

Treść przypisu:
W dalszej części zdania dowiadujemy się, że Izajasz otrzymywał od Boga przekazy w czasie panowania czterech królów judzkich, a więc siłą rzeczy ta księga nie jest zapisem jednego widzenia prorockiego, ale zbiorem wielu widzeń, które prorok otrzymał w czasie blisko 60-letniej posługi w Judzie.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. hazon – dosł. „widzenie”, „wizja” (otrzymana w duchowym uniesieniu), „proroctwo”. Inni tłumaczą także „wyrocznia”.

Powrót

Treść przypisu:
Mimo zbieżności imion nie chodzi tu o proroka Amosa.

Powrót

Treść przypisu:
To zdanie przypomina nieco proces sądowy, podczas którego prokurator (Izajasz) wzywa ławę przysięgłych (Niebiosa i Ziemię) do wysłuchania wypowiedzi Boga (Powód) formułującej zarzut wobec oskarżonych (Juda i Jerozolima).

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „synowie”.

Powrót

Treść przypisu:
Odniesienie do północnego królestwa, które zostało utworzone z dziesięciu plemion hebrajskich.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „niczego nie rozumie”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Przenośne określenia opisujące klęski, jakie spadały na naród Izraela z powodu jego odstępstwa od Boga.

Powrót

Treść przypisu:
Nawiązanie do namaszczania oliwą odnosi się do znanych już w starożytności leczniczych wartości oliwy z oliwek.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Córa Syjonu”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „nie dał zdolności przetrwania” lub „nie pozostawił Reszty na przetrwanie”. Przekaz o zachowaniu Reszty ludu na potrzebę odrodzenia pojawia się także w NT (por. Rz 9,27-29; Rz 11,4; Ap 12,17).

Powrót

Treść przypisu:
Miasta te wyginęły całkowicie.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „wodzowie Sodomy”. Określenie Jerozolimy mianem duchowej Sodomy pojawia się również w NT (por. Ap 11,8).

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „ludu Gomory”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Żydzi w czasach starożytnych byli narodem niewyleczalnie religijnym. Przez pokolenia byli przekonani, że obowiązujące ich Prawo Mojżeszowe wymaga wielorakich ofiar, które starali się sumiennie składać w świątyni jerozolimskiej. Jednak uwadze większości umykało to, co w tym Prawie było najważniejsze – miłowanie Boga ze wszystkich sił i postawa ofiarnej miłości wobec ludzi, w których otoczeniu się żyje (por. Mt 22,36-40; Mk 12,28-33). Prawo to w żadnym wypadku nie miało być narzędziem zbawienia (por. Ga 3,21), czyli wejścia do wiecznej społeczności z PANEM, lecz z woli Boga miało uświadamiać Żydom ich wielką grzeszność (por. Ga 3,22), a także wskazywać na jedyne rozwiązanie problemu grzechu, które Bóg ustanowił w zapowiadanym przez wieki Mesjaszu (Chrystusie) – por. Łk 4,17-21; J 12,37-41. W tym sensie Prawo było dla Izraela jedynie wychowawcą (gr. paidagogos – pr. Ga 3,25), którego zadaniem było doprowadzenie ich do Chrystusa (por. Ga 3,23-24). Historia pokazuje, że Boże napomnienia nie znalazły odzewu w narodzie żydowskim. Chociaż Izajasz prorokował o tym ok. 800 lat przed Chrystusem, to lud Izraela nie poszedł za tym proroctwem (por. Mt 13,11-15; Mt 15,7-9; Mk 7,6-8; Dz 28,25-27; Rz 10,16-21).

Powrót

Treść przypisu:
Chodzi o odwiedzanie przez Żydów świątyni jerozolimskiej z ofiarami przepisanymi Prawem Mojżeszowym.

Powrót

Treść przypisu:
W czasie prorockiej służby Izajasza Chwała PANA (hebr. Kabod JHWH) nadal zamieszkiwała (hebr. termin Szechina – „zadomowienie” – pochodzi od rdzenia hebr. szachan – „mieszkać”) w świątyni jerozolimskiej. Była to pierwsza świątynia wzniesiona przez Salomona. Dopiero gdy została ona zburzona w roku 587 p.n.e. przez króla babilońskiego Nabuchodonozora II i zaginęła Skrzynia Przymierza, Obecność Boża (utożsamiana z Szechiną) opuściła świątynię. Druga świątynia, zbudowana w latach 520 – 515 p.n.e., była już zwykłym budynkiem, gdyż Szechina tam zstąpiła. Jednak Żydzi nie zrozumieli tego i przez kolejne setki lat nadal składali w świątyni swoje ofiary. Nie ma biblijnego świadectwa wskazującego, by przed wejściem Chrystusa do tej świątyni w Jerozolimie Szechina do niej wróciła. Zburzenie świątyni przez Rzymian w roku 70 n.e. położyło kres religijnym praktykom ofiarniczym, a Izrael wkroczył w zupełnie nową epokę zwaną judaizmem rabinicznym (talmudycznym), który do dziś cechuje się wielkim rozproszeniem teologicznym i masowym odstępstwem Żydów od wiary ojców. Ocenia się, że 95-97% populacji Żydów na świecie to ateiści, a nieliczne praktyki religijne, które jeszcze zachowują, są jedynie wynikiem deklaracji kulturowej i wyrazem przynależności do żydowskiej społeczności. Zarówno Jezus w J 4,21-24, jak i Apostoł Paweł w Dz 17,24-25 wyraźnie wypowiadali się, że Bóg nie odbiera czci w budynkach wzniesionych ręką ludzką. On oczekuje oddawania Mu chwały i czci w duchu poddanym Jego Duchowi. O tym samym mówił Szczepan w Dz 7,48-50 podczas swego wystąpienia przed Sanhedrynem jerozolimskim, odwołując się do proroka Izajasza (por. Iz 66,1-2).

Powrót

Treść przypisu:
Z Ap 5,8 dowiadujemy się, że najwspanialszym kadzidłem, jakie Boży lud może zanieść przed Boży Tron w Niebiosach, są dziękczynne modlitwy.

Powrót

Treść przypisu:
Każdy miesiąc w kalendarzu żydowskim zaczyna się od świętowania nowiu księżyca (hebr. Rosz Chodesz).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. almanah – kobieta bez męża, choć miała go wcześniej (może to być wdowa lub kobieta oddalona przez mężczyznę). Na Bliskim Wschodzie takie kobiety były w niezwykle trudnej sytuacji. W praktyce spadały na dno społecznej struktury i aby przeżyć, musiały żebrać albo się prostytuować.

Powrót

Treść przypisu:
Inni tłumaczą „i spór ze mną wiedźcie”, jednak użyte tu słowo jakach oznacza nie tylko prowadzenie sporu w celu oczyszczenia się z zarzutów, ale także uznanie kogoś za prawego (oczyszczenie go z zarzutów).

Powrót

Treść przypisu:
Symboliczny obraz, którego ślad odnajdujemy również w Talmudzie Babilońskim. Opisywany tam obraz rytuału prowadzonego w Dzień Oczyszczenia (Jom Kippur) mówił o tym, że wełnianą wstążkę moczono we krwi wylewanej na kozła (Azazela) wyganianego poza obóz i tę zakrwawioną wełnę wieszano przy wejściu do namiotu spotkania (świątyni). Po pewnym czasie od wygnania Azazela wełna ta w cudowny sposób stawała się śnieżnobiała, co było symbolem oczyszczenia narodu. Talmud podaje, że na czterdzieści lat przed zburzeniem świątyni jerozolimskiej (a więc od czasu, w którym został ukrzyżowany Jezus) wełna ta przestała bieleć.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. almanah – kobieta samotna, także wdowa lub oddalona przez męża.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adon.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Abbir Israel (słowo abbir ma kilka znaczeń: „silny”, „mocny”, „byk”, „bawół”; bywa używane na oddanie idei władzy oraz jako przenośne określenie Boga).

Powrót

Treść przypisu:
Wnikliwa analiza losów Jerozolimy ujawnia, że jak dotąd Boża zapowiedź nie zrealizowała się jeszcze. Być może PAN mówił to w odniesieniu do nowej Niebiańskiej Jerozolimy wspomnianej w Ap 21,2 i Ap 21,10.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. padah – „ocalony”, „odkupiony”, „zbawiony”. W NT słowo to odpowiada gr. sotesetai (derywat od gr. soteria – „zbawienie”, „ratunek”, „uwolnienie”, „uzdrowienie”).

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Syjonu”.

Powrót

Treść przypisu:
Mimo wyraźnego zakazu oddawania czci martwym obrazom i figurom (por. Wj 20,4-5) Hebrajczycy, idąc za wzorem ościennych narodów, modlili się do wytworów ludzkich rąk, które umieszczali w świętych gajach. Por. także Dz 17,24-25.

Powrót

Treść przypisu:
Także Jezus ostrzegał lud przed nadchodzącym potępieniem w wiecznym ogniu (por. Mt 13,42; Mt 13,49-50; Łk 12,49). Prorokowanie Izajasza było wstępem do późniejszego o osiemset lat nauczania Chrystusa o konieczności opamiętania się z grzechu i przyjęciu ocalenia z ręki Boga.

Powrót

Treść przypisu:
Wg nauczania Jezusa oraz Jego Apostołów czasy ostateczne (Eon Łaski) liczą się od chwili Jego zmartwychwstania. Żyjemy zatem w okresie, który jest finałem historii zbawienia. Tekst ten wyraźnie wskazuje, iż prorok odnosi się tu do społeczności wierzącego ludu, która na Ziemi jest określana nie tylko mianem widzialnego Ciała Chrystusa (por. 1 Kor 12,27), ale także żywej świątyni Boga (por. 1 Kor 3,16; 1 P 2,5).

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „wyżyna”.

Powrót

Treść przypisu:
Niektórzy, szczególnie Żydzi – zarówno ortodoksyjni, jak i mesjańscy – w określeniu „Świątynia PANA” chcą widzieć świątynię w Jerozolimie. W czasach Izajasza ona jeszcze istniała, lecz w roku 587 p.n.e. została zburzona przez króla babilońskiego Nabuchodonozora II. Po ponownym jej odbudowaniu w latach 520 – 515 p.n.e. i gruntownej rozbudowie w czasach Heroda Wielkiego, o którym wspomina NT, została ponownie zburzona w roku 70 n.e. Dokonał tego sam Bóg, używając do tego Rzymian. Od tego czasu świątynia już nigdy nie została odbudowana. Zresztą wg Bożego planu nie ma żadnej potrzeby jej odbudowywania, gdyż funkcja Prawa Mojżeszowego już się wypełniła, a cały plan zbawienia jest związany wyłącznie z Osobą i dziełem Jezusa Chrystusa (por. Ef 1,3-23; Ef 2,4-22). W zapowiadanych przez Izajasza dniach ostatecznych, tożsamych z Eonem Łaski, w którym obecnie żyjemy, nie ma żadnej budowli, którą można byłoby nazwać Świątynią PANA (por. J 4,19-24; Dz 17,24-25). W związku z tym prorocze odniesienie do Świątyni PANA w czasach ostatecznych może dotyczyć jedynie: (a) Ciała Chrystusa, czyli żywej społeczności wierzącego ludu (por. 1 Kor 10,17; 1 Kor 12,27; 1 Kor 3,16-17; 1 Kor 6,19-20), którą tworzą ludzie ze wszystkich narodów, albo (b) Świątyni PANA w Niebiosach, o której jest mowa w Ap 14,15; Ap 16,1; Ap 21,3.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „góra”, „wyżyna”. W Biblii góry (wyżyny) zawsze są kojarzone z oddawaniem chwały i czci (albo Bogu, albo bożkom).

Powrót

Treść przypisu:
To określenie w zestawieniu z Mt 24,30; Mt 25,32; Mt 28,19; Dz 15,17; Rz 15,11; 2 Tm 4,17 potwierdza, że świątynią, o której mówi Izajasz, jest społeczność wierzących polegających na Chrystusie. Oczywiście rabini żydowscy odrzucający Jezusa z Nazaretu jako Mesjasza (Chrystusa) twierdzą na podstawie tekstów takich jak ten, że Bożym planem jest kolejna odbudowa świątyni (jako trzeciej) w Jerozolimie. Wynika to z ich niezrozumienia, że to społeczność ludzi ufających (wierzących) Chrystusowi jest Bożą świątynią czasów ostatecznych. Jeśli jednak faktycznie jakaś świątynia zostałaby wzniesiona w Jerozolimie (co od dawna jest planowane przez pewne środowiska żydowskie) na wzgórzu świątynnym, gdzie obecnie znajdują się dwie muzułmańskie budowle: Meczet Omara (Kopuła na Skale) i meczet Al-Aksa, stanowiące razem trzeci co do ważności kompleks świątynny islamu, będzie to oznaczać wielką wojnę, i to najprawdopodobniej atomową. Bez wątpienia jednak za planem wzniesienia tzw. trzeciej świątyni stoi szatan, gdyż w Bożym planie ujawnionym w NT nie ma na taką świątynię miejsca. Prawo Mojżeszowe z całym systemem świątynnym i ofiarniczym, który zapowiadał wieczną ofiarę Jezusa na krzyżu, nie jest już nikomu do niczego potrzebne. Taka świątynia nie ma żadnej racji bytu w Bożym planie zbawienia.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „z Syjonu”.

Powrót

Treść przypisu:
O zapowiadanym tu rozgłaszaniu Dobrej Wiadomości o ratunku w Chrystusie mówią wyraźnie Mt 28,18-20 i Dz 8,1-4.

Powrót

Treść przypisu:
Chodzi tu o lemiesze. Lemiesz to dolna część korpusu pługa odcinająca skibę od gleby.

Powrót

Treść przypisu:
Mamy tu zapowiedź życia, jakie będzie miało miejsce na Nowej Ziemi po Sądzie Ostatecznym. Jest to wyraźne odniesienie do Bożego Królestwa, o którym czytamy m.in. w Ap 21,1-7.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 21,8; Ap 22,1-6.

Powrót

Treść przypisu:
W Pwt 17,16-17 Bóg wyraźnie polecił, by królowie Izraela nie gromadzili sobie zbyt wielu koni (służących w tamtym czasie jako siła pociągowa do rydwanów) ani nie obrastali w bogactwo mierzone srebrem i złotem. Widzimy tu zatem pierwsze źródło zła – przywódców żydowskich, którzy przestali być posłuszni Bożemu Słowu. Kolejny werset pokazuje rosnące odstępstwa od Bożych poleceń.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Wyżynami nazywano wówczas pogańskie miejsca kultu, w których oddawano cześć bożkom. Zwykle były one umieszczane na górach i wzniesieniach.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „wszystkie statki z Tarszisz”.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 6,15.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 6,12-15; Ap 11,19.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adon.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „starszych”.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „pięćdziesiątnikom”. Współcześnie odpowiada to w przybliżeniu stopniowi porucznika dowodzącego plutonem wojska.

Powrót

Treść przypisu:
Przekład tego wersetu idzie za Septuagintą. W tekście hebr. mowa jest o przebiegłych magach (czarownikach) i zręcznych zaklinaczach.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „nie jestem lekarzem”.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Rdz 13,13; Rdz 18,20 oraz Ap 11,8.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „maltretujecie ich twarze”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „córki Syjonu”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „bramy [Syjonu]”.

Powrót

Treść przypisu:
Por. J 15,1-6.

Powrót

Treść przypisu:
Zapowiedź mesjańska dotycząca Chrystusa.

Powrót

Treść przypisu:
Por. 1 Kor 13,1-7; Ga 5,22-24.

Powrót

Treść przypisu:
Syjon – nazwa wzgórza, na którym zbudowano świątynię w Jerozolimie. Inna jego nazwa to góra Moria. Na niej Abraham chciał złożyć Bogu w ofierze swego syna Izaaka.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 24,13; Łk 8,15; Łk 21,19; J 15,4-8; Dz 11,23; Hbr 10,36; Jk 1,4; Ap 3,10.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Kpł 19,2; 1 Tes 4,3; 1 P 1,15-16; Hbr 12,14.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 17,8; Ap 20,12.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. „cór Syjonu” – por. Łk 23,38.

Powrót

Treść przypisu:
Zapowiedź odkupieńczej śmierci Chrystusa – por. Rz 3,25; Rz 5,9; Ef 1,7; Hbr 9,12-14; Hbr 9,22; Hbr 10,19; Hbr 12,24; 1 P 1,2; 1 P 1,24; Ap 5,9; Ap 12,11.

Powrót

Treść przypisu:
Mt 3,11; Łk 3,16.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 11,22; Hbr 9,27; 1 P 4,5; 2 P 2,4; 2 P 3,7-10; Jud 15.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. „góry Syjon”. Kontekst sugeruje, iż może tu chodzić o Nową (Niebiańską) Jerozolimę (por. Ap 21,10).

Powrót

Treść przypisu:
Przywołany obraz słupa obłoku i słupa ognia jest symbolicznym odniesieniem się do sposobu, w jaki PAN prowadził i chronił swój lud po wyprowadzeniu go z niewoli egipskiej (por. Wj 13,21; Wj 33,9-10).

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „namiotem”. Namiot był w Izraelu symbolem mieszkania podczas wędrówki przez pustynię. Bóg mieszkał pośród swego ludu w tzw. Namiocie Spotkania (por. Pwt 31,15). Była to forma przenośnej świątyni Izraela.

Powrót

Treść przypisu:
Winnica w ST była zawsze symbolem Izraela.

Powrót

Treść przypisu:
Symboliczne odniesienie do świątyni jerozolimskiej i kapłanów.

Powrót

Treść przypisu:
Kolczaste żywopłoty pełniły w tamtych czasach funkcję murów chroniących winnice.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. hoj. W NT odpowiada temu słowo ouai – „biada”, „sromota” (por. np. Mt 11,21; Mt 18,7; Mt 23,13-29; Mt 24,19; Łk 6,24-26; Łk 11,42-52; Ap 8,13; Ap 9,12; Ap 11,14; Ap 18,10-19).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „dziesięć jarzm”, czyli powierzchnia ziemi, jaką z dziesięcioma zaprzęgami wołów można było zaorać w ciągu dnia. Morga, jako jednostka powierzchni, początkowo oznaczała to samo.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „jeden bat” (ok. 22 l). Zwykle plon wielokrotnie pomnaża zasiew. Jako znakomity plon Jezus przedstawiał stokrotne pomnożenie (por. Mt 13,8). W tym wypadku Bóg zapowiada dziesięciokrotną degradację plonu.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „chomer (ok. 220 l) zasiewu da tylko jedną efę (ok. 22 l) ziarna”. W tamtych czasach zboże oraz inne sypkie towary odmierzano specjalnymi workami o ustalonej objętości.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Szeol – kraina umarłych (gr. Hades).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. El Kadosz – Bóg Święty.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Ekwiwalent dynamiczny tekstu dosłownego: „przedstawiającym gorzkie jako słodkie, a słodkie jako gorzkie”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. lason – słowo to opisuje nie tylko „języki ognia”, o których czytamy także w Dz 2,3. Było ono używane także jako określenie części ciała (narządu mowy). Tutaj Izajasz używa obrazu jęzorów ognia do podkreślenia pochłaniającej mocy Świętego Boga, którego czystość nie znosi żadnego grzechu. Każda nieprawość w zetknięciu ze Świętym Bogiem musi zostać zniszczona (pochłonięta) jak słoma w zetknięciu z ogniem.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Ozjasz (zwany czasem także Azariaszem) – król starożytnej Judy. Jego imię Uzzijahu znaczy „moją siłą jest JHWH”. Ozjasz został królem w 16. roku życia i panował 52 lata (785 – 733 r. p.n.e.). Przez większość czasu był znakomitym królem w pełni posłusznym Bogu. To sprawiało, że odnosił wielkie sukcesy militarne i gospodarcze. Kiedy stał się potężny, jego serce wbiło się w pychę i uległo zepsuciu. Bóg skarcił go za to trądem. Chory dokonał życia w domu odosobnienia w roku 739 p.n.e. O historii Ozjasza czytamy w 2 Krn 26,1-23.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Izajasz pisze o Świątyni w Niebiosach.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz (3 razy).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Serafim. Serafiny (serafy) to nazwa duchowych istot, które w Niebiosach zajmują miejsce tuż przy Bożym Tronie. Podobnie jak aniołowie (hebr. melech, gr. angelos) serafiny są Bożymi sługami, jednak w odróżnieniu od tych pierwszych rzadko pełnią rolę posłańców. Wynika to z faktu, że mają znacznie wyższą rangę niż aniołowie. Różnią się od nich także tym, że mają skrzydła (trzy pary), podczas gdy aniołowie w ogóle ich nie mają. Zasadniczą rolą serafinów jest ogłaszanie Bożej chwały. Ich nazwa wywodzi się od hebr. rdzenia SRF, co znaczy „płonąć”. Czasami Biblia nazywa te (lub bardzo im podobne) istoty cherubinami (cherubami) – od hebr. cheruwim – „silni”. W Słowie Bożym widzimy, że serafiny opisywane przez Izajasza szybują ponad Bożym Tronem, a cherubiny opisywane przez Ezechiela oraz Apostoła Jana pojawiają się pośrodku wysokości Tronu. Więcej w Komentarzu NPD → Serafiny; → Cherubiny.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Forma „naszą wolę” wskazuje na użycie formy królewskiej – pluralis majestatis, która występuje m.in. także w Rdz 1,26.

Powrót

Treść przypisu:
Tekst mesjański. Te same słowa wypowiedział Jezus w odniesieniu do Żydów (por. Mt 13,14-15; J 12,40).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
W roku 701 p.n.e. Asyryjczycy najechali Izrael (królestwo północne) i dokonali eksterminacji jego narodu, uprowadzając ludzi w niewolę lub zabijając. W ten sposób historycznie zakończyła się linia życia dziesięciu pokoleń: Zebulona, Issachara, Aszera, Naftaliego, Dana, Manassesa, Efraima, Rubena i Gada oraz częściowo ludzi z plemienia Lewiego. W latach 586 – 538 p.n.e. mieszkańcy Judy (pokolenie Beniamina i Judy wraz z wchłoniętym przez niego ludem Symeona oraz reszkami Lewiego) zostali uprowadzeni do Babilonii. Stamtąd niewielka ich część (Reszta) powróciła do Judy, co zostało opisane w Księdze Nehemiasza.

Powrót

Treść przypisu:
Użyte tu oraz w Iz 11,1 oraz Iz 11,10 określenia „Nowy Pień” oraz „Święty Korzeń” są tytułami mesjańskimi przynależnymi Chrystusowi (por. Ap 5,5; Ap 22,16). Z tego Świętego Korzenia wyrósł naród Izraela, lecz jego pień – z powodu nieposłuszeństwa wobec PANA – został w końcu wycięty (por. Rz 11). W miejsce tego starego pnia wyrósł Nowy, którym jest sam Chrystus – wcielony PAN. Do tego Nowego Pnia są wszczepiane nowe narody, etnicznie odrębne od Izraela (por. Rz 11,13-24), których przedstawiciele złożyli swoją ufność w Jezusie Chrystusie.

Powrót

Treść przypisu:
Achaz to skrócona wersja imienia Joachaz („Oby PAN pochwycił”). Achaz był fatalnym królem Judy prawdopodobnie w latach 735 – 728 p.n.e. Nie postępował on drogami PANA (por. 2 Krn 28,1-4; 2 Krn 28,19-25). Wznosił posągi Baala, któremu nawet złożył krwawą ofiarę ze swego syna (por. 2 Krn 28,3).

Powrót

Treść przypisu:
W tekście dosł. „stanął na ziemi Efraima”, co odnosiło się do północnego królestwa, tzn. Izraela. Podobnie jest w wersetach Iz 7,5.8.9.17.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Szear Jaszub znaczy „Reszta się nawróci”.

Powrót

Treść przypisu:
Postać bliżej nieznana.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 1,23 oraz Kol 1,27, który to werset pokazuje, na czym będzie polegała obecność Boga w Jego ludzie.

Powrót

Treść przypisu:
W obliczu zagrożenia król Achaz nie polegał na PANU, lecz o pomoc zwrócił się do króla asyryjskiego Tiglat-Pilesera (por. 2 Krl 16,7-9).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „ogoli głowę, włosy nóg i brodę”.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „1000 szekli srebra”, czyli 11,4 kg.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Maher-Szalal Chasz-Baz znaczy „Rychły łup, bliska zdobycz”.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „prorokinią”. Żona Izajasza była prorokinią.

Powrót

Treść przypisu:
Siloe było jedynym źródłem wody w Jerozolimie, a przez to symbolem życiodajnej opieki PANA.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „ta rzeka”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. El-Immanu – pol. Emmanuel – „Bóg z nami”.

Powrót

Treść przypisu:
Por. 1 P 3,14.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz – odniesienie do Chrystusa (por. 1 P 3,15).

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ef 5,21.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „sanktuarium”.

Powrót

Treść przypisu:
Słowa te są mesjańskim odniesieniem do Chrystusa (por. 1 P 2,7-8).

Powrót

Treść przypisu:
Por. Dn 2,44-45.

Powrót

Treść przypisu:
Por. 2 Kor 3,14-16.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „domu Jakuba”.

Powrót

Treść przypisu:
„Izajasz” znaczy „PAN ocali”; Szear Jaszub – „Reszta się nawróci”; Maher-Szalal Chasz-Baz – „Rychły łup, bliska zdobycz”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH.

Powrót

Treść przypisu:
Użyte tu hebrajskie słowo galil, oznacza dzielnicę lub jakiś okręg. Z czasem zaczęto stosować do określenia geograficznego „Galilea”, z którą tereny Zabulona i Neftalego pokrywały się historycznie. Dlatego w wielu przekładach pojawia się tu określenie „Galilea pogan”. Jednak w tym miejscu Redakcja NPD wolała odnieść się do oryginalnego i pierwotnego znaczenia słowa galil jako określenia dla ziem pogańskich. Tekst ten jest kolejną zapowiedzią Bożego wcielenia i mesjańskim odniesieniem do służby Chrystusa (por. Mt 4,15).

Powrót

Treść przypisu:
Po uprowadzeniu Żydów do niewoli babilońskiej na tereny Galilei były przesiedlane narody pogańskie.

Powrót

Treść przypisu:
Nawiązanie do zwycięstwa Gedeona nad Madianitami opisanego w Sdz 6,1 – 7,25.

Powrót

Treść przypisu:
Słowo to odpowiada greckiemu Paraklet.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. El Gibbor.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Rz 5,1.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Zbawienie ludzkości, które Najwyższy zaplanował zrealizować w Chrystusie (por. Ef 1,3-14), jest radykalnym i z niczym nieporównywalnym objawieniem miłosierdzia oraz ofiarnej miłości Boga, tak że wszelkie uszczuplanie chwały Bożej w Chrystusie przez jakiekolwiek zmienianie (dodawanie czy odejmowanie) czy fałszowanie tego Dzieła musi budzić Boży gniew (por. Rz 1,18) i zazdrość o chwałę, która jest Mu odbierana.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Efraima” w odniesieniu do północnego królestwa, tzn. Izraela.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „swe ramiona”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adon.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „domu Jakuba”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. Szear Jaszub; por. Iz 7,3; Iz 8,18.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. El Gibbor – Bóg Mocny (Bohater, Zwycięzca).

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „reszta”.

Powrót

Treść przypisu:
Można też przetłumaczyć „zbawiona”, jak cytuje ten tekst Apostoł Paweł w Rz 9,27.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „na Syjonie”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Sdz 7,25.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Wj 14,15-31.

Powrót

Treść przypisu:
Inna forma nazwy miasta Aj (ha-Aj) [pol. „ruina”] wspominanego także w Rdz 12,8; Rdz 13,3; Joz 7,2-5; Joz 8,1-29; Joz 9,3; Joz 10,1-2; Joz 12,9; Ezd 2,28, Ne 7,32.

Powrót

Treść przypisu:
Migron [pol. „upadek”] – miejscowość w pobliżu Mikmas [pol. „ukryte”] wspomniana także w 1 Sm 14,1-2. Leży ona na południe od Aj (Ajjat). Wojska asyryjskie szły więc od północy w kierunku Jerozolimy.

Powrót

Treść przypisu:
Geba – miejscowość na północno-zachodnim brzegu Morza Martwego wspomniana również w Joz 18,24; Joz 21,17; 1 Sm 13,3; 1 Sm 14,5; 1 Krl 15,22; 2 Krl 23,8; 1 Krn 6,45; 1 Krn 8,6; 2 Krn 16,6; Ezd 2,26; Ne 7,30; Ne 11,31; Ne 12,29; Za 14,10. Była zlokalizowana w pobliżu Gibea.

Powrót

Treść przypisu:
Kolejne wymienione określenia: Bat Gallim, Laisza, Anatot, Madmena, Gebim, Nob, to nazwy miejscowości na terenach Beniamina znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie Jerozolimy (od północy).

Powrót

Treść przypisu:
Syjon – wzgórze w Jerozolimie, na którym stała świątynia. Wcześniej wzgórze to nosiło nazwę Moria.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adon.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Wiele przekładów odnosi ww. 33-34 do wytępienia wojsk asyryjskich, jednak nie znajduje to uzasadnienia w tekście hebrajskim. Bezpośredni kontekst tych wersetów, jakim jest Iz 11,1, pokazuje, że opisane wycinanie narodu dotyczy Żydów, a nie Asyryjczyków.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. geza – jest to zdrewniały, zgrubiały pęd podziemny, który pełni funkcję korzenia.

Powrót

Treść przypisu:
Jesse był ojcem króla Dawida.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. natsiyr.

Powrót

Treść przypisu:
Jezus Chrystus podczas swej ziemskiej służby litował się nad grzesznikami, cudzołożnikami czy oszustami, lecz bardzo twarde słowa kierował do faryzeuszy, uczonych w Piśmie i religijnych przywódców narodu żydowskiego, piętnując ich hipokryzję. To ona wzbudzała w Jezusie największy gniew.

Powrót

Treść przypisu:
Podobne opisy znajdujemy w 2 Tes 2,8 oraz w Ap 19,11-16 i Ap 20,9.

Powrót

Treść przypisu:
Por. J 17,1-3.

Powrót

Treść przypisu:
Pierwsze uwolnienie Hebrajczyków miało miejsce w Egipcie. Było to uwolnienie z fizycznej opresji. Zapowiadane tutaj drugie uwolnienie odnosi się raczej do duchowego uwolnienia narodu żydowskiego z grzechu, w który popadł. O tym samym pisze Apostoł Paweł w Rz 10,1-11,36.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Patros, Kusz”.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Szinar”.

Powrót

Treść przypisu:
Wyraźne proroctwo mówiące o nawróceniu się Żydów, którzy przez wieki zostali rozproszeni po świecie.

Powrót

Treść przypisu:
Znakiem jest Chrystus wywyższony na krzyżu. Sam Jezus wspominał o tym wywyższeniu wiele razy, np. w J 3,14-15.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Efraim” w odniesieniu do północnego królestwa Izraela.

Powrót

Treść przypisu:
Trudno jest umieścić w czasie to proroctwo, gdyż ślad po dziesięciu pokoleniach Izraela uprowadzonych do niewoli asyryjskiej zupełnie zaginął. Być może chodzi o jakichś potomków tych pokoleń zasymilowanych z ludami pogańskimi.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „ta rzeka”.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „morze Egiptu”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. El.

Powrót

Treść przypisu:
Por. J 4,13-14; J 7,37-39.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „Jego imię”. W starożytności imię było metonimią cech (zewnętrznych lub wewnętrznych) wyróżniających daną postać.

Powrót

Treść przypisu:
Wezwanie do składania świadectwa o chwale Boga i Jego cudownym działaniu przewija się przez całą Biblię aż do Wielkiego Posłannictwa, które Jezus zlecił swoim uczniom (por. Mt 28,18-19). Historycznie jako pierwszy do tego celu został wybrany naród Izraela, który go jednak nie zrealizował. Dlatego, jako etniczna społeczność, został ostatecznie odrzucony przez Boga. Więcej w Komentarzu NPD → Odrzucenie Izraela.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „mieszkanka Syjonu”. To ciekawe określenie używające rodzaju żeńskiego podobnie jak słowo ekklesia w NT, które w NPD tłumaczone jest zwykle „społeczność wierzącego ludu”.

Powrót

Treść przypisu:
Zapowiedź zniszczenia Babilonu jest nie tylko proroctwem tego, co rzeczywiście stanie się z tym historycznym miastem, lecz ma również znaczenie symboliczne odnoszące się do przyszłego potępienia systemu bezbożnego świata, który swoim myśleniem i postępowaniem urąga Najwyższemu. System ten zwany Babilonem wielkim został opisany w Ap 14,8; Ap 16,19; Ap 17,5; Ap 18,1-24. W czasach NT Babilonem uczniowie Jezusa nazywali również Rzym (por. 1 P 5,13).

Powrót

Treść przypisu:
Por. Iz 11,12.

Powrót

Treść przypisu:
Taki wygląd miało wzgórze zwane Miejscem Czaszki (hebr. Golgota) – por. Mt 27,33; Mk 15,22; J 19,17.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Werset Iz 13,7 sugeruje, że jest tu mowa o armii okrutnych Medów, którzy zniszczą historyczny Babilon.

Powrót

Treść przypisu:
Odniesienie do ziemi Babilonu.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Szaddaj.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 18,1-24.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „domu Jakuba”.

Powrót

Treść przypisu:
Mowa o prozelitach.

Powrót

Treść przypisu:
Wielu biblistów odczytuje tę pieśń dwuwarstwowo. Warstwą dosłowną jest radość z upadku historycznego króla Babilonu, a warstwą symboliczną (szczególnie wersety 12-15) prorocze odsłonięcie (wyjaśnienie) wydarzeń, które spowodowały strącenie Szatana z wyżyn niebiańskich na Ziemię. Szatan, zwany także Lucyferem (pol. Synem Jutrzenki), był jednym z najwspanialszych aniołów, lecz gdy popadł w pychę, został pozbawiony swej godności i strącony na Ziemię.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „w Szeolu”; tak też w Iz 14,15.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. helel ben-szachar. Słowem Helel Żydzi określali planetę Wenus (najjaśniejszą na nieboskłonie przed wschodem Słońca).

Powrót

Treść przypisu:
Por. Łk 10,18.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. El.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „gwiazdami” – w Biblii gwiazdy są często symbolem aniołów (por. Ap 1,20).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Eljon.

Powrót

Treść przypisu:
W kulturze hebrajskiej właściwy pochówek był identyfikowany z gwarancją spokoju duszy zmarłego.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Proroctwo mesjańskie odnoszące się do całej Ziemi. Wypełniło się ono w Chrystusie.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Z uwagi na odniesienie do całej Ziemi (por. Iz 14,26) określenie „mój lud” powinno być odczytywane jako mesjańskie proroctwo odnoszące się do całego przyszłego ludu wiary, którego jarzmo i śmiertelny ciężar grzechu Chrystus weźmie na siebie (por. Mt 11,29-30). Przykład Asyrii służy tu Bogu do odkrycia rąbka tajemnicy na temat przyszłego zbawienia, które dokona się w Chrystusie.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Prawdopodobnie był to rok 728 p.n.e. Król Achaz nie czynił tego, co jest słuszne w oczach PANA. Wznosił posągi Baala, któremu nawet złożył krwawą ofiarę ze swego syna (por. 2 Krn 28,1-4).

Powrót

Treść przypisu:
Nie chodzi tu o Achaza, który był słabym królem, ale o Tiglat-Pilesera III (zm. 727 r. p.n.e.), którego Achaz wezwał na pomoc przeciwko najeźdźcom atakującym Judę.

Powrót

Treść przypisu:
Mowa o królu asyryjskim Salmanasarze V, który panował pięć lat jako król Asyrii i Babilonii podbitej przez jego ojca.

Powrót

Treść przypisu:
Odniesienie do króla asyryjskiego Sargona II (brata Salmanasara V), który doprowadził do śmierci brata i w roku 722 p.n.e. przejął władzę w drodze przewrotu pałacowego.

Powrót

Treść przypisu:
Szczególny opis związków rodzinnych pomiędzy Salmanasarem V a jego bratem Sargonem II.

Powrót

Treść przypisu:
Wzmianka o synu Sargona II, wielkim królu asyryjskim Sennacherybie, panującym w latach 705 – 681 p.n.e. Władca ten przekształcił Niniwę w wielką metropolię i przeniósł do niej stolicę Asyrii. Do czasów współczesnych zachowała się ogromna liczba dokumentów administracyjnych i gospodarczych z czasów jego panowania.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Syjon”.

Powrót

Treść przypisu:
Ar-Moab – warowne miasto, stolica Moabu.

Powrót

Treść przypisu:
Kir – warowne miasto zwane także Kinneret (por. Joz 19,35).

Powrót

Treść przypisu:
Miejscowość zwana także Dibon-Gad (pol. „sterta słomy”) leżąca ok. 20 km na wschód od Morza Martwego i 5 km na północ od rzeki Arnon. Była ona stolicą Moabu.

Powrót

Treść przypisu:
Nebo i Medaba (hebr. Medeba) – miasta moabickie.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. nahal – określenie wąwozu (wadi) wyżłobionego przez rwące potoki podczas sezonu deszczowego.

Powrót

Treść przypisu:
Niektórzy tłumaczą „z Sela”, co może się odnosić do Petry, która była stolicą Idumei, w której znaleźli schronienie uchodźcy z Moabu.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Córy Syjonu”.

Powrót

Treść przypisu:
Po wojnie króla Dawida z Moabitami ci ostatni musieli płacić Żydom daninę w postaci stad i wełny (por. 2 Sm 8,2), jednak po śmierci Achaba król Moabu Mesza zbuntował się i przestał uiszczać tę daninę.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „tego morza”.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „na wyżynach”. W starożytności wyżynami zwano specjalne miejsca, gdzie składano hołdy i ofiary różnym bóstwom.

Powrót

Treść przypisu:
Chodzi o królestwo północne, a nie o Judę (królestwo południowe).

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Efraima” w odniesieniu do północnego królestwa Izraela.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Jakuba”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Cur.

Powrót

Treść przypisu:
Główny korpus armii asyryjskiej był oparty na poborze narodowym. Jednak od II w. p.n.e. włączano do niej również oddziały zaciężne. Od czasów Sargona II w szeregach wojsk asyryjskich służyło wielu Aramejczyków, Filistynów i Greków. Do armii wcielano także jeńców z pobitych wojsk innych narodów.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Kusz”.

Powrót

Treść przypisu:
To proroctwo wygłosił Izajasz najprawdopodobniej w czasie panowania króla judejskiego Ezechiasza, co zostało opisane w 2 Krl 19-20. Król etiopski, słysząc o nadciągającym zagrożeniu, wysłał swych posłańców do narodów ościennych, a nawet do Mezopotamii, z propozycją zawiązania aliansu przeciw Asyrii. Jednak posłańcy wysłani do Judy wrócili z niczym, gdyż Izajasz przekonał Ezechiasza, by w sprawie obrony przed wojskami króla asyryjskiego Sennacheryba całkowicie zdał się na PANA.

Powrót

Treść przypisu:
Prawdopodobnie chodzi o Egipcjan (por. 2 Krl 18,21).

Powrót

Treść przypisu:
Komentatorzy upatrują tu odniesienia do Mezopotamii.

Powrót

Treść przypisu:
Ponowne odniesienie do armii asyryjskiej.

Powrót

Treść przypisu:
Podnoszenie flagi i granie sygnału na rogu było w tamtych czasach znakiem herolda, który – zwykle w imieniu władcy – miał coś do obwieszczenia.

Powrót

Treść przypisu:
Inna nazwa Bożego Królestwa – por. Hbr 4,1-11.

Powrót

Treść przypisu:
Proroctwo dane Izajaszowi spełniło się dokładnie. W nocy przed atakiem na Jerozolimę Anioł PANA pozbawił życia 180 000 żołnierzy asyryjskich (por. 2 Krl 19,35).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Czyli w Jerozolimie.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Hebrajska poetycka metafora, której celem jest oddanie atmosfery najazdu zbrojnego.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adon.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „Soanu”. Tak w Biblii nazywany jest Egipt.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście oryginalnym „Nof”.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „głowa czy ogon” [Egiptu].

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „gałąź palmowa czy sitowie”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Nawiązanie do straszliwego pogromu armii asyryjskiej dowodzonej przez Sennacheryba.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Języki kananejskie to grupa językowa w obrębie języków semickich obejmująca: fenicki, punicki, hebrajski, moabicki, amonicki i edomicki. Najwyraźniej chodzi o mieszkańców miast egipskich, którzy wywodzili swe korzenie z Kanaan i być może wraz z kulturą zachowali odrębność religijną.

Powrót

Treść przypisu:
Nie ma zgodności między biblistami co do tłumaczenia nazwy tego miasta. Jedni twierdzą, że chodzi o Heliopolis (Miasto Słońca – centrum kultu bożka słońca Ra), inni tłumaczą jako Miasto Niszczyciela (odnosząc to do Aleksandrii, której nazwa miała oddawać hołd Aleksandrowi Macedońskiemu).

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „stela”.

Powrót

Treść przypisu:
O ile w czasach patriarchów tego typu budowle wznoszone ku czci JHWH nie były niczym zdrożnym, o tyle w czasach po Mojżeszu, gdy Bóg w Prawie Żydowskim wyraźnie określił formalne ramy swego kultu, takie budowle nie byłyby do przyjęcia dla Izraelitów. Jednak, niewątpliwie, były świadectwem uległości tamtych ludzi wobec JHWH.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „uznają PANA”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Miało to miejsce w roku 711 p.n.e.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Kusz”; tak też w Iz 20,5.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „mieszkańców wybrzeża” (w tekście oryg. w wersecie 6).

Powrót

Treść przypisu:
Zdania biblistów na temat tego proroctwa są podzielone. Jedni uważają, że wypełniło się ono wraz z upadkiem Babilonu w roku 539 p.n.e. (jak jest w Dn 5), inni odnoszą je do buntu Babilonii przeciwko Asyrii, jaki miał miejsce ok. roku 700 p.n.e.

Powrót

Treść przypisu:
Opis odpowiada realiom nadmorskiej, południowej części Babilonii.

Powrót

Treść przypisu:
Elamici żyli na terenach położonych na południowy wschód od Babilonu, a Medowie (ich północni sąsiedzi) na wschodzie.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Tak brzmi tekst ze zwojów znad Morza Martwego i w wersji syryjskiej; w tekście masoreckim jest „lew”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. Dumah, czyli „milczenie” albo „cisza”; gra słów związana ze słowem „Edom”.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. Seir – inna nazwa Edomu.

Powrót

Treść przypisu:
Dedan to nazwa terytorium zamieszkiwanego przez plemię arabskie o tej samej nazwie.

Powrót

Treść przypisu:
Nazwa oazy na pustyni arabskiej.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Kedar to ogólne określenie Beduinów i terytorium przez nich zamieszkiwanego. Nazwa wzięła się od ciemnego koloru ich namiotów (por. Ps 120,5).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Niektóre manuskrypty mają określenie: „w Dolinie Widzenia”. Z kolei Septuaginta używa określenia „Syjon” jako metonimii Jerozolimy.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „ciała zabitych, ale nie mieczem ani nie w walce”.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „na córkę mojego ludu”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Dalsze wersety pozwalają zidentyfikować ten najazd na Jerozolimę jako inwazję wojsk asyryjskich wspieraną oddziałami z Elamu i Kiru, która miała miejsce w roku 701 p.n.e.

Powrót

Treść przypisu:
Elam – kraina położona na wyżynach Babilonii, na wschód od dolnej części rzeki Tygrys. Ta kraina zwana była także Anszan.

Powrót

Treść przypisu:
Kir – kraina w Mezopotamii sąsiadująca z Elamem.

Powrót

Treść przypisu:
Dom Lasu – nazwa sali w pałacu królewskim w Jerozolimie, w której znajdowała się wielka liczba kolumn.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Miasta Dawida”.

Powrót

Treść przypisu:
Izajasz wyraźnie krytykuje brak wcześniejszego przygotowania Jerozolimy do nadchodzącej inwazji.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Szebna – mniej znany zarządca pałacu Ezechiasza. Na dworze króla funkcjonował także inny Szebna, lewita, który piastował ważną funkcję sekretarza królewskiego. O tym czytamy w 2 Krl 18,37; 2 Krl 19,2 i w Iz 36,3.

Powrót

Treść przypisu:
Możliwe tłumaczenie: „grobowiec”, „mauzoleum”.

Powrót

Treść przypisu:
Tekst Iz 36,3 poświadcza tę zmianę.

Powrót

Treść przypisu:
Zapowiedź mesjańska, por. Ap 3,7.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „zawisną wszystkie pędy i odrośle, wszystkie małe bukłaki oraz wielkie dzbany”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Tyr, jedno z ważniejszych miast fenickich położone na Morzu Śródziemnym, założone przez Sydon na małej przybrzeżnej wyspie na południu Libanu. Tyr służył jako wygodny port morski dla Sydonu. W roku 332 p.n.e. – po siedmiomiesięcznym oblężeniu – miasto zostało zdobyte fortelem przez Aleksandra Macedońskiego, który polecił wybudowanie grobli w celu połączenia wyspy ze stałym lądem.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „statki Tarszisz”. Określenie to jest stosowane w Biblii do opisu dużych frachtowców przewożących rudy metali i inne gabarytowe przesyłki handlowe. Pochodzenie tej nazwy nie jest jasne, podobnie jak nie jest znana lokalizacja Tarszisz. Być może chodzi o Tartessos w południowo-zachodniej Hiszpanii.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Kittim”; tak też w Iz 23,12.

Powrót

Treść przypisu:
Nadbrzeżne miasto fenickie, które leżało 35 km na północ od Tyru.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Szichoru”.

Powrót

Treść przypisu:
Brak dochodów oraz brak potomstwa był w tamtych czasach dla kobiety zapowiedzią dramatycznej biedy.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Kanaan”.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „ziemia Chaldejczyków”.

Powrót

Treść przypisu:
Słowo „Judy” nie występuje w tekście oryginalnym, jednak cały kontekst tego proroctwa odnosi się do Judy, która nazywana jest w skrócie „ziemią”. Inni odczytują ten tekst jako apokalipsę Izajasza, odnosząc ją nie tylko do Judei, ale do całej Ziemi. Nie można wykluczyć takiego poglądu, jednak prawdą jest też, że w Dniu Sądu losy Judei oraz całej Ziemi będą takie same.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „miasto pustki”. W wielu miejscach Biblii Jerozolima (której nazwa etymologicznie znaczy „miasto pokoju”), w zależności od czasu, kontekstu i kondycji duchowej, jest opatrywana różnymi określeniami – od bardzo nobliwych jak „miasto pokoju” po hańbiące jak tutaj czy „miasto bezwstydnego nierządu” (Jr 13,27) oraz „Sodoma i Egipt razem wzięte” (Ap 11,8).

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „imię”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Caddik. Niewykluczone, iż mamy tu do czynienia z tekstem mesjańskim odnoszącym się do Jezusa Chrystusa.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „jej bunt”.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Jud 6-16 oraz 2 P 2,4 i Ap 20,7.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 4,2-4.

Powrót

Treść przypisu:
„Górny Syjon” – to metaforyczne określenie Królestwa Bożego w Niebiosach.

Powrót

Treść przypisu:
Tekst oryginalny nie używa słowa „Niebiańskiej”, lecz szeroki kontekst (a szczególnie Apokalipsa w relacji Jana) mocno uprawnia do jego użycia dla ułatwienia zrozumienia tekstu.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 21,23.

Powrót

Treść przypisu:
W chwili Sądu wszystko, co jest materialne, w obecnej postaci nie będzie już istniało – por. Ps 102,27; Hbr 1,12; 2 P 3,10.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „Twoje imię”. Więcej na ten temat w Komentarzu NPD → Imię Boga.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 5,4-10.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Zapowiedź zbawienia, które obejmie ludzi ze wszystkich narodów, a nie tylko Żydów, jak często głoszą żydowscy teologowie.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 22,2-10; Mt 25,1-13; Mt 26,29; Mk 14,25; Łk 22,18; Ap 19,9.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 21,4.

Powrót

Treść przypisu:
„BÓG, ich Pan” – hebr. Adonai JHWH.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 20,13-14.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 7,17; Ap 21,4.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Inni tłumaczą: „ręka PANA spocznie na tej górze”.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „Moab”.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 8,12; Łk 13,28; J 15,6;

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „z Moabem”.

Powrót

Treść przypisu:
Chodzi o ogniste jezioro płonącej siarki, o którym wspomina Apokalipsa w relacji Jana: Ap 14,10; Ap 19,20; Ap 20,10; Ap 21,8; Ap 21,15.

Powrót

Treść przypisu:
Por. 2 Kor. 10,4.

Powrót

Treść przypisu:
Pieśń ta opisuje Niebiańską Jerozolimę, o której jest mowa w Ap 3,12; Ap 21,2-4.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 21,12-14.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 5,3-12.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „Twojego imienia”. W starożytności imię zawsze było traktowane jako metonimia czyjegoś charakteru lub cech szczególnych.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „Twoje imię”.

Powrót

Treść przypisu:
W ST kwestia zmartwychwstania nie była w pełni jasna. Dopiero Jezus z Nazaretu wyjawił, że wszyscy ludzie zmartwychwstaną – jedni do wiekuistego Życia w radości PANA, a inni do wiecznej Śmierci w cierpieniu.

Powrót

Treść przypisu:
Cała historia narodu żydowskiego jest jednym niekończącym się pasmem odstępstw od Boga JHWH. Te odstępstwa zawsze skutkowały dyscyplinowaniem narodu przez Boga, co najczęściej odbywało się przez poddanie ich w niewolę innym narodom.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „wiatr rodziliśmy”. Każdy poród ma swój cel – zwykle prowadzi do przyjścia na świat nowego życia. Naród hebrajski również, w pewnym momencie historii, został wybrany do konkretnego celu: ogłoszenia chwały Boga JHWH. Cała Biblia jest świadectwem tego, że Żydzi celu tego nigdy nie zrealizowali. W tym sensie można rozumieć frazę „wiatr rodziliśmy”.

Powrót

Treść przypisu:
Podobne wezwanie zostało skierowane do Hebrajczyków, zanim przez Egipt miał przejść anioł śmierci.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „swym potężnym, wielkim i straszliwym mieczem”. Oczywista przenośnia. Biblia w wielu miejscach zaświadcza, że Słowo jest Bożym mieczem – por. Mt 10,34; Ef 6,17; Hbr 4,12; Ap 2,16; Ap 19,15; Ap 19,21.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „w morzu”. W symbolice hebrajskiej morze było synonimem duchowego chaosu.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 13,22; Łk 8,7.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 13,24-30.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Rz 5,1.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Jakub”.

Powrót

Treść przypisu:
Żydzi wiążą to proroctwo z ziemią, jednak biorąc pod uwagę wypowiedź Jezusa z J 15,1-16, chodzi o prawdziwe zakorzenienie się narodu żydowskiego w Chrystusie. Mając w pamięci, że obecnie ponad 90% Żydów to ateiści, należy uznać, że zapowiadany dzień jeszcze nie nadszedł.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Jakuba”.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „miasto niedostępne”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Ose.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „Potok egipski”.

Powrót

Treść przypisu:
Obecnie te tereny są główną częścią świata arabskiego.

Powrót

Treść przypisu:
Żydowscy komentatorzy bezwzględnie odnoszą te słowa do ziemskiej Jerozolimy, jednak Apokalipsa w relacji Jana odkrywa (Ap 21,9-27), że właściwą interpretacją tej zapowiedzi jest zgromadzenie wierzących (w tym także Żydów, którzy złożyli swą ufność w Chrystusie) w Niebiańskiej Jerozolimie, która zstąpi na Ziemię w Dniu Ostatecznym. Ziemska Jerozolima, z powodu swej nieczystości i splugawienia, została nazwana w Ap 11,8 „Sodoma i Egipt razem wzięte”.

Powrót

Treść przypisu:
Przepowiadany przez Izajasza najazd Asyrii na Izrael poskutkował uprowadzeniem 10 pokoleń (rodów) żydowskich do niewoli (deportacje rozpoczęły się od roku 722 p.n.e.). Historycznie ślad po tych pokoleniach zaginął. Prorok zapowiada te wydarzenia, które nie miały jeszcze miejsca.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Efraima” w odniesieniu do północnego królestwa Izraela; tak też w Iz 28,3.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Historia pokazała, że Izajasz mówił o wojsku asyryjskim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Rz 9,27; Rz 11,5.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „by zrozumieć objawienia dawane im przez Boga”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. „Caw lacaw, caw lacaw, kaw lakaw, kaw lakaw, zeer szam, zeer szam”. Są to wyrazy dźwiękonaśladowcze (onomatopeje), które same w sobie są niezrozumiałe i nie mają żadnego znaczenia. Tego rodzaju dźwięki wydawane są przez niemowlęta lub pijaków. Tak też w Iz 28,13.

Powrót

Treść przypisu:
To kapłani swoimi ustami byli zobowiązani nauczać lud, skoro jednak nie wywiązali się z tego zadania, Bóg realizuje swój plan inną drogą.

Powrót

Treść przypisu:
Tak samo jak w Iz 28,10. Przesłanie duchowe tego proroctwa Izajasza było jasne: pomimo że Bóg wzywał Izraelitów do opamiętania i nawrócenia oraz ostrzegał ich, że jako kara na nich pojawi się obcy lud, mówiący niezrozumiałym dla nich językiem, to przywódcy Izraela (głównie kapłani) kompletnie to zlekceważyli. W swej głupocie oraz gigantycznym rozpasaniu i upojnym transie bełkotali, jak zwykle czynią to zamroczeni alkoholem pijacy. W proroctwie tym występują więc dwa rodzaje mowy: (1) naturalne, obce języki, które miały zabrzmieć nad Izraelem jako znak kary, oraz (2) upojne bełkotanie, które będzie znakiem kompletnego rozpasania kapłanów i ich duchowej ignorancji. Bełkotaniu temu towarzyszyć miało też padanie na wznak, „powalanie” jako oznaka uwikłania w sidła własnej głupoty i cielesności. Izrael jednak nie posłuchał ostrzeżenia i w roku 722 p.n.e. (za życia proroka Izajasza) dostał się do niewoli asyryjskiej. Podobne wydarzenie związane z mówieniem obcymi językami (dialektami narodowymi zrozumiałymi dla obcokrajowców, którzy byli tam zebrani) miało miejsce w Dniu Pięćdziesiątnicy (por. Dz 2,1-11). Jednak wtedy grupa około trzech tysięcy Izraelitów przyjęła Boże ostrzeżenie i nawróciła się. Oni to, pod przewodnictwem Apostołów, zaczęli tworzyć zręby Kościoła Jezusa Chrystusa. Oczywiście pośród zebranych byli też tacy, którzy nie zrozumieli ponownego Bożego ostrzeżenia dla Izraela i to oni twierdzili, że Apostołowie upili się młodym winem (por. Dz 2,13). Do tych właśnie spraw odnosi się Apostoł Paweł w 1 Kor 14,20-21, cytując fragment z komentowanego tutaj rozdziału Księgi Izajasza. Finalizuje to w wersecie 1 Kor 14,22, mówiąc: „to przecież oznacza, że Bóg w dawnych czasach używał już obcych języków w ustach niewierzących jako znaku, którym chciał swojemu ludowi zwrócić na coś szczególną uwagę, natomiast dar proroctwa miał zawsze zarezerwowany dla wierzących [dawniej: Izraelitów], a nie dla niewierzących [dawniej: pogan]”.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Hbr 4,7.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai JHWH.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „głowicę węgła”. Inni tłumaczą: „kamień węgłowy” lub „kamień węgielny”. To proroctwo z Ps 118,20 przyrównywało (w formie metafory) Mesjasza do głównego kamienia spajającego wznoszonego sklepienia. Funkcją takiego zwornika – w tradycyjnej budowli, gdy nie znano jeszcze cementu – było przenoszenie obciążeń węgła, czyli narożnika dwóch stykających się ścian lub schodzących się łuków sklepienia. Był to więc kamień, który umieszczony wysoko w łuku spajał całą budowlę, był jej zwornikiem. Z powodu największych obciążeń, jakie przenosił ów element, był on przez architekta czy konstruktora bardzo starannie dobierany i troskliwie obsadzany. W dawnych czasach na kamieniu tym często zapisywano imię twórcy budynku. Dziś, w dobie użycia betonów konstrukcyjnych, funkcja takiego zwornika budowli jest coraz częściej mało zrozumiała. Por. Mt 21,42; Mk 12,10; Łk 20,17 oraz Dz 4,11.

Powrót

Treść przypisu:
„... ten się nie zawiedzie”. Przekład idący za myślą oddaną w Septuagincie i NT. Literalnie w Biblii Hebrajskiej użyty jest tu zwrot „ten nie będzie musiał uciekać”, co nawiązuje do ustanowionych w Izraelu tzw. miast ucieczki, w których mogli znaleźć schronienie ludzie, którzy nieumyślnie kogoś zabili – por. Lb 35,11-28.

Powrót

Treść przypisu:
Odniesienie do góry Baal-Perasim, pod którą król Dawid odniósł zwycięstwo nad Filistynami (por 2 Sm 5,19-20; 1 Krn 14,10-11).

Powrót

Treść przypisu:
Por. 2 Sm 5,25.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Kumin (zwany także kminem rzymskim) różni się od europejskiego kminku wyglądem i smakiem, choć obie rośliny należą do selerowatych.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Izajasz wplata do przekazu przypowieść o rolniku, jednak inaczej niż Jezus w przypowieści o siewcy, nie wyjaśnia jej dokładnie. Pozostawia żydowskim przywódcom z Jerozolimy wyciagnięcie odpowiednich wniosków co do potrzebnej im mądrości Bożej.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „Ariel”. Słowo to po hebrajsku ma podwójne znaczenie. Może być traktowane jako imię: „Boża Lwica”, lub jako rzeczownik pospolity: „palenisko Bożego ołtarza”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Arielu”.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „góry Syjon”.

Powrót

Treść przypisu:
Sycera – mocny alkohol, odpowiednik wódki.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „zakrył oczy waszych widzących”.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „zawiązał głowy waszych proroków”.

Powrót

Treść przypisu:
W starożytności pieczętowanie dokumentów służyło temu, by osoby, które nie są adresatami, wiedziały, że nie mają prawa zaglądać do tego dokumentu.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Niesprecyzowane określenie czasu często spotykane w żydowskiej literaturze profetycznej. Odnosi się do nadchodzącej zmiany epoki.

Powrót

Treść przypisu:
Liban to pasmo górskie usytuowane na północy Palestyny. Jego szczyty przekraczające 3000 m n.p.m. są prawie zawsze pokryte śniegiem.

Powrót

Treść przypisu:
Ten werset jest zapowiedzią przyjścia Mesjasza (por. Mt 11,5; Łk 7,22).

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 5,5.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 21,26-27.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Jakuba”; tak też w Iz 29,23. Kluczem do zrozumienia tej obietnicy jest cały Nowy Testament, w którym Bóg w Osobie Chrystusa wyraźnie objawił, że Jego prawdziwy lud będzie ludem wiary (zaufania złożonego w Chrystusie), a nie narodem etnicznym (por. J 8,28-47). Wielu Żydów nie chce tego ani przyjąć, ani zrozumieć, co Apostoł Paweł wyjaśnia w Rz 2,29 i w 2 Kor 3,14-18. Jezus doskonale widział duchową chorobę Izraela, o której mówił Izajasz w Iz 29,13-14 (por. Mt 15,8; Mk 7,7).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Por. J 14,6.

Powrót

Treść przypisu:
Odniesienie do misji posłów króla Ezechiasza, który wysłał ich, aby zawrzeć przymierze z Egiptem przeciwko Asyrii. Przymierze to zawarto około roku 703 p.n.e.

Powrót

Treść przypisu:
Starożytne miasto położone w północno-wschodniej części delty Nilu (być może Tanis), od nazwy którego czasami Egipt był zwany krainą Soan.

Powrót

Treść przypisu:
Najprawdopodobniej chodzi o miasto, które w czasie IX i X dynastii było stolicą dolnego Egiptu. Jego inna nazwa to Herakleopolis (obecnie Ihnasijja).

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „Rahab, który siedzi cicho”.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „Prawu JHWH”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai JHWH.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Syjon, wzgórze w Jerozolimie, na którym stała Świątynia Salomona. Dawniej wzgórze to nazywało się Moria. Obecnie na tym wzniesieniu stoi Meczet Omara (wybudowany po latach 691 – 692 n.e.) zwany też Kopułą na Skale. Obiekt ten, wraz z później wybudowanym meczetem Al-Aksa, stanowi dzisiaj trzeci co do ważności kompleks świątynny w świecie islamskim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. More – Nauczyciel. Zapowiedź ta w pełni ziściła się w Osobie Chrystusa – por. J 13,13.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. More – Nauczyciel.

Powrót

Treść przypisu:
Cała Biblia zaświadcza, że chociaż każdy grzech jest obrzydliwy dla Świętego Boga, to jednak grzech bałwochwalstwa jest najgorszy ze wszystkich, gdyż on wydziera z serc ludzkich chwałę i cześć należne jedynie Najwyższemu. Wszystkie nieszczęścia, jakich doświadczał Izrael w całej swojej historii, były konsekwencją ciągłego popadania przez ten lud w bałwochwalstwo (por. choćby: Wj 20,3-6; Wj 20,23; Kpł 19,4; Kpł 26,1; Pwt 32,21; 1 Krl 11,7; 1 Krl 16,25-26; Iz 10,10-11; Iz 42,8; Ez 6,1-10; Ez 11,21; Ez 20,8; Ez 20,16; Ez 36,17-18; Dz 7,43; Dz 17,16; 2 Kor 6,14-17; Ap 9,20).

Powrót

Treść przypisu:
„Dzień Rzezi” to inne określenie Dnia Sądu Ostatecznego. Biblia zapowiada, że będzie to straszny dzień i określa go nazwami „Dzień Zemsty”, „Dzień Odwetu”, „Dzień Odpłaty”. O krwawym aspekcie końca świata czytamy w Ap 14,14-20; Ap 19,11-16.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „padną ich wieże”.

Powrót

Treść przypisu:
Nowy Testament wyraźnie pokazuje, że w Dniu Rzezi ludem PANA nie będzie już etniczna społeczność Izraela, tylko wspólnota ludzi ze wszystkich ludów i narodów, którzy swoją ufność i nadzieję złożyli w Chrystusie – por. Mt 28,18-20; 1 Tm 2,4; Hbr 5,9.

Powrót

Treść przypisu:
Kolejny proroczy tekst o finale zbawienia, jakie dokona się na zakończenie czasów ostatecznych – por. Ap 21,1-8.

Powrót

Treść przypisu:
Lud PANA, zgodnie z nauczaniem Chrystusa, będzie Jego Oblubienicą, a Dzień Sądu będzie czasem godów weselnych (por. Mt 25,1-13; J 14,1-3; Ap 21,2; Ap 21,9; Ap 22,17).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Cur – Skała.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 3,11-12; Łk 3,17; Łk 12,49; 1 Kor 3,13; 2 Tes 1,8; 2 P 3,10-12; Ap 20,9.

Powrót

Treść przypisu:
Biblia jasno pokazuje, że tym, który rozprawi się z niewierzącymi żelazną rózgą, będzie sam Chrystus PAN – por. Ps 2,9; Ap 2,27; Ap 12,5; Ap 19,15.

Powrót

Treść przypisu:
Zapowiedź kary czekającej Asyrię jest w sensie eschatologicznym zapowiedzią kary czekającej wszystkich, którzy nie poddali się Bogu w Chrystusie.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Tofet to nazwa cmentarzyska znajdującego się na południe od Jerozolimy, na którym na specjalnie wzniesionym ołtarzu czczono ofiarami bożka Molocha.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. niszmat (w Septuagincie gr. thymos).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. El.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Syjon – wzgórze w Jerozolimie. Patrz przypis do Iz 30,19.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Iz 30,9; Ez 2,3; Ef 2,2; Kol 3,6.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Jr 23,5. W Hbr 7,2 tytuł ten został odniesiony do Melchizedeka, który był archetypem Chrystusa.

Powrót

Treść przypisu:
Obraz wylania Ducha Bożego nosi cechy ożywczej wody.

Powrót

Treść przypisu:
Tekst hebrajski nie wskazuje jednoznacznie, do kogo jest skierowany werset, lecz z kontekstu bezpośredniego wynika, że najprawdopodobniej chodzi o Asyrię.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Syjon”.

Powrót

Treść przypisu:
Dolina Saronu to niezwykle żyzny kawałek ziemi w pobliżu Morza Śródziemnego.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „poczynacie siano i rodzicie słomę”.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Łk 12,49.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „na Syjonie”.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Hbr 1,3; Hbr 8,1; Jud 25; Ap 4,9-10; Ap 5,13; Ap 7,10; Ap 21,5.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 21,16. Ciekawe jest to, że Biblia ukazuje, iż objawione w przyszłości Boże Królestwo będzie miało granice.

Powrót

Treść przypisu:
Liczenie i ważenie – hebrajska metafora odnosząca się do badania czyjejś kondycji duchowej. W takim znaczeniu zostało także użyte w Dn 5,27. Symbol ważenia pojawia się również w Ap 5,6.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „ich wieże (obronne) były liczone”.

Powrót

Treść przypisu:
Określenie „która jest niewzruszona” to ekwiwalent dynamiczny hebrajskiej formy stylistycznej, która opisuje silnie umocowany namiot (dosł. „namiot, którego się nie przenosi, którego kołków nigdy się nie wyrywa i którego powrozy nigdy nie zostaną zerwane”). Niektórzy interpretatorzy odnoszą ten tekst do ziemskiej Jerozolimy, co jednak stoi w wyraźnej sprzeczności z oceną tego miasta, jaką znajdujemy w Ap 11,8. Także Ga 4,22-26 oraz Hbr 12,22 świadczą, że Izajasz odnosi się do wiekuistego Syjonu, czyli Niebiańskiej Jerozolimy.

Powrót

Treść przypisu:
Werset 21 jest sugestywną metaforą hebrajską, która ma dać czytelnikowi emocjonalne poczucie, czym jest pełne bezpieczeństwo pod opieką PANA. W żadnym wypadku metafory tej nie należy traktować jako prorockiej wskazówki geograficznej, gdyż wówczas niezwykle łatwo byłoby popaść w dziwaczny zaułek teologiczny. Metafora służy innemu celowi niż proroctwo.

Powrót

Treść przypisu:
Wersety 23-24 to kolejna metafora, tym razem militarna, której celem jest wyeksponowanie niezwykłej potęgi PANA wobec sił ciemności oraz profitów płynących z tego dla Jego ludu.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 12,28-29; Mk 3,27.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 21,4; Ap 22,2.

Powrót

Treść przypisu:
Inni tłumaczą: „zastępy Niebios”.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 24,29-30; 2 P 3,10; Ap 6,14.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 6,13.

Powrót

Treść przypisu:
Edom, nazwa ludu wywodzącego się od Ezawa, który w narracji biblijnej jest nieustannie symbolem wroga ludu Bożego.

Powrót

Treść przypisu:
Bosra to starożytna stolica Edomu położona na południowy wschód od Morza Martwego. Jej zniszczenie zapowiadali także Jeremiasz (Jr 49,13; Jr 49,22) i Amos (Am 1,12). Miasto o identycznej nazwie znajduje się w Syrii położone ok. 140 km na południe od Damaszku, lecz nie o nim jest tu mowa.

Powrót

Treść przypisu:
Dzień Zemsty PANA to jedno spośród używanych w Biblii określeń Dnia Sądu Ostatecznego.

Powrót

Treść przypisu:
O ile dzień sądu nad ludzkością w czasach Noego dokonał się w wodzie, o tyle Dzień Sądu Ostatecznego dokona się w ogniu – por. Mt 13,14; Łk 3,17; Łk 12,49; 2 P 3,7-12. Sąd nad Edomem jest symbolem zbliżającego się Sądu Ostatecznego nad całą ludzkością.

Powrót

Treść przypisu:
Niektórzy teologowie twierdzą, że w czasie Sądu Ostatecznego grzesznicy zostaną anihilowani i nie będą cierpieć na wieki. Ten tekst temu zaprzecza. Podobnie Jezus wypowiadał się o wiecznym potępieniu – por. Mt 13,42; Mt 13,50; Łk 12,5; J 5,29; Ap 21,8. O tym samym mówią: Ga 6,8; 2 Tes 1,19; Hbr 2,15.

Powrót

Treść przypisu:
Identyfikacja niektórych z tych zwierząt nie jest pewna.

Powrót

Treść przypisu:
Pasmo górskie w północnej Palestynie.

Powrót

Treść przypisu:
Góry Karmel to w istocie dwa pasma górskie położone pomiędzy Doliną Jizreel a Morzem Śródziemnym w okolicach Hajfy.

Powrót

Treść przypisu:
Żyzna równina położona pomiędzy górami Karmel a Morzem Śródziemnym (hebr. Szaron).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Kolejny proroczy tekst mesjański zapowiadający działalność Chrystusa – por. Mt 9,27-30; Mt 11,5; Mt 12,22; Mt 15,30-31; Mt 20,30-34; Mt 21,14; Mk 7,37; Mk 10,46-52; Łk 4,18; Łk 7,21-22; Łk 11,14; J 5,3-9; J 9,1-39.

Powrót

Treść przypisu:
Por. J 4,13-14; J 7,37-39.

Powrót

Treść przypisu:
Por. J 14,6; 1 P 3,15.

Powrót

Treść przypisu:
Uwolnienie jest jednym z aspektów zbawienia. Więcej w Komentarzu NPD → Zbawienie.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „na Syjon”. Zgodnie z wcześniejszymi wyjaśnieniami kontekst wskazuje, że Izajasz prorokuje o Niebiańskim Syjonie.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 21,4.

Powrót

Treść przypisu:
Sennacheryb przeprowadził kampanię wojenną przeciwko Judzie w roku 701 p.n.e. Czytamy o niej także w 2 Krl 18,13 – 19,36 i 2 Krn 32,1-23.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Rabsak – tytuł wysokiego urzędnika asyryjskiego, czasami tłumaczony jako „wielki podczaszy”.

Powrót

Treść przypisu:
Folusznik – rzemieślnik, który podczas procesu wytwarzania materiałów wełnianych zajmuje się ich folowaniem, czyli zagęszczeniem. Czasami też zajmował się wybielaniem wełny – por. Mk 9,3.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „że oprzesz się na nim jak na lasce z trzciny, to laska ta się złamie i przebije ci rękę”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Sennacheryb musiał mieć w Judzie dobry wywiad, skoro wiedział tyle o wydarzeniach, jakie miały miejsce za panowania Ezechiasza. Jednak jako poganin nie rozumiał wcale, że PANU podobało się, iż król Ezechiasz polecił zniszczyć sanktuaria i ołtarzyki, w tym ołtarze, na których Żydzi czcili węża miedzianego wykonanego przez Mojżesza (por. Lb 21,9), a który z czasem stał się ich bożkiem zwanym Nechusztan.

Powrót

Treść przypisu:
Ten zarzut Sennacheryba był całkowicie nietrafiony. Wolą PANA było bowiem właśnie to, by jedynym miejscem oddawania Mu kultu przez Żydów była świątynia w Jerozolimie.

Powrót

Treść przypisu:
Język aramejski był natywny dla ludu Aramu od ok. II w. p.n.e. Podbici i rozproszeni przez Asyrię Aramejczycy rozpropagowali swój język (wraz z zaadaptowanym przez niego alfabetem fenickim), tak iż ok. I w. p.n.e. stał się on międzynarodowym językiem Bliskiego Wschodu. Wypowiedź przedstawicieli Ezechiasza sugeruje, że w tym czasie obrońcy Jerozolimy nie posługiwali się jeszcze językiem aramejskim. Ta sytuacja zmieniła się jednak w ciągu kolejnych kilkuset lat. Żydzi przestali używać na co dzień języka hebrajskiego na rzecz aramejskiego. W czasach Chrystusa język hebrajski miał głównie charakter liturgiczny i był znany tylko dobrze wykształconym osobom. Jezus i Apostołowie posługiwali się językiem aramejskim.

Powrót

Treść przypisu:
Por. 2 Krl 19,12-13. Chamat, Arpad, Sefarwaim to nazwy starożytnych miast i państw położonych kiedyś na terenach Syrii i Babilonii.

Powrót

Treść przypisu:
Samaria to nazwa nadana północnemu królestwu (Izraelowi) po wysiedleniu dziesięciu plemion Izraela przez Asyryjczyków i zasiedleniu tych terenów przez inne ludy przygnane tam przez Asyrię. Z kontekstu wynika, że mogli to być ludzie przesiedleni m.in. z Chamat, Arpad i Sefarwaim. Wchodzili oni w związki z pozostałymi w kraju Izraelitami i z czasem utworzyli społeczeństwo zwane Samarytanami. Z tego względu Judejczycy uważali ich za lud pogański, którym skrajnie gardzili.

Powrót

Treść przypisu:
To zdanie wyraźnie zmienia punkt odniesienia. Z osobistych zapisów proroka Izajasza punkt narracji zostaje tu przeniesiony na inną osobę. Być może ten fragment tekstu został zaimplementowany z 2 Krl na etapie redakcji Księgi Izajasza.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim Haj.

Powrót

Treść przypisu:
W dniu 20 października 681 r. p.n.e. Sennacheryb został zamordowany przez własnych synów, niezadowolonych z decyzji ojca w sprawie sukcesji tronu.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „królu Kusz”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
W tamtych czasach listy były przekazywane w postaci zrolowanych dokumentów.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim Haj.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „dziewica, córa Syjonu”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł.: „o krótkich rękach”.

Powrót

Treść przypisu:
Zasadniczo najazd asyryjski na Judeę (Królestwo Południowe) nie wyrządził większej krzywdy jej mieszkańcom. Asyria uprowadziła do niewoli dziesięć plemion żydowskich, które zamieszkiwały Izrael (królestwo północne). Dopiero inwazja babilońska i deportacje, jakie po niej nastąpiły w latach 586 – 538 p.n.e., wstrząsnęły Judeą.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Kolejna zapowiedź mesjańska odnosząca się do Chrystusa, który wg ciała pochodził z rodu Judy.

Powrót

Treść przypisu:
W całej Biblii określenie „Anioł PANA” często jest zawoalowanym odniesieniem do Mesjasza (Chrystusa).

Powrót

Treść przypisu:
Źródła asyryjskie podają jego imię jako Arda-Mulissi. Był on najstarszym żyjącym podówczas synem Sennacheryba. Józef Flawiusz nazywał go imieniem: Adrammelech.

Powrót

Treść przypisu:
Józef Flawiusz nazywał go imieniem: Sarasar.

Powrót

Treść przypisu:
Asarhaddon – król asyryjski z dynastii Sargonidów, który panował w latach 681–669 p.n.e. Syn Sennacheryba.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Lokalizacja wersetów 21-22 nie jest pewna, jednak analiza kontekstualna tekstu sugeruje, że powinny znajdować się w miejscu wskazanym przez NPD.

Powrót

Treść przypisu:
Kolejny tekst Izajasza, który nosi cechy mesjańskie.

Powrót

Treść przypisu:
W oryg. hebr. JHWH – zmiana wprowadzona z uwagi na stylistykę języka polskiego.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. Szeolu.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „od dnia do nocy” – hebraizm.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „od dnia do nocy” – hebraizm.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Ezechiasz podnosi odwieczny problem cierpiącego człowieka, który zastanawia się, czy choroba, której doświadcza, jest zrządzeniem Boga. Problemowi temu poświęcona jest w całości Księga Hioba, z której wyraźnie wynika, że to nie Bóg jest sprawcą choroby czy cierpienia, lecz szatan. Faktem jest jednak, że szatan może działać jedynie w zakresie dopuszczonym mu przez Najwyższego. Więcej w Komentarzu NPD → Cierpienie. Ezechiasz jest przekonany, że skoro Bóg mu obwieścił, iż niedługo umrze, to jest On sprawcą jego choroby. Jednak w takim myśleniu tkwi błąd logiczny. Bóg jedynie go ostrzegł przed nadchodzącą śmiercią.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Szeol – kraina umarłych.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł.: „przemów do serca Jerozolimy” – typowy antropomorfizm cechujący język hebrajski.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Ruah. Słowo to może być tłumaczone jako „wiatr”, „tchnienie” lub „duch”. W wersecie tym wyraźnie spełnia podwójną rolę, stąd w przekładzie zastosowano rozszerzenie dynamiczne, dla uwypuklenia tej gry słownej.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
W całej Biblii widzimy pełną spoistość i absolutną zgodność pomiędzy Duchem Bożym a Bożym Słowem. Duch Boży zawsze przemawia Słowem Bożym, a Słowo Boże zawsze wyraża przesłanie Ducha Bożego. Ludzie, którzy odrywają jedno od drugiego, są fałszywymi nauczycielami/prorokami, którzy manipulują słuchaczami. Apostoł Paweł, opisując napełnienie Duchem Bożym i napełnienie Słowem Bożym, używał identycznych słów i określeń – por. Ef 5,19-20 z Kol 3,16.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „do Syjonu”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. El.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim Olam.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 1,4; Ap 1,8; Ap 1,17.

Powrót

Treść przypisu:
Wybranie narodu żydowskiego, jakiego Bóg dokonał w Jakubie, któremu zmienił imię na Izrael (etymologiczne znaczenie tego imienia to „Zmagający się z Bogiem”), było związane z celem, jaki Bóg postawił przyszłemu narodowi (służba Bogu i ogłoszenie chwały Najwyższego), a nie z jakimkolwiek wywyższeniem tego ludu. Cała historia narodu żydowskiego pokazuje, że Izrael nie zrealizował dzieła, do którego został wybrany.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „prawicą”. Zarówno „prawica”, jak i „zasiadanie po prawicy tronu królewskiego” są w języku hebrajskim metonimią posiadania mocy i pełni władzy.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „góry”, „wyżyny”. Bożki pogańskie oraz ołtarze, na których usiłowano wprowadzić inny kult Boga JHWH niż zalecony przez Niego, były ustawiane na wyżynach (jak wspominają o tym m.in. wersety: 1 Krl 12,26-33; 1 Krl 22,44; 2 Krl 12,4; 2 Krl 16,2-4; 2 Krl 17,11; 2 Krn 11,14-15.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „król Jakuba”.

Powrót

Treść przypisu:
Trwają dyskusje pomiędzy biblistami, czy ten zaimek osobowy odnosi się do Abrahama, który zwyciężył królów Wschodu (por. Rdz 14), czy do Cyrusa II Wielkiego, króla Persji, który podbił większość krain Bliskiego Wschodu, w tym imperium nowobabilońskie (w bitwie pod Opis w roku 539 p.n.e.). Cyrus po zajęciu Babilonu zezwolił Żydom na powrót do ojczyzny, a także na odbudowę Jerozolimy wraz ze świątynią. Niezależnie od tego, do kogo odnosi się ten zaimek, Bóg – przez Izajasza – zwraca uwagę na swoje działanie i swój plan zbawienia, w którym zapowiada przybycie swego Sługi – „zwiastuna Dobrej Wiadomości” (por. Iz 41,27) o ratunku, który On przygotował. Jest to zatem wprowadzenie do szczegółowego mesjańskiego proroctwa, które zaczyna się w rozdziale Iz 42.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 3,17; Mt 12,18; Mt 17,5; Mk 1,11; Mk 9,7; Łk 3,22; Ef 1,6; 1 P 2,4; 2 P 1,17.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 3,17; Mt 12,18; Mt 17,5; Mk 1,11; Łk 3,22; 2 P 1,17.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 3,16; Mk 1,10; J 1,32; Łk 3,22.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 28,19; Łk 3,6; J 7,39; Ga 3,14; 1 Tm 2,4; Hbr 5,9.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 12,20.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „imieniu”. W myśleniu semickim imię było zawsze werbalną ekspresją istoty danej osoby lub opisem jej charakteru.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 12,21; J 4,41; J 20,29; Dz 8,37; Rz 1,17; Rz 3,30; Rz 15,12; 1 J 3,3; Ap 19,7.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. El.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 12,18; J 16,10; Rz 3,22; Rz 3,25; Rz 4,25; Rz 8,30; 1 Kor 1,30; 2 Kor 5,21; Jk 1,20; 1 J 1,9.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Hbr 9,15; Hbr 12,14.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 4,16; J 1,4; J 1,8-9; J 3,19; J 8,12; J 12,35; 1 Kor 4,5; Ef 5,14; Kol 2,17; 2 P 1,19; 1 J 2,8; 1 J 2,14; Ap 2,28; Ap 21,23.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 11,5; Łk 7,22; J 9,1-5.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Łk 1,79; Łk 7,21; Dz 2,38; Rz 6,18; Rz 6,22; Ef 2,5; Kol 1,13; Kol 2,13.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 14,3.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „z Sela”. Skalne miasto nabatejskie wspomniane w kilku miejscach w Biblii. Sami Nabatejczycy zwali je Rakmu („Wielobarwna”). W języku arabskim nosi ono nazwę Wadi Musa, czyli Dolina Mojżesza. Obecnie Petra leżąca w Jordanii jest zabytkiem znajdującym się na liście dziedzictwa światowego UNESCO.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 3,3; Mk 1,3; Łk 3,4; J 1,23.

Powrót

Treść przypisu:
Bóg zrealizował swoją zapowiedź, dokonując wcielenia i przychodząc na świat jako Chrystus – Jezus z Nazaretu.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „sługa”.

Powrót

Treść przypisu:
Izajasz odsłania tylko część prawdy o roli Prawa. W Ga 3,19-29 Apostoł Paweł wyjaśnił, że Prawo miało również pełnić rolę wychowawcy Izraela przygotowującego ten naród do pełnego poddania się zapowiadanemu Mesjaszowi (Chrystusowi). Niestety, większość Izraela nie rozumiała tego i nigdy nie osiągnęła celu, do którego była wezwana (por. 2 Kor 3,14-15).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Moszija.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „Kusz”.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „których nazwałem moim imieniem”.

Powrót

Treść przypisu:
Nie cały Izrael będzie świadkiem PANA, ale tylko wierzący, którzy odwzorowują Jego charakter (por. Iz 43,5-7; J 8,39-47; Dz 28,25-27; Rz 9,6-7; Ap 14,1).

Powrót

Treść przypisu:
Zaniesienie światu wiadomości o tym, że tylko PAN jest Bogiem i nie ma żadnego innego boga, było jednym z celów misji, do której Izrael został wybrany. Niestety, cała historia Izraela pełna jest ustawicznych odstępstw tego ludu od wyznaczonej mu misji ogłaszania Bożej chwały. Bóg przez długi okres czasu traktował naród żydowski jako swoją oblubienicę. Jednak z powodu ustawicznych zdrad (duchowych odstępstw do bożków – por. Jr 2,19-20; Jr 3,2-4; Jr 3,8-10; Ez 16,14-43; Ez 23,1-48; Oz 4,1-19; Oz 5,1-14; Oz 9,1) ostatecznie zdecydował się wręczyć temu narodowi list rozwodowy (por. Jr 3,8). Jednak Bóg nie wykluczył całkowicie Żydów z dziedzictwa obiecanego Abrahamowi. Oblubienicę wg kategorii etnicznej zastąpiła Oblubienica wg kategorii wiary (zaufania), co tak naprawdę było zasadniczym sensem obietnicy danej Abrahamowi (por. Rz 11,1-5; Ga 4,21-31). Z tej perspektywy Izrael okazał się pierwociną Bożego ludu, którego pełnia ujawnia się dopiero w żywym Ciele Chrystusa, czyli żywej społeczności ludu, który całą swoją nadzieję i zaufanie złożył w Chrystusie. Do społeczności tej (zbiorowo zwanej Oblubienicą Chrystusa) należą także ci Żydzi, którzy zaufali Chrystusowi. Więcej w Komentarzu NPD → Izrael.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Moszija. Cała Dobra Wiadomość o ratunku w Chrystusie w relacji Jana jest potężnym świadectwem tego, że Jezus z Nazaretu, zwany Chrystusem (Mesjaszem), jest PANEM. Spośród ewangelistów Jan najczęściej cytuje wypowiedzi Jezusa, w których podkreślał On swą tożsamość słowami „JA JESTEM”. Jan także odnotował oświadczenie Jezusa: „Ja i Ojciec jesteśmy Jednością” (J 10,30 NPD).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. El.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Goel.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „Chaldejczyków”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Bore.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Melech.

Powrót

Treść przypisu:
Bóg wielokrotnie zapowiadał Izraelitom, że stworzy całkowicie nową jakość relacji łączącej Go z nimi. Miało to nastąpić z chwilą przyjścia Mesjasza na Ziemię. Tu właśnie mamy jedną z tych zapowiedzi. Najwyższy zaskoczył ludzi całkowicie, gdy w Chrystusie okazało się, że owym zapowiadanym Mesjaszem jest sam Bóg. On też dokonał całkowitej zmiany. W miejsce legalistycznego prawa materialnego (zewnętrznego) opartego na → Świątynnym modelu religijności (więcej na ten temat w Komentarzu NPD), wprowadził On zupełnie nowy sposób oddawania Mu czci – w duchu i w prawdzie (por. J 4,21-24). Tego wszystkiego dokonał w Chrystusie.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Iz 11,10; Rz 15,12; Ap 5,5.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 4,1; Mk 1,3; Mk 1,13; Łk 1,80; Łk 3,4; Łk 4,2.

Powrót

Treść przypisu:
Por. J 7,38; 1 Kor 10,4.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 15,29-39; Mk 8,1-9.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 28,19-20.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Jakubie”.

Powrót

Treść przypisu:
Wysuszona pachnąca trzcina (w istocie roślina zwana kadzidłowcem – łac. Boswellia sacra) była półproduktem używanym do wytwarzania kadzidła.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Jakubie, Jeszurunie” – inne określenia Izraela.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Jl 2,29; Dz 2,1-41.

Powrót

Treść przypisu:
Symboliczna zapowiedź mesjańska, której spełnienie łatwo jest zobaczyć w Chrystusie (por. J 4,10-14; J 7,38-39).

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „imię”. Ciekawe jest tu rozróżnienie między „Potomstwem Jakuba” a ludźmi „przyjmującymi tożsamość Izraela”. Trzeba pamiętać, że opisy odnoszą się do tego samego człowieka, któremu Bóg zmienił imię z Jakub (znaczenie etymologiczne: „Oszust”, „Kłamca”) na Izrael (znaczenie etymologiczne: „Zmagający się z Bogiem”). Komentatorzy pierwsze z podanych określeń odnoszą do etnicznych Żydów, a drugie do prozelitów. Sama czynność wypisania na ręku deskrypcji przynależności przypomina starożytne znakowanie niewolników. Historia potwierdza, że już w pierwszych latach po wylaniu Ducha Świętego Boga (por. Dz 2,1-41) w etnicznym społeczeństwie żydowskim nastąpiły podziały na tych, którzy poszli za Jezusem z Nazaretu, uznając w Nim PANA i zapowiedzianego Mesjasza (Chrystusa), i na tych, którzy pozostali wierni tradycji żydowskiej. Do tych ostatnich przyłączali się także prozelici. Między tymi grupami już we wczesnych latach po wylaniu Ducha nastąpił poważny rozdźwięk. Opisują to dobrze Dzieje wysłanników Chrystusa.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Goel.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 1,8; Ap 1,17.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Cur („Skała”, „Opoka”) – jedno z często używanych deskrypcyjnych imion Boga JHWH – por. np.: Ps 18,47; Ps 19,5; Ps 28,1; Ps 31,3; Ps 62,3; Ps 62,7-8; Ps 71,3; Ps 73,24; Ps 78,35; Ps 89,27; Ps 92,16; Ps 94,22; Ps 95,1.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł.: „rozciąga sznur”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Goel.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Iz 29,16; Jr 18,6; Rz 9,20-21.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Określenie Jerozolimy.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „z Kusz” – Królestwo Kusz istniało na obecnym terytorium Etiopii.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „Sabejczycy” – mieszkańcy Królestwa Saby, które istniało na obecnym terytorium Jemenu.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. El.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Moszija.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. El.

Powrót

Treść przypisu:
Wyznanie złożone w tym wersecie przez Izajasza jest ściśle związane z całym przekazem o prawdziwym Izraelu, który jest duchowo wierny Bogu. W tym samym zrozumieniu duchowego dziedzictwa Abrahama wypowiadał się zarówno Jezus w J 8,39b-44, jak i Apostoł Paweł w Rz 2,28-29. Błędem teologicznym jest zatem odnoszenie tego rodzaju wersetów do całości narodu żydowskiego, który przez wieki krok za krokiem odstępował od Boga Żywego. Obecnie wg danych statystycznych 95-97% Żydów to ateiści. Oczywiście, zgodnie z Rz 9,27; Rz 11,5 i Ap 7,4 Bóg zachował część tego narodu od duchowej deprawacji. Ta część narodu żydowskiego, razem z innymi ludźmi ufającymi Chrystusowi, tworzy Nowy Lud Boży, który – nie wg przynależności etnicznej, ale jako Lud Wiary – jest pełnoprawnym dziedzicem obietnicy danej Abrahamowi (por. Rz 4,9-17).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Por. J 13,13.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „Jakuba”.

Powrót

Treść przypisu:
Bóg od początku swego objawienia zabraniał Izraelowi poszukiwania siebie w miejscach kultów pogańskich.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Tytuł „Jedynego Sprawiedliwego” przynależy wyłącznie do Boga JHWH. W NT tytuł ten odnoszony jest do Jezusa z Nazaretu zwanego Chrystusem, który objawił się jako wcielony Bóg JHWH (PAN) – por. Mt 27,24; Dz 3,14; Dz 7,52; Dz 22,14; 1 J 2,1. Nikt z ludzi (oprócz Niego w czasie wcielenia) nie zasługuje na tytuł „Sprawiedliwy” – por. Rz 3,10.

Powrót

Treść przypisu:
Przez wieki Bóg JHWH powtarzał, że tylko On sam jest Zbawicielem. W NT tytuł ten odnoszony jest do Jezusa z Nazaretu zwanego Chrystusem, który objawił się jako wcielony Bóg JHWH (PAN) – por. Ps 18,47; Ps 24,5; Ps 25,5; Ps 78,35; Iz 17,10; Iz 43,3; Iz 43,11; Iz 49,26; Iz 60,16; Iz 62,11; Łk 1,47; Łk 2,11; J 4,42; Dz 5,31; Dz 13,23; Ef 5,23; Flp 3,20; 1 Tm 1,1; 1 Tm 2,3; 2 Tm 1,10; Tt 1,3-4; Tt 2,10; Tt 2,13; Tt 3,4-6; 2 P 1,1; 2 P 1,11; 2 P 2,20; 2 P 3,2; 2 P 3,18; 1 J 4,14; Jud 25.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. El.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Iz 55,11.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Flp 2,9-10.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Rz 14,11-12.

Powrót

Treść przypisu:
Patrz przyp. do Iz 45,17.

Powrót

Treść przypisu:
Znane bóstwa babilońskie. Bel (akkad. Belu, hebr. Baal) to jedno z określeń bóstwa Marduka uważanego w Babilonii za boga ziemi. Wg mitologii chaldejskiej Nebo (Nabu) był synem Marduka i patronem chaldejskiej dynastii królów babilońskich, do których należał m.in. Nabuchodonozor.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. El.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Czas w Bożej perspektywie ma zupełnie inny wymiar niż w ludzkiej (por. 2 P 3,8). Boża sprawiedliwość i Boże zbawienie wkroczyły do Jerozolimy w Osobie Jezusa z Nazaretu ok. 800 lat później. On też objawił Izraelowi (a także światu) wielką Bożą chwałę.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „Syjonowi”.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „dziewicza”.

Powrót

Treść przypisu:
Czyli babilońska; tak też w 47,5.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Goel.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Jk 2,13.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 18,7.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 18,3.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 18,3; Ap 18,7.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Dz 7,42.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „ci, którzy rozdzielają sfery nieboskłonu”.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 7,21-23.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Imię „Izrael” etymologicznie znaczy „Zmagający się (walczący) z Bogiem”.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „z uwagi na moje imię”. Najczęściej funkcją imienia w starożytności było uwypuklenie cech charakterystycznych (wewnętrznych lub zewnętrznych) danej osoby.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 1,4; Ap 1,8; Ap 1,17.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „prawica”.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „Ulubieniec PANA”. Większość interpretatorów Biblii odnajduje w osobie Cyrusa symboliczne i profetyczne wskazanie na Chrystusa i Jego dzieło uwolnienia ludzkości spod wpływów ciemności (duchowego Babilonu, o którym jest mowa w Ap 18).

Powrót

Treść przypisu:
Chaldejczycy byli ludem zamieszkującym historyczny Babilon.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Goel.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Z tekstu jasno wynika, że nie na każdej drodze życia ludzie mogą liczyć na Boże prowadzenie. Takie prowadzenie jest dostępne tylko na drodze, którą Bóg przygotował dla danego człowieka.

Powrót

Treść przypisu:
Por. J 7,37-39; J 14,27.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Rdz 15,5-6; Rdz 22,17; Rdz 32,13; Wj 32,13; Rz 4,19; Hbr 11,12.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „wymazano”. Czynność dotycząca formalnych rejestrów. Inne miejsca w Biblii mówią o zapisywaniu lub wymazywaniu (wykreślaniu) czyjegoś imienia z Księgi Życia (por. Flm 4,3; Ap 3,5; Ap 13,8; Ap 17,8; Ap 20,12; Ap 21,27). Nieobecność czyjegoś imienia w Chrystusowej Księdze Życia jest tożsama z potępieniem tej osoby (por. Ap 20,15).

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „swego sługę, Jakuba”.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 7,21-24; Mk 10,15; Łk 18,17; Ap 21,8; Ap 22,15.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Hbr 4,12-13 oraz Ap 1,16; Ap 2,12; Ap 2,16; Ap 19,15.

Powrót

Treść przypisu:
Posługa proroków spotykała się wśród Żydów z oporem i odrzuceniem. Tego samego doświadczył Eliasz (por. 1 Krl 19,14). Jednak Bóg na tę skargę odpowiedział Eliaszowi, że ma w tym narodzie pewną grupę ludzi, którzy Go nie porzucili (por. 1 Krl 19,18).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Ciekawe jest to, że podobnymi słowami PAN zwrócił się do Szawła, gdy powoływał go do swej służby pomiędzy narodami (por. Dz 13,47).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Goel.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „do duszy”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „w czasie mojego upodobania”.

Powrót

Treść przypisu:
Inni tłumaczą to zdanie w czasie przyszłym jako obietnicę, jednak czasownik ten występuje tu w koniugacji qal w aspekcie qatal, co wskazuje na czas przeszły.

Powrót

Treść przypisu:
Por. J 4,10-14; Ap 7,17 oraz Ap 22,17.

Powrót

Treść przypisu:
Przekład idzie za tekstem ze zwojów znad Morza Martwego, w których jest: „z regionu Aswan”, co wskazuje na krainę leżącą w południowym Egipcie. Znacznie późniejszy tekst masorecki podaje: „z regionu Sinim”.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Syjon”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Na takich tekstach jak ten werset Żydzi budowali swoje wyobrażenia czasów mesjańskich, w których Izrael jako potęga polityczna i gospodarcza miałby zdominować wszystkie ludy i narody. Jest jednak pewien istotny kłopot z takim rozumieniem zawartej w tym wersecie obietnicy. Bóg we wstępie do tej przemowy (por. Iz 49,9b) ustami Izajasza postawił przed narodem żydowskim analogiczny warunek, jak uczynił to przez Mojżesza w Pwt 11,26-28; Pwt 30,1-20.

Powrót

Treść przypisu:
Podobny sposób myślenia ujawnił Jezus w rozmowie z faryzeuszami (por. Mt 12,29).

Powrót

Treść przypisu:
Przekład idzie za tekstem ze zwojów znad Morza Martwego, co znajdujemy także w wersji syryjskiej oraz w Wulgacie (analogicznie w Iz 49,25).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Moszija.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Goel.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Awir.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Jakuba”.

Powrót

Treść przypisu:
O liście rozwodowym, który PAN wręczył najpierw Izraelowi, a potem Judzie, wspomina także Jeremiasz w Jr 3,1-10.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai JHWH.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai JHWH.

Powrót

Treść przypisu:
W pierwszej warstwie znaczeniowej jest to wypowiedź Izajasza, lecz w drugiej – znacznie ważniejszej – jest to profetyczna wypowiedź mesjańska, która odkrywa cierpienia przyszłego Mesjasza (Chrystusa).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai JHWH.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Rz 8,31.

Powrót

Treść przypisu:
Proroctwo o Jezusie (por. Rz 10,17).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Metaforyczne odniesienie do Boga.

Powrót

Treść przypisu:
Metaforyczne określenie pochodzenia wszystkich wierzących od Abrahama (ojca wiary) i Sary.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Syjon”.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „Prawo”. Hebrajskie słowo Tora (Prawo) w miejscach, w których odnosi się do innych narodów niż Izrael, oddano w NPD przez: „SŁOWO”, zaznaczając to w szczególny sposób wersalikami. Wyboru takiego dokonano celowo, aby przypadkiem nie stwarzać wrażenia, że Prawo Mojżeszowe może być wiążące dla innych narodów niż żydowski. Wystarczy, że dla starożytnego Izraela w epoce przedmesjańskiej Prawo to stało się tragiczną pułapką. Lud ten, koncentrując się na literalnym, wręcz legalistycznym przestrzeganiu Prawa (Tory), stracił z oczu to, co było w tym Prawie najistotniejsze, zgubił główne przesłanie Bożego Słowa. Apostoł Paweł opisał to w Liście do Rzymian w rozdziałach od 4 do 11. Tymczasem dla ucznia Chrystusa najważniejsze jest całkowite skupienie się na Jezusie z Nazaretu, w którym całe Prawo zostało wypełnione i który jest żywym, wcielonym Słowem Boga. Co więcej, historycznie patrząc, Boże Prawo (Tora) było od początku ściśle związane z Bożym Słowem. PAN, nadając Izraelowi Prawo, przemówił do Mojżesza, a ten przekazał słowa, które usłyszał, Izraelowi. Również Hbr 1,1 podkreśla fakt Bożego przemawiania (słowo) do Izraela. Główną więc inspiracją takiej redakcji tekstu był fakt, że to nie litera Prawa (Tory) i nie jej legalistyczny system, ale Boże Słowo, wyrażające w najszerszy sposób Bożą wolę, jest kluczowe dla życia tak doczesnego, jak i wiecznego. Ciekawe jest również, że w warstwie leksykalnej biblijne relacje (Wj 20,1; 34,1; 34,28; Pwt 4,13; 5,22; 9,10; 10,4) mówią, że na tablicach było „Dziesięć słów”. Biblia używa także określenia „przykazania” (mitzvot), ale nie odnosi go bezpośrednio do treści tablic, a raczej do całości Prawa Mojżeszowego. Pomimo że w judaizmie funkcjonuje określenie Aseret ha-Dibrot („Dziesięć Stwierdzeń”, „Dziesięć Oświadczeń”), to jednak w odniesieniu do tablic kamiennych Biblia używa określenia Aseret ha-D’varim (Dziesięć SŁÓW), natomiast „przykazanie” (mitzvot) stosuje do licznych nakazów i zakazów, których wg judaizmu jest 613.

Powrót

Treść przypisu:
Por. J 1,1-14; J 8,12; J 9,5; J 12,46; Łk 2,28-32; Kol 2,17; 1 J 2,8-10.

Powrót

Treść przypisu:
Podczas gdy Izrael upatrywał uzyskanie statusu sprawiedliwości w Bożych oczach przez wypełnianie Prawa, to Jezus wyraźnie objawił, że wolą Ojca z Niebios dla wszystkich ludzi jest całkowite złożenie nadziei zbawienia w Chrystusie. Tylko w ten sposób można uzyskać Boży tytuł sprawiedliwości (por. Rz 3,24; Rz 3,30; Rz 4,25; Rz 5,9; Ga 2,17; Ga 3,24). Znakomite podsumowanie Bożego planu zbawienia w Chrystusie znajdujemy w Ef 1.

Powrót

Treść przypisu:
Biblia poświadcza, że za zbawieniem od Boga wzdycha całe stworzenie (por. Rz 8,22-23). Kłopot z wieloma ludami polega na tym, że chociaż w naturze mogą dojrzeć chwałę i potęgę Boga (por. Rz 1,19-21), to jednak wolą składać cześć wymyślonym przez siebie bożkom, co w konsekwencji doprowadziło do powstania całych systemów religijnych.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 6,14.

Powrót

Treść przypisu:
Całe przesłanie Biblii wyraźnie pokazuje, że Boża sprawiedliwość ujawniona została tylko w Jezusie Chrystusie, który na krzyżu złożył ofiarę z samego siebie dla odkupienia ludzkości spod wpływu mocy grzechu (por. Rz 3,22).

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „Rahab”. Hebr. Rahab („potwór”, „smok”) to nazwa mitycznego potwora morskiego, który w starożytnej literaturze jest symbolem chaosu. W tym miejscu nazwa ta jest poetyckim określeniem Egiptu.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „na Syjon”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Ose.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 8,27; Mk 4,41.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Znaczące potwierdzenie misji Izajasza jako prawowitego proroka.

Powrót

Treść przypisu:
Bóg chronił Izajasza podczas jego służby, co nie oznacza, że w pewnym momencie nie mógł uznać, iż ofiara jego życia mogła się okazać cenniejsza niż jego posługiwanie słowem. Według tradycji Izajasz, z uwagi na swą wierność PANU, zginął przerżnięty piłą. Podobny los spotkał misjonarza Jima Elliota, którego śmierć z rąk Indian Huaorani w Ekwadorze otworzyła drzwi do głoszenia Dobrej Wiadomości o ratunku w Chrystusie temu amazońskiemu plemieniu. Wcześniejsze działania ewangelizacyjne podejmowane wobec tego ludu nie dawały żadnego rezultatu.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „do Syjonu”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Niestety wzniosłe pragnienie Izajasza nigdy nie spełniło się w ziemskiej Jerozolimie. Miasto to ciągle było siedliskiem zła. Sam Jezus nad nim płakał (por. Mt 23,37; Łk 13,34). W Ap 11,8 zostało ono nazwane „Sodoma i Egipt razem wzięte”. Niewątpliwie pragnienie Izajasza zrealizuje się w Niebiańskiej Jerozolimie – por. Ap 21,8; Ap 21,17.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Rzeczywiście Asyria nie miała żadnych podstaw do agresji wobec narodu żydowskiego. Jednak jej najazd na Izrael w roku 722 p.n.e. oraz przeprowadzone deportacje ludności żydowskiej były skutkiem grzechu Izraela. PAN w ten sposób ukarał buntowniczy naród, który obrażał Go swoją miłością do bałwochwalstwa.

Powrót

Treść przypisu:
Biblia wyraźnie pokazuje, iż to Bóg sprowadził Babilończyków na Judę i Jerozolimę jako karę za grzechy ludu. Jednak władca babiloński przekroczył zakres tej kary, gdyż zaczął nadmiernie uciskać lud żydowski, co nie było Bożym planem (por. Iz 47,5-6). To pobudziło gniew Boga przeciw Babilończykom.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „moje imię”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Tekst mesjański wskazujący na okoliczności wjazdu Jezusa do Jerozolimy – por. Mt 21,8-9.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
„Wywyższony” – aluzja do śmierci Mesjasza na krzyżu. Sam Jezus wypowiadał się również w ten sposób – por. J 12,23; J 12,32.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „swym potężnym ramieniem”.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Łk 2,52.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Rz 15,12.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. choliy – słowo to pochodzi od chalah oznaczającego zużycie, słabość, zniszczenie.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. mak’ob – słowo to oznacza ból, smutek, boleść (zarówno fizyczną, jak i duchową). Jednak kontekst wersetu 5 mówiącego o karze za grzechy (winy) i występki wskazuje, że nie chodzi tu o uzdrowienie fizyczne, ale o uzdrowienie duchowe.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. szalom – „wolność”, „pokój”, „dostatek”, „pełnia”.

Powrót

Treść przypisu:
Zarówno kontekst wypowiedzi proroka, jak i wypowiedź Apostoła Piotra z 1 P 2,24 wskazują, że słowo hebr. rafa (które Septuaginta tłumaczy jako gr. iaomai) należy tu – aby zachować kontekst tematyczny – tłumaczyć jako „zbawienie” albo „ratunek”, a nie jako „uzdrowienie” czy „uleczenie” (szczególnie fizyczne, które po grecku jest określane therapeuo). Wspomniany „ratunek” związany jest bowiem z ludzką zależnością od grzechu – z jego mocą, wpływem i konsekwencjami. Ewentualny przekład rafa jako „uleczenie” należałoby interpretować jako uleczenie człowieka z choroby zwanej grzechem, a więc jako „uświęcenie”.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 9,36; Mk 6,34; 1 P 2,25.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 27,27; Mk 15,16-19; J 19,1-5.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Łk 23,34.

Powrót

Treść przypisu:
Por. J 19,16-18.

Powrót

Treść przypisu:
Choć gramatycznie wypadałoby użyć zwrotu „za jego grzechy” w odniesieniu do grzechów ludu, to z uwagi na fakt, że semantycznie rzeczownik „lud” reprezentuje zbiorowość (forma collectivum), Redakcja NPD zdecydowała się na zaimek „ich”. Należy również zwrócić uwagę, że Izajasz nie miał jeszcze pełni świadomości, iż Mesjasz umrze nie tylko za grzechy narodu Izraela, ale także za grzechy całego Bożego Ludu, który obejmie wszystkich ludzi ufających Bogu jak Abraham, tzn. wszystkich składających swą ufność wyłącznie w Chrystusie (por. J 8,56-58; Rz 4,9-13).

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mk 15,28; Łk 22,37.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 27,57-60; Mk 15,42-46; Łk 23,50-53; J 19,38-42.

Powrót

Treść przypisu:
Ciekawej obserwacji dokonali egzegeci z Izraelskiego Instytutu Studiów Biblijnych afiliowanego przy Uniwersytecie Jerozolimskim, którzy stwierdzili, że w rozdziale 53 Księgi Izajasza zostało zakodowane imię Sługi PANA. W tekście biblijnym nie można wprawdzie wprost odczytać imienia tego Sługi, jeśli jednak w tekście hebrajskim, zaczynając od wersetu Iz 53,10, odliczy się wstecz co dwudziestą literę, to powstanie zestaw siedmiu liter, które razem tworzą frazę: ישוע שמי (Jeszua sz’mi), co znaczy „Jezus to moje imię”.

Powrót

Treść przypisu:
Por. 1 Tm 2,3-5.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 5,6.

Powrót

Treść przypisu:
Por. J 1,29; Mt 8,17; Ap 1,5.

Powrót

Treść przypisu:
Żydzi chętnie odnoszą te słowa do ziemskiej Jerozolimy, jednak Apostoł Paweł (również Żyd ze stronnictwa faryzeuszy, a jednocześnie wysłannik Chrystusa) wyjaśnia w Ga 4,26, że poniższe słowa odnoszą się do Niebiańskiej Jerozolimy, która dopiero w końcu czasów ostatecznych zstąpi z Niebios na Ziemię.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ga 2,18; Ef 2,11-22.

Powrót

Treść przypisu:
Społeczność Nowego Bożego Ludu, czyli tego, który swoją ufność i nadzieję składa tylko w Chrystusie, Słowo Boże nazywa Oblubienicą Chrystusa – por. 2 Kor 11,2; Ef 5,27; Ef 5,32; 2 J 1; 2 J 13; Ap 19,7; Ap 21,9; Ap 22,17.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Ose.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. JHWH Cewaot.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Goel.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Goel.

Powrót

Treść przypisu:
Po potopie Bóg zawarł przymierze z całą ludzkością. Biorąc ten ważny kontekst pod uwagę, wydaje się zasadne uznanie, iż obietnica powstrzymania gniewu dotyczy całej ludzkości, a nie tylko Izraela, jak chcą to widzieć żydowscy egzegeci. W Liście do Rzymian Apostoł Paweł potwierdza to, pisząc, że w Eonie Łaski (czasy objawienia Mesjasza – Chrystusa i następne aż do Dnia Sądu) Bóg powstrzymuje swój gniew, który w Niebiosach zbiera się przeciwko wszelkiej niegodziwości i bezbożności – por. Rz 1,18. Gdyby chcieć odnieść ten tekst do etnicznego Izraela, to historia zweryfikowałaby go negatywnie. Kolejne zagłady Żydów, jakie w dawnych wiekach dokonywały się w Hiszpanii, we Francji, w Niemczech, czy ostatnia, jaka miała miejsce podczas II wojny światowej, stoją w sprzeczności z taką interpretacją. Ponieważ Bóg nie wypowiada swego Słowa na marne, zatem trzeba uznać, że etniczny Izrael nie jest adresatem tej wiekuistej obietnicy. Jest nim z pewnością Nowy Lud Boży i Niebiańska Jerozolima, a więc ta społeczność ludzi ze wszystkich narodów, która zaufała Bożemu planowi zbawienia w Chrystusie (por. Ef 1).

Powrót

Treść przypisu:
Por. J 14,27.

Powrót

Treść przypisu:
Wersety 11 i 12 wyraźnie odnoszą się do Niebiańskiej Jerozolimy przedstawionej w Ap 21,10-27.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „przez JHWH”.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 22,15.

Powrót

Treść przypisu:
Zaimek odnoszący się do Mesjasza, potomka Dawida, którym jest Jezus Chrystus. On również jest dziedzicem obietnicy danej Abrahamowi – por. Mt 1,1; Ga 3,16. Kolejne wersety jasno wskazują, że chodzi o Chrystusa.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Iz 9,5.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Dz 3,15; Hbr 2,2.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Por. 1 J 1,7-9.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „bezpłodne”. Każde Słowo pochodzące z Bożych ust jest zorientowane na ukazanie ludziom Chrystusa. Owocem tego Słowa jest albo zbawienie (por. J 17,3-17), albo potępienie człowieka (por. J 12,48). Gdy człowiek, poddając się Bożemu Duchowi, przyjmuje Boże Słowo i staje się uczniem Jezusa, to Słowo prowadzi go do odwiecznego i nieskończonego Życia. Jeśli zaś człowiek odrzuca pójście za Chrystusem, znaczy to, że odrzuca Słowo Boże i z własnej woli – ku swemu potępieniu – poddaje się pod osąd tego Słowa, co również jest realizacją zadania, do którego Słowo zostało posłane. Zatem w każdym wypadku Słowo daje owoc.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 10,13; Łk 10,6; J 14,27; Rz 5,1; Rz 10,15; 2 Kor 2,14; Flp 4,7; Kol 1,20; Kol 3,15; Hbr 13,20.

Powrót

Treść przypisu:
Sprawiedliwość Boża jest zupełnie czymś innym niż sprawiedliwość ludzka. O ile ta ludzka (niedoskonała) polega na staraniu się o przestrzeganie prawa (Prawa), to Boża ujawnia się w dziele Chrystusa, który sam osiągnął pełnię sprawiedliwości przez życie bez jakiegokolwiek grzechu. Tę Bożą (doskonałą) sprawiedliwość człowiek może nabyć jedynie przez posłuszne poddanie się Chrystusowi i przyjęcie Jego dzieła zbawienia.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 5,3-10.

Powrót

Treść przypisu:
Jezus wyraźnie nauczał, że szabat jest dla człowieka, a nie człowiek dla szabatu (por. Mk 2,27). Zatem beneficjentem odpoczynku od pracy i poświęcenia przynajmniej jednego dnia w tygodniu sprawom Bożym jest sam człowiek, a już w szczególny sposób jego dzieci, które mogą się radować bliską relacją z rodzicami, która w tygodniu nie zawsze może być tak bliska. Zatem nie chodzi tu o kolejne prawo, ale o relację.

Powrót

Treść przypisu:
W starożytnym Izraelu ludzie spoza narodu żydowskiego (tzw. goim) byli traktowani jako osoby niższej kategorii. Jeśli nawet przyjmowali wiarę w PANA i przyłączali się do narodu żydowskiego przez obrzezanie, to choć stawali się prozelitami, to nadal nie byli pełnoprawnymi Żydami. Nawet dziedzińce w świątyni były oddzielone specjalnym murem, aby żaden obcy etnicznie człowiek nie mógł wejść do miejsca przeznaczonego dla Żydów. Jednym z elementów dzieła Chrystusa było pełne otwarcie Bożej miłości, miłosierdzia i łaskawości dla wszystkich narodów (por. Mt 28,19; Mk 11,17; Mk 13,10; Łk 2,31; Dz 13,47; Rz 1,5; Rz 9,24; Rz 15,18; Ef 3,6; Ap 7,9; Ap 12,5; Ap 21,24; Ap 21,26). On w swoim ciele zburzył ów mur wrogości, z jaką Żydzi podchodzili do obcych (por. Ga 2,18; Ef 2,14).

Powrót

Treść przypisu:
Kultyczne zachowywanie szabatów, jak również świątynny system ofiarniczy, o którym mówi werset 7, były nieodłączną częścią Prawa Mojżeszowego (por. Wj 20,8-11), które nadane było jedynie Żydom (por. Rz 2,12-14). W czasach Izajasza wielu Izraelitów zaniedbywało się w pełnieniu przepisanego kultu, co w obliczu tego Prawa było dla nich poważnym uchybieniem. Dopiero od czasu ofiary, którą Bóg w Osobie Chrystusa złożył na krzyżu, Prawo Mojżeszowe przestało obowiązywać (por. Ga 2,3-5, Ga 2,16-19; Ga 3,10; Ga 3,19-29; Ef 2,15; Jk 2,12). Ostatecznie Bóg położył kres temu Prawu, gdy w roku 70 n.e., rękami Rzymian zburzył świątynie jerozolimską. Od tego czasu nie ma żadnej możliwości sprawowania kultu wg Prawa Mojżeszowego. Jednak większość Żydów zamiast zaufać Mesjaszowi (Chrystusowi) trwa obecnie w dziwacznym mistyczno-religijnym koncepcie filozoficznym zwanym Kabałą, którego głównym celem jest hedonistyczny „zamysł stworzenia” mający dostarczyć im maksymalnej radości i szczęśliwości.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „na mą świętą górę” – odniesienie do wzgórza Moria (wzgórza Syjon), na którym została wybudowana świątynia jerozolimska.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 21,13; Mk 11,17; Łk 19,46.

Powrót

Treść przypisu:
Por. J 10,16.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 5,13; Mk 9,49-50; Łk 14,34-35.

Powrót

Treść przypisu:
Przekład za wersją grecką. Inni tłumaczą „dzieci czarownicy”.

Powrót

Treść przypisu:
Odniesienie do modlitw zanoszonych do bożków.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. jad – określenie męskich genitaliów.

Powrót

Treść przypisu:
Odniesienie do religijnych kadzidełek.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Szeol – Kraina Umarłych.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. jad. Niezwykle ostra wypowiedź Boga świadczy o Jego straszliwym gniewie z powodu bałwochwalstwa popełnianego przez lud, który On sam wybrał do ogłoszenia światu swej wielkości i chwały. Tak wielki gniew Najwyższego pokazuje, iż bałwochwalstwo jest najgorszym rodzajem grzechu, jaki może popełnić Jego lud.

Powrót

Treść przypisu:
Określenie dotyczące wzgórza Moria (góry Syjon), na którym stała kiedyś świątynia jerozolimska, a obecnie znajduje się muzułmańska Kopuła na Skale wraz meczetem Al-Aksa. Najwyraźniej Żydzi nie spełnili warunku PANA i dlatego nie panują już nad wzgórzem świątynnym.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „imię”.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 5,5.

Powrót

Treść przypisu:
Niewątpliwie konsekwencją tej postawy Najwyższego był fakt, że Chrystus przyszedł na świat w narodzie żydowskim. Pierwszoplanowym celem Jego misji było zawrócenie Izraela z jego grzesznych dróg (por. Mt 1,21; Mt 15,24; Mk 7,27; Łk 1,77; Rz 11,1-36). Gdy się okazało, że serca Izraelitów są niezwykle twarde i tak bardzo związane tradycyjną religijnością narodową, iż nawet odrzucają oczekiwanego przez wieki Mesjasza, Bóg wybrał spośród nich grupę uczniów i Apostołów Chrystusa, aby oni zanieśli przekaz Dobrej Wiadomości o ratunku w Chrystusie do innych ludów i narodów (por. Mt 28,18-20; Dz 7,39-60; Dz 22,17-22; Dz 28,23-29).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „Jakuba”.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „Boga” (hebr. Elohim).

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „umartwiać ducha”.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „uniżenia duszy”.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „Chwała PANA”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „ich sieć na szatę się nie nadaje”.

Powrót

Treść przypisu:
Synogarlice – rodzaj gołębi, lecz mniejszych rozmiarów niż gołębie w Polsce. Charakterystyczną cechą ich zachowania jest pozostawanie w związku z jednym partnerem przez całe życie. Utratę partnera opłakują, wydając zawodzący dźwięk.

Powrót

Treść przypisu:
Uznanie (wyznanie) grzechu jest konieczne do odnowienia relacji z PANEM. Więcej na ten temat w Komentarzu NPD → Grzech; → Wyznanie grzechu.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 15,11-19.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „chwieje się na placu”.

Powrót

Treść przypisu:
Mesjańskie odniesienie ukazujące, że sam PAN (Bóg JHWH) dokonał wcielenia i w osobie Jezusa z Nazaretu przyszedł na świat, aby odkupić ludzkość i otworzyć przed nią drogę zbawienia.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ef 6,17; 1 Tes 5,8.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 3,10; Łk 3,9; Rz 1,18; Rz 2,5-8; Ef 5,6; Ap 11,18; Ap 15,1; Ap 19,11-16.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Rz 12,19.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Hbr 10,30.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „swojego imienia”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Ruah.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Dz 2,1-4.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „do Syjonu”.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „Jakuba”.

Powrót

Treść przypisu:
Rzeczywistość pokazała, że tylko część Żydów – tzn. tylko ci, którzy byli prawdziwie duchowymi potomkami Abrahama (mieli tego samego rodzaju wiarę co Abraham) – przyjęła Boże Nowe Przymierze w Chrystusie. Innych ta Boża obietnica nie objęła.

Powrót

Treść przypisu:
Werset 21 można odczytać dwojako: (a) jako skierowany do Izajasza i wówczas bardziej uzasadnione byłoby użycie dosłownego przekładu frazy „na tobie i na twoich ustach” lub (b) jako skierowany do nadchodzącego Wybawiciela, którym ma być Mesjasz (Chrystus), i wówczas przy użyciu ekwiwalencji dynamicznej tekst może brzmieć, jak podano.

Powrót

Treść przypisu:
W Dniu Pięćdziesiątnicy (por Dz 2,1-47) Duch Boży (Duch Chrystusowy) został powszechnie wylany i od tego czasu jest powszechnie dostępny dla każdego, kto pragnie naśladować Jezusa Chrystusa, prowadząc prawe i uświęcone życie. Od tego czasu zarówno Duch Chrystusa, jak i Słowo Chrystusa są niezmiennie dostępne dla wszystkich, którzy tego pragną. Zatem obietnica Boża dotycząca Nowego Przymierza w Chrystusie jest przez Wiekuistego niezmiennie realizowana.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 21,17-21.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 4,10.

Powrót

Treść przypisu:
Apostoł Paweł poświęcił 11. rozdział swego Listu do Rzymian na eschatologiczne wyjaśnienie sytuacji Izraela. Wyjaśnił, że jak odcięcie Izraela (z powodu jego niewierności) od Pnia, którym jest Chrystus, zaowocowało błogosławieństwem łaski i zbawienia dla wszystkich innych narodów, tak nawrócenie się Izraela będzie jeszcze większym dobrodziejstwem dla wszystkich (por. Rz 11,12).

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 21,25.

Powrót

Treść przypisu:
Odniesienie do Nowego Przymierza w Chrystusie, które lud Izraela otrzymał jako pierwszy (por. J 4,22).

Powrót

Treść przypisu:
Porównanie do ziemskiej świątyni wzniesionej w Jerozolimie. Centralną jej częścią był przybytek składający się z miejsca świętego oraz miejsca najświętszego (odgrodzonego specjalną zasłoną). Więcej w Komentarzu NPD → Przybytek (symbolika i jej wypełnienie); → Przybytek Boży (historia).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Kadosz.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 3,12; Ap 21,2; Ap 21,10; Ap 22,14.

Powrót

Treść przypisu:
Tu znajdujemy wyjaśnienie, dlaczego Miasto Święte zstępujące z Niebios (por. Ap 21,2) otrzymało imię Nowa Jerozolima.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ps 131,2.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Awir.

Powrót

Treść przypisu:
Jakub („Oszust”, „Kłamca”) to imię, które młodszy syn Izaaka nosił, zanim Bóg mu je zmienił na Izrael („Zmagający się z Bogiem”).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Moszija – Wybawca.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Goel – Odkupiciel.

Powrót

Treść przypisu:
Trudno jest zidentyfikować symbolikę tych materiałów. Być może w tekście tym chodzi raczej o oddanie splendoru i bogactwa, jakimi będzie się cechować Nowa Jerozolima. W Apokalipsie w relacji Jana oddane jest to opisem w Ap 21,9-24.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 21,12.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 21,15.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Wersety 2-21 wyraźnie pokazują, że tekst nie odnosi się do ziemskiej, ale do Niebiańskiej Jerozolimy – por. Ap 21,23-25.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 21,4.

Powrót

Treść przypisu:
Por. J 15,5.

Powrót

Treść przypisu:
Ten werset jest niewielkim, choć niezwykle fascynującym, odsłonięciem przyszłości Nowego Stworzenia, które nastąpi po Sądzie Ostatecznym (por. Ap 21,5). Najwyraźniej Nowa Ziemia wypełniona Nowym Ludem będzie funkcjonować w pełni Bożej chwały.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 12,18; Łk 4,18.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 5,3.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Wersety 1-2 to prorocza wypowiedź Izajasza zapowiadająca to, co Mesjasz własnymi ustami wypowie osiemset lat później (por. Łk 4,18).

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „na Syjonie”.

Powrót

Treść przypisu:
Por. J 15,5.

Powrót

Treść przypisu:
Por. 1 P 2,5; 1 P 2,9; Ap 1,6; Ap 5,10; Ap 20,6.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Z NT wiemy, że Wieczne Przymierze w Chrystusie Bóg zawarł z każdym, niezależnie od pochodzenia etnicznego, kto swoją nadzieję i ufność składa w Chrystusie. Zbiorowość tych osób w NT jest nazywana społecznością wierzących lub Oblubienicą Chrystusa. Niektóre przekłady używają też określenia „kościół” (w sensie lokalnej społeczności wierzących). To właśnie jest Nowy Lud Boży.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 19,12.

Powrót

Treść przypisu:
Por. J 3,29; 2 Kor 11,2; Ef 5,27; Ef 5,32; 2 J 1; 2 J 13; Ap 19,7l Ap 21,2; Ap 21,9; Ap 22,17.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Syjon – nazwa wzniesienia w Jerozolimie, na którym była zbudowana świątynia jerozolimska. Obecnie znajduje się na nim trzeci co do ważności w świecie islamskim kompleks świątynny złożony z tzw. Kopuły na Skale oraz meczetu Al-Aksa. W czasach patriarchów wzgórze to nosiło nazwę Moria.

Powrót

Treść przypisu:
Większość Żydów oczekiwała i część nadal oczekuje, że wraz z przyjściem Mesjasza status polityczny i gospodarczy Izraela oraz Jerozolimy odmieni się radykalnie, a Izrael stanie się światowym liderem, któremu będą poddane wszystkie ludy i narody. Jednak Chrystus podczas swego publicznego nauczania ujawnił, że Jego misja nie dotyczy spraw ziemskich, tylko niebiańskich. On przyszedł dla odkupienia ludzi z mocy grzechu i uwolnienia ich spod jego wpływu. Cena, jaką zapłacił, przelewając swą krew na krzyżu, jest ceną zbawienia ludzkości. Żydzi, czytając Księgę Izajasza, z uporem tkwią w materialnym rozumieniu proroctwa o przyszłej chwale Izraela i Jerozolimy, podczas gdy mówi ona o nadchodzącej chwale Nowego Izraela (Nowego Ludu Bożego) i Nowej Jerozolimy (Miasta Świętego, które zstąpi z Niebios na Nową Ziemię). Prorok Izajasz ujawnia to w wersecie Iz 62,2, gdzie wyraźnie stwierdza, że PAN nada Jerozolimie nowe imię. Będzie to związane z Nowym Stworzeniem – por. Ap 21,5.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Hepcibah – „mam w niej upodobanie”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Beulah – „poślubiona”.

Powrót

Treść przypisu:
NT ujawnia, że – zgodnie z Bożym planem – oblubienicą, którą Chrystus (jako Oblubieniec) poślubi po Dniu Sądu Ostatecznego, będzie społeczność Nowego Ludu Bożego, a więc wszyscy ci, którzy w Chrystusie złożyli całą swoją ufność i nadzieję.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „Budowniczy”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 25,1-13.

Powrót

Treść przypisu:
Por. 1 Kor 11,23-26.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 18,6; Mk 9,42; Łk 17,2.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 5,14-16; Mk 4,21-22; Łk 8,16.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „córze Syjonu”.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „zapłata i odpłata” – por. Ps 57,3; Ps 62,13; Mt 3,11; Mt 16,27; Łk 3,16; Łk 21,22; Rz 2,6; Rz 12,19; Kol 3,25; 2 Tes 1,4-12.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Rz 1,7; Ef 1,4; Ef 2,19; Ef 5,27; Kol 1,2; Kol 3,12; Hbr 3,1; 1 P 1,15-16; 1 P 2,9; 2 P 1,10; Jud 8; Ap 8,4; Ap 11,18.

Powrót

Treść przypisu:
Proroctwo o Dniu Sądu Ostatecznego w oryginalnym tekście hebrajskim zostało przedstawione w postaci dialogu proroka z Bogiem. NPD idzie za tym wzorem.

Powrót

Treść przypisu:
Bosra – jedno z dwóch miast biblijnych o tej samej nazwie. Tu chodzi o stolicę Edomu położoną na południowy wschód od Morza Martwego.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 19,11-16.

Powrót

Treść przypisu:
„Dzień Pomsty” i „Dzień Odpłaty” to inne określenia Dnia Sądu Ostatecznego.

Powrót

Treść przypisu:
Wielkim dramatem współczesnego nauczania o Bogu w wielu kościołach i wspólnotach jest pomijanie tego, co Najwyższy sam mówi o Sądzie Ostatecznym i odpłacie za grzech. Często głosi się przesłodzony obraz Boga, który swą miłością wprost ściga grzeszników i bardzo boleje nad tym, że oni go odrzucają. A jeśli nawet przyjmują Jego miłość, to dalej bezczeszczą Go i ubliżają Jego chwale swoim sposobem postępowania. W rzeczywistości Bóg ma przygotowane dla grzeszników rozwiązanie problemu ich grzechu i winy, jednak swoją łaskawość – prowadzącą do odkupienia i zbawienia – okazuje wyłącznie na swoich warunkach, tzn. tylko i wyłącznie W CHRYSTUSIE. Więcej w Komentarzu NPD → Grzech; → Zbawienie; → Nowe Narodzenie; → Chrystus; → Boża świętość; → Boża sprawiedliwość; → Wytrwanie w wierze.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 14,20.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Jasa – czasownik, którego rdzeń współtworzy określenia: „zbawienie”, „wybawienie”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. car – „przeciwnik”, „wróg”, „ciemiężyciel”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. melek.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Panim – dosł. „Jego Oblicze” lub „Jego Obecność”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. ojeb – „wróg” (osobisty lub narodowy).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Aw (aram. Abba). Jezus podczas całego pobytu na Ziemi uczył swych uczniów, by zwracali się do Najwyższego czułym słowem Abba – Kochany Ojcze!

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Aw.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Goel.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „Obliczem”.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „swoje imię”.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „od zarania dziejów”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Aw.

Powrót

Treść przypisu:
Zaskakujące jest określenie użyte przez Izajasza. Świątynia od jej założenia miała być Bożym przybytkiem, tymczasem prorok, który powinien o tym doskonale wiedzieć, użył tu terminu „nasza świątynia”. Wydaje się, że jest to świadectwo mocnego wpływu żydowskiego nacjonalizmu, który nieustannie odciskał się na historii tego narodu i widoczny był także u faryzeuszy oraz uczonych w Piśmie w J 11,48.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „w twarz”.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Hbr 12,14; 1 P 1,16; 2 P 3,11; 1 J 3,3.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „w ich łono”.

Powrót

Treść przypisu:
Niektórzy tłumacze przekładają ten tekst, sugerując, że Bóg każe czyny przodków na ich następcach. Jednak Jezus w J 9,3-5 wyjaśnia, że taki pogląd nie jest słuszny. Potwierdza to również Apostoł Paweł w Rz 14,12. Każdy sam zda sprawę przed Bogiem tylko z własnych grzechów, jednak środowisko, jakie jest tworzone przez grzech każdego człowieka, oddziałuje na wszystkich dookoła niego. Taki „grzech kładący się cieniem na całych pokoleniach” czy też „przekleństwo pokoleniowe” jest procesem, który jest bardzo łatwo zobaczyć w każdej społeczności, w każdym czasie historii. Jest to oczywista konsekwencja społeczna grzechu.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „w ich łono”.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Jakuba”.

Powrót

Treść przypisu:
Gad – syro-aramejsko-kananejski bożek pomyślności.

Powrót

Treść przypisu:
Meni – zachodniosemicki bożek losu i przeznaczenia.

Powrót

Treść przypisu:
Biblia wyraźnie pokazuje, że bałwochwalstwo jest najgorszym z grzechów, jakie może popełnić człowiek, ponieważ w ten sposób odbiera chwałę należną tylko i wyłącznie Najwyższemu. Sam Bóg mówi o tym słowami: „Pamiętaj, abyś nie oddawał hołdu bóstwom, które są czczone przez innych ludzi. Nawet nie próbuj nadawać im rangi porównywalnej do mojej. Nie wolno ci ich czcić na równi ze mną. W związku z tym nie będziesz czynił sobie żadnych posągów ani obrazów czegokolwiek, co możesz ujrzeć na niebie lub na ziemi, pod ziemią lub w wodzie. Nie będziesz oddawał im pokłonów i nie będziesz im służył, gdyż Ja, PAN – twój Bóg – jestem Bogiem Zazdrosnym (hebr. El Kanna), który sprawia, że kara za tego rodzaju występki swoimi skutkami dotyka nie tylko tych, którzy to czynią, lecz konsekwencje nienawiści, jaką w taki sposób mi okazują, będą ciągnąć się w ich rodzinach nawet do trzech pokoleń” (Wj 20,3-5 NPD).

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Adonai.

Powrót

Treść przypisu:
W starożytności imię miało podkreślać cechy wewnętrzne lub zewnętrzne danej osoby. Zmiana imienia leżała w gestii władcy lub właściciela niewolnika.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Amen – inni tłumaczą „Wiernego”.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Amen.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. carah. Inni tłumaczą to „niedostatki”, „cierpienia”, lecz kontekst nie uprawnia do takiego wyboru znaczenia. Słowo to raczej opisuje wcześniejszą wrogość wspomnianych sług wobec Boga i bazuje na szczególnym znaczeniu carah – „konkubina”, „druga żona”, „rywalka”, którą mężczyzna ma obok pierwszej żony. W tej relacji pierwsza żona traktowana jest za wroga carah. Bóg wyraźnie obiecuje, że swoim sługom wybaczy ich wcześniejsze bałwochwalstwo, jeżeli się opamiętają, porzucą swoje poprzednie carah i zwiążą się przysięgą tylko z Nim.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 21,5. Wizja Izajasza zestawiona z wizją Apostoła Jana wyraźnie pokazuje, że Bóg JHWH i Jezus Chrystus to ta sama Osoba.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 21,2; Ap 21,10.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 21,4.

Powrót

Treść przypisu:
Inni tłumaczą ten werset literalnie: „Nie będzie już w niej niemowlęcia mającego żyć tylko kilka dni ani starca, który by nie dopełnił swych lat; bo najmłodszy umrze jako stuletni, a nie osiągnąć stu lat będzie znakiem klątwy”. Kłopotem takiego przekładu mówiącego o Nowej Ziemi i Nowej Jerozolimie jest wyraźna sprzeczność z tekstem Ap 21,3-4, który wyraźnie stwierdza, że w Nowym Stworzeniu nie będzie już śmierci. Wg Apokalipsy w relacji Jana śmierć fizyczna razem z Otchłanią zostaną wrzucone do ognistego jeziora (por. Ap 20,14-15), przestaną zatem istnieć. Kluczowym wyzwaniem dla przekładu Iz 65,20 stało się rozstrzygnięcie, czego dotyczy ten tekst. Redakcja NPD doszła do wniosku, że Bóg przez usta Izajasza odnosi się do ówczesnego pojęcia szczęśliwości, które wcale nie było tak odległe od powszechnego myślenia ludzi nawet w czasach współczesnych i które wcale nie jest obrazem szczęścia, jakie Bóg przygotowuje dla swojego ludu na wieki.

Powrót

Treść przypisu:
To ważna informacja odnosząca się do stylu życia na Nowej Ziemi. Nie będzie tam leniuchowania, jak to sobie niektórzy wyobrażają. Życie będzie tam się toczyło w sposób podobny do tego, jaki był zaplanowany w Bożym Ogrodzie w Edenie. Tam człowiek też miał uprawiać ogród i go doglądać (por. Rdz 2,15). Praca zatem była i tam obecna. Istotną różnicą będzie to, że w Nowej Ziemi zło nie będzie obecne.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 5,22.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „chłopca”, jednak dalszy kontekst ujawnia, że słowo „chłopiec” jest symbolicznym określeniem Nowego Bożego Ludu.

Powrót

Treść przypisu:
W tekście hebr. „Syjon” – odniesienie do ziemskiej Jerozolimy.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Elohim.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 22,2.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 5,9-10; Ap 7,9; Ap 14,6; Ap 21,24-26.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 3,11; Mt 13,42; Mt 13,50; Mt 25,41; Mk 9,43-50; Łk 3,16; Łk 12,49; J 15,6; 1 Kor 3,11-13; 2 Tes 1,6-8; Hbr 12,25-29; 2 P 3,6-13.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „świń, szczurów i innych obrzydliwości”.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Ap 7,2-8.

Powrót

Treść przypisu:
Tarszisz to starożytna kraina położona w dzisiejszej Hiszpanii.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Pul, co w niektórych greckich rękopisach oddane jest jako Put (Libia).

Powrót

Treść przypisu:
Meszek, Keszet i Tubal – to prawdopodobnie krainy w okolicach Morza Czarnego.

Powrót

Treść przypisu:
Hebr. Jawan. Pierwszą osobą, która głosiła w Grecji Dobrą Wiadomość o ratunku w Chrystusie, był Apostoł Paweł, co opisane zostało w Dz 16.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Rz 15,20-21.

Powrót

Treść przypisu:
W pierwszych wiekach wszyscy chrześcijanie nazywali siebie braćmi i siostrami w Chrystusie.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „na górę mojej świętości”.

Powrót

Treść przypisu:
Por. 1 Tes 2,19.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „wasze potomstwo”.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „od nowiu do nowiu”.

Powrót

Treść przypisu:
Dosł. „od szabatu do szabatu”.

Powrót

Treść przypisu:
Odniesienie do ognistego jeziora płonącej siarki – por. Ap 14,10; Ap 19,20; Ap 20,10; Ap 20,14-15.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mt 3,12; Mt 13,42; Mt 13,50; Mt 25,41; Mk 9,44-49; Łk 3,17; Łk 12,49; J 15,6; Dz 8,20; Jk 5,3.

Powrót

Treść przypisu:
Por. Mk 9,44-48.

Powrót