Wydawnictwo Bezdroża po raz trzeci wznowiło przewodnik prezentujący polskiemu turyście pakiet niezbędnych i przydatnych informacji dotyczących podróży po wybranych krajach Półwyspu Bałkańskiego

Przewodnik po Bałkanach wydawnictwa Bezdroża to niewątpliwie niezbędnik do pierwszej wyprawy po całych Bałkanach Zachodnich. Warto o tym wspomnieć na początku, gdyż nie należy się spodziewać w przewodniku opisu wszystkich krajów bałkańskich (na Półwyspie Bałkańskim leżą przecież także Bułgaria, Chorwacja i Grecja, a część specjalistów zalicza tu także Turcję, Rumunię a nawet Mołdawię). Stąd uzasadniona jest też dygresja, iż wiele osób mylnie używa pojęcia „Bałkan” w stosunku do „Bałkanów”. Te pierwsze oznacza bowiem masyw górski, zwany również Starą Planiną (lub Płaniną, w zależności od języka), który niemal w całości leży na terytorium Bułgarii (fragment pasma znajduje się także w Serbii), a więc na Bałkanach Wschodnich. Sam termin „Bałkan” jest pojęciem pierwotnym w stosunku do nazwy całego Półwyspu.

Przewodnik, jak nietrudno się domyśleć, podzielony jest na 5 części, w którym każda opisuje poszczególny kraj regionu. Całość, jak i poszczególne części zostały przygotowane w sposób pieczołowity i skrupulatny, co znajduje uzasadnienie w kolejnym, poprawionym wydaniu.
Miłośnika samodzielnie uprawianej turystyki, niewątpliwie ucieszy przejrzysty i przemyślany podział informacji o przyjeździe do kraju (a także alternatywnym powrocie, by móc zobaczyć jak najwięcej miejsc i okazałości), wyżywieniu, czy możliwości noclegu. Tego zaś, który korzysta z usług biura podróży, a chce samodzielnie zaspokoić swoją ciekawość i odwiedzić miejsca nietypowe, czy spróbować nawiązać kontakt z lokalną ludnością, ucieszą informacje o miejscowych zwyczajach (np. napiwek, czy palenie papierosów). Przewodnik dostarczy też turyście niezbędnej informacji o zasadach bezpieczeństwa (nie tylko podczas jazdy samochodem, ale także czy przechodzeniu przez jezdnię) i uczuli przed potencjalnymi zagrożeniami. Miłośników oryginalnych pamiątek poprowadzi też tam, gdzie można kupić charakterystyczne dla regionu wyroby, także alkoholowe.
Całość pomyślana jest tak, by podróżującemu zapewnić niezbędną wiedzę geograficzną, przyrodniczą, historyczną, polityczną, gospodarczą i przede wszystkim kulturową (język, religia, architektura, sztuka, muzyka, literatura, film, kuchnia). Wytrwały czytelnik zanim dotrze do wybranego przez siebie kraju, dojrzy przed sobą i poczuje wszystkimi zmysłami, że czeka na niego przygoda, jakiej nie zaznałby w innych zakątkach Europy i Świata.

Pod względem merytorycznym rozdziały opisujące Albanię, Bośnię i Hercegowinę, Kosowo i Serbię nie budzą większych zastrzeżeń. Widać, jak na dłoni, że redaktorzy poświęcili już tym krajom kawałek swojego życia (cześć z nich nawet mieszka tam od pewnego czasu) i umiejętnie opisuje miejsca warte obejrzenia. W zapartym tchem czyta się opisy po Albanii i Kosowie, które zredagowane zostały przez osoby mające niewątpliwy dar odnajdywania szczegółów i niuansów. Części te są bogate w humorystyczne anegdoty, tylko zachęcające do odwiedzin tej części Półwyspu Bałkańskiego.
W rozdziałach poświęconych Bośni i Hercegowinie oraz Kosowu cieszy wyważony język opisu najnowszej historii, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę żywą jeszcze w sercach tragedię miejscowej ludności
Niestety zawodzi część opracowania traktująca o Macedonii, która została przygotowana w oparciu o wiedzę słownikową (choć i tej chwilami brak – nie dowiemy się np., że Ochryd od 1980 r. jest miastem wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO) a sam autor wielokrotnie wyraża się w sposób niejasny, stereotypowy i krzywdzący dla mieszkańców tego pięknego kraju.

Bardzo pomysłowym i przydatnym elementem przewodnika jest zamieszczony na końcu słowniczek, w językach bośniackim, serbskim, macedońskim i albańskim. Ich redakcja nie budzi wątpliwości językoznawczych, ani redakcyjnych. Znakomicie pomyślany jest też sam projekt okładki, składanej do wewnątrz, gdzie swoje miejsce znalazł niezbędnik turystyczny. Na wypadek nie przewidzianych sytuacji, mamy tam umieszczone przydatne zwroty, adresy polskich placówek dyplomatycznych, godziny otwarcia ważniejszych obiektów, telefony kierunkowe, czy przelicznik walut.

Cały przewodnik jest niewątpliwie godny polecenia, gdyż nie tylko zachęca do odwiedzin Bałkanów (Zachodnich), ale sprawia, że kraje tam opisane stają się bliższe sercu polskiemu turyście i globtroterowi.

balkanistyka.org; 2012-01-30